foodchain

Εχω εντυπωσιαστεί από το πόσο… εντυπωσιάστηκε ο γνωστός άγγλος μάγειρος Jamie Oliver από το ταξίδι γευστικής εξερεύνησης, που τον έφερε στο νησί της Ικαρίας πριν από λίγες ημέρες. Και εκεί, όπως έγραψε, λάτρεψε όχι μόνο τον τραχανά και τα άλλα ικαριώτικα φαγητά, αλλά ακόμη και το τραπεζομάντιλο που επάνω του οι κυρίες του νησιού τοποθετούσαν τα όσα καλά του μαγείρευαν. Εντυπωσιάστηκα διότι, όπως ανέφερα και στο προηγούμενο, είχα την ίδια στιγμή το αφιέρωμα του περιοδικού «ΤΙΜΕ» για το τι να τρώει κάποιος. Σελίδες γραμμένες με βάση τα τελευταία συμπεράσματα από επιστημονικές εργασίες σχετικές με τη διατροφή. «Your Guide to Good, Healthy Food». Εκατό σελίδες, που οι περισσότερες έχουν μια χρησιμότητα αλλά δεν μπορείς να μην καταλάβεις πως το θέμα του φαγητού για τον ευκατάστατο Αμερικανό έχει καταντήσει μια ακόμη νεύρωση, ένα πηγαινέλα από το άσπρο στο μαύρο. Στις πρώτες σελίδες υπάρχει, όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο, η απαλλαγή των λιπαρών ουσιών, όπως είναι το βούτυρο και το λίπος του κρέατος, από τις παλαιότερες βαριές «κατηγορίες» και στις τελευταίες σελίδες επανέρχεται το θέμα για τη σχέση με τη μακροζωία της ελάττωσης καθημερινά των θερμίδων, κατά 25% τουλάχιστον.

Εχει δημιουργηθεί ένα κέντρο με τον πολύ μακρόσυρτο τίτλο Comprehensive Assessment of Long-Term Effects of Reducing Intake of Energy, που κατά την προσφιλή συνήθεια των Αμερικανών συρρικνώνεται στο αρκτικόλεξο CALERIE. Αυτή λοιπόν η Εκτενής Περιγραφή των Μακρόχρονων Επιπτώσεων στην Ελάττωση της Πρόσληψης Θερμίδων βασίζεται σε παρατηρήσεις που ξεκίνησαν το 1935 ή και λίγο πιο πριν, όταν ερευνητές του Πανεπιστημίου Cornell διαπίστωναν ότι ποντικοί-πειραματόζωα, που τους είχαν περιορίσει σημαντικά την καθημερινή τροφή, ζούσαν διπλάσιο χρόνο από ό,τι άλλοι με κανονική δόση φαγητού.

Στη συνέχεια είδαν πως δεν ήταν μόνο θέμα βάρους. Διότι δημιούργησαν μια ομάδα σκληρά γυμναζόμενων(!) ποντικών που έγιναν όπως κάποιοι σημερινοί συνάνθρωποί μας πετσί και κόκαλο από τις ασκήσεις (στον τροχό προφανώς), αλλά αυτής της ομάδας δεν αυξήθηκε ο χρόνος ζωής. Πέρα από τις θεωρίες που διατυπώθηκαν κατά καιρούς για την εξήγηση του φαινομένου, όπως ο παράγοντας πίεσης που οδηγεί σε εξελικτική βελτίωση ή αργός άρα πλεονεκτικός μεταβολισμός και άλλες, οι ερευνητές, όχι και τόσο απροσδόκητα, έψαξαν για τα πιο βαθιά μονοπάτια, ώστε τελικά να μπορέσουν να κατασκευάσουν τα κατάλληλα φάρμακα που θα χάριζαν ημέρες ζωής. Και στις φαρμακευτικές εταιρείες δισεκατομμύρια, αφού θα είχαν φθάσει πλέον σε ένα υπερ-προϊόν, το χάπι που το πίνεις και κερδίζεις ημέρες. Και έτσι έφθασε η ώρα των εθελοντών. Ανθρώπων που, έχοντας κανονικό σωματικό βάρος, δέχθηκαν να μειώσουν το ποσοστό των καθημερινά προσλαμβανόμενων θερμίδων και να παρακολουθούνται συνεχώς. Δεν τους έφθασαν στην περιοχή της πείνας, όπως είχαν κάνει με τα φουκαριάρικα τα ποντίκια, αλλά από τον καθημερινό τους ρυθμό κατανάλωσης θερμίδων κόπηκε το 25%. Τον πρώτο μήνα μάλιστα τους τάιζαν με προετοιμασμένα φαγητά με την επίβλεψη της ερευνητικής ομάδας και στη συνέχεια τους άφησαν να αποφασίζουν μόνοι τους. Δεν ελαττώθηκε το μέγεθος των μερίδων αλλά πιο πολύ άλλαξαν οι τροφές που έμπαιναν στο καθημερινό τραπέζι. Αυτό κράτησε περισσότερο από έναν χρόνο και επάνω στον χρόνο είχε μειωθεί η σωματική τους μάζα κατά 15%, η χοληστερόλη και η πίεση επίσης. Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το ότι μειώθηκε ο παράγοντας IGF-1 (Insoulin-like Growth Factor-1). Αυτό που ως πέρυσι θεωρούσαν ότι είναι το μεγάλο ζητούμενο για… περήφανα γηρατειά. Δηλαδή όσο περισσότερο ελάττωνε κάποιος την πρόσληψη πρωτεϊνών, μείωνε τον IGF-1 και αυτό του εξασφάλιζε μειωμένες πιθανότητες καρκίνου σε προχωρημένη ηλικία και περισσότερη ευεξία. Αλλά όπως γίνεται και στα κλασικά παλιά αστυνομικά μυθιστορήματα εκεί που ο αναγνώστης έχει «βολευτεί» με τις συσσωρευμένες ενδείξεις για τον πιθανό ένοχο, όλα ανατρέπονται. Ναι, αυτό έγινε και στη ζωή. Θα το δούμε στο επόμενο και θα έχουμε κατά κάποιον τρόπο και τη δικαίωση του Jamie!