• Αναζήτηση
  • Πολίτης μιας ουτοπικής Ελλάδας

    Ελληνας της διασποράς, κοσμοπολίτης εκ καταγωγής και παιδείας.

    Ελληνας της διασποράς, κοσμοπολίτης εκ καταγωγής και παιδείας. Γεννημένος στην πολυπολιτισμική Αλεξάνδρεια από μητέρα Ιταλίδα και πατέρα Ελληνα, πολύγλωσσος, με κοσμοπολιτική και βαθιά ελληνική παιδεία, με μουσικές γνώσεις, ο Παρθένης θα ολοκληρώσει την προσωπικότητά του με καλλιτεχνικές σπουδές που συνάδουν απόλυτα με αυτή την καταγωγή: Ρώμη, Βιέννη, Παρίσι.
    Οι σπουδές του στη Ρώμη είναι ασαφείς. Οπωσδήποτε όμως βρίσκεται και σπουδάζει στη Βιέννη από το 1897 ως το 1903, όπου συμμετέχει ενεργά στο κίνημα της Sezession, τη βιεννέζικη εκδοχή της Art Nouveau. Οι καλλιτέχνες του θεωρούν ότι ανοίγουν με το έργο τους τον νέο αιώνα αλλά στην πραγματικότητα κλείνουν και αποχαιρετούν τον παλιό. Ο Παρθένης σφραγίστηκε από αυτό το πνεύμα και, παρ’ όλο που γνώρισε τα κινήματα του μοντερνισμού, το έργο του θα ισορροπεί και θα μετεωρίζεται, με θαυμαστό τρόπο είναι αλήθεια, πάνω σε αυτό το κρίσιμο υπαρξιακό δίλημμα. (…) Στη Βιέννη όμως ο αλεξανδρινός καλλιτέχνης θα δεχτεί και μιαν άλλη ανεξίτηλη πνευματική επίδραση από τη μαθητεία του δίπλα στον ζωγράφο Karl Dieffenbach, με τις ιδιόμορφες θεοσοφιστικές, ιδεαλιστικές θεωρίες και τις αναχωρητικές τάσεις. Το ύφος της ζωής του, η περιβολή του, με τον αρχαιοελληνικό μανδύα και τα σαντάλια, παραπέμπουν στο περιβάλλον της Ισιδώρας και του Ρεϋμόνδου Ντάνκαν και της μαθήτριάς τους Εύας Σικελιανού.
    Ο κομψός ντιλετάντης


    Για την ώρα πάντως η εικόνα του κομψού ντιλετάντη που μας παρουσιάζουν οι φωτογραφίες του νεαρού Παρθένη όταν φτάνει στην Ελλάδα το 1903 δεν έχουν σχέση με την πρώιμα «χίπικη» εικόνα του δασκάλου του. Την εξεζητημένα επιμελημένη εικόνα του αστού καλλιτέχνη θα τη διατηρήσει ο Παρθένης σε όλη τη διαδρομή του βίου του. Την ίδια εικόνα μάς δίνουν και οι φωτογραφίες των διαφόρων ατελιέ του με τα ωραία έπιπλα, τα σπάνια αντικείμενα και τα μουσικά όργανα, βιολί, πιάνο, κιθάρα. Σε αυτό το πλαίσιο ζωής θα προσθέσει τον δικό της συναρμόνιο τόνο η μουσικός, μεγαλοαστή κεφαλονίτισσα Ιουλία Βαλσαμάκη, σύζυγος του ζωγράφου από το 1909, ύστερα από μακρό δεσμό. Το ζευγάρι αλληλογραφεί στα γαλλικά και συχνά στο σπίτι συνομιλεί στα ιταλικά σύμφωνα με μαρτυρία των παιδιών τους. (…)
    Με όλη αυτή την κοσμοπολιτική σκευή ο νεαρός Παρθένης – είναι μόλις 25 χρονών – φτάνει στην Ελλάδα. Ηδη από το 1900 έχει κάνει αισθητή την παρουσία του συμμετέχοντας στην έκθεση των Φιλοτέχνων, ενώ το 1902 παίρνει μέρος στην έκθεση του Ζαππείου και το 1903 στη Διεθνή Eκθεση Αθηνών. Παρά την ενθουσιώδη υποδοχή, ο Παρθένης δεν εγκαθίσταται μόνιμα στην πρωτεύουσα και δεν ενσωματώνεται στην καλλιτεχνική κοινότητα. Ταξιδεύει στη Βόρεια Ελλάδα και στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζωγραφίζει μερικά τοπία με δυνατά χρώματα στο πνεύμα του νεοϊμπρεσιονισμού με την τεχνική του πουαντιλισμού ή στο ύφος των Nabis με πλατύτερες πινελιές. Παράλληλα εκτελεί αγιογραφικές διακοσμήσεις ναών, όπου επιχειρεί να συνθέσει τη βυζαντινή παράδοση με τη δυτική τέχνη: Αγιος Γεώργιος στον Πόρο, 1907, και Αγιος Γεώργιος στο Κάιρο, 1908. Aργότερα, 1919, θα ζωγραφίσει σε ανάλογο ύφος επτά φορητές εικόνες για τον Αγιο Αλέξανδρο Παλαιού Φαλήρου.
    Μέσα στο πρωτοπόρο ρεύμα


    Από το 1909 ως το 1911 βρίσκεται στο Παρίσι, όπου συμμετέχει σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις, ενώ κάποια έργα του βραβεύονται. Κυρίως όμως ο ζωγράφος θα γνωρίσει τα μεταϊμπρεσιονιστικά και πρωτοποριακά ρεύματα που συνυπάρχουν αυτή την εποχή στην παρισινή σκηνή και θα σταχυολογήσει στοιχεία που θα τον βοηθήσουν να διαμορφώσει το ώριμο ύφος του. (…)
    Η αναδρομική έκθεση του Cézanne στην γκαλερί Bernheim-Jeune το 1910 πρέπει να του έδωσε εφόδια για να αναπτύξει την αναλυτική διδακτική μέθοδο που θα εφαρμόσει αργότερα στη Σχολή Καλών Τεχνών, αν κρίνουμε από τις πολύ σεζανικές μελέτες των σπουδαστών του εργαστηρίου του που σώζονται. (…)
    Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, το ζεύγος Παρθένη θα εγκατασταθεί στην Κέρκυρα σε δικό του παραθαλάσσιο κτήμα στο Κοντοκάλι, όπου θα παραμείνει μέχρι το 1917. Ο ζωγράφος συμμετέχει στην πολιτιστική κίνηση του νησιού εκθέτοντας έργα, ενώ φέρεται να ανήκει στα ιδρυτικά μέλη της «Συντροφιάς των εννέα». Εδώ θα γεννηθούν και τα δυο παιδιά του ζευγαριού, ο Νίκος και η Σοφία. Από το φθινόπωρο του 1917 η οικογένεια του Παρθένη μετοικεί και εγκαθίσταται μόνιμα στην Αθήνα. Τότε μόνο ο ζωγράφος αποκτά και την ελληνική ιθαγένεια, γεγονός που μεταφράζει την απόφασή του να εγκατασταθεί πλέον οριστικά στην Ελλάδα. Η ανάρρηση την ίδια χρονιά στην εξουσία του Βενιζέλου και του κόμματος των Φιλελευθέρων είναι μια ευτυχής συγκυρία, καθώς το προοδευτικό και ανανεωτικό πρόγραμμα του κόμματος αγκαλιάζει και εμψυχώνει ολόκληρη την πνευματική ζωή. Ο Παρθένης, που έμελλε να παραμείνει σε όλη του τη ζωή ανένταχτος, μοναχικός και αποσυνάγωγος, αισθάνεται για πρώτη και ίσως για μοναδική φορά ότι ανήκει σε μια κοινότητα που τον αποδέχεται, τον θαυμάζει και τον υποστηρίζει. (…)
    Δάσκαλος σε εσωστρέφεια


    Ο θαυμασμός για το έργο του και η φιλία του με ισχυρούς παράγοντες της πολιτικής και της καλλιτεχνικής ζωής, όπως ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου και ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, θα του εξασφαλίσουν αργότερα (1929) τον διορισμό του στη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου είχε αποτύχει να εκλεγεί το 1923. (…) Δυστυχώς από την πρώτη στιγμή ο άτυπος τρόπος διορισμού του, οι καινοτομίες στη διδασκαλία του, που περιγράφονται με διορατικό και διεισδυτικό τρόπο από τον μαθητή του Γιάννη Τσαρούχη, αλλά και η ενδιάθετη υπεροψία του, που απέρρεε από το λανθάνον αίσθημα υπεροχής που περιγράψαμε, οδήγησαν γρήγορα σε ένα κλίμα καχυποψίας που δεν άργησε να μεταστραφεί σε εχθρότητα, εξωθώντας τον μεγάλο Δάσκαλο στην εσωστρέφεια, στην απομόνωση και τελικά στην παραίτησή του το 1947. (…)
    Η δεκαετία του ’20 θα δει τον Παρθένη να αποσύρεται βαθμιαία από τα εγκόσμια και να βυθίζεται στον οραματικό κόσμο της ώριμης ζωγραφικής του, που ενοικείται από αλληγορικές και συμβολικές παραστάσεις. Οι μορφές του, καμπυλόγραμμες, κυματοειδείς, χορευτικές, εντάσσονται αρμονικά στον χώρο δημιουργώντας μελωδικές ρίμες με τα περιβάλλοντα συνθετικά στοιχεία, δέντρα, βουνά, λόφους. Μνήμες από τους ευρωπαίους συμβολιστές, παλαιότερους και νεότερους (Puvis de Chavannes, Maurice Denis, Hodler), αλλά και επιδράσεις από το Βυζάντιο ή τον Θεοτοκόπουλο. Το χρώμα, που διατηρεί ακόμη τη δροσιά του στις μεγάλες αλληγορικές και διακοσμητικές συνθέσεις της δεκαετίας του ’20, θα αρχίσει να υποχωρεί, δίνοντας τη θέση του σε πιο εγκεφαλικά σχήματα που παραπέμπουν στην αναλυτική φάση του κυβισμού. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι η στροφή αυτή παρατηρείται στις μετακυβιστικές νεκρές φύσεις που συντονίζονται, και μάλιστα συγχρονικά, με τις κλασικιστικές νεκρές φύσεις που ζωγραφίζουν οι πρωτοπόροι του κυβισμού, Picasso, Braque, Juan Gris, τον ίδιο καιρό στο Παρίσι. (…)
    Ηταν πάντα μόνος του


    Η πλούσια αυτή συγκομιδή θα παρουσιαστεί το 1938 στην Biennale της Βενετίας – μαζί με τα έργα του γλύπτη Μιχάλη Τόμπρου και του χαράκτη Αγγελου Θεοδωρόπουλου – και θα γνωρίσει θετική υποδοχή, όπως έδειξε η μελέτη-διατριβή του Ευγένιου Ματθιόπουλου. Ας μη βιαστούμε να συναγάγουμε συμπεράσματα για τα φρονήματα του καλλιτέχνη από αυτή τη συμμετοχή. Χάρις στη φωτισμένη πολιτική του Παντελή Πρεβελάκη, διευθυντή Τεχνών στο υπουργείο Παιδείας, ο Μεταξάς συνέχισε να υποστηρίζει τις πιο πρωτοποριακές τάσεις στην ελληνική τέχνη, παρά τις αντιδράσεις των ακαδημαϊκών καλλιτεχνικών κύκλων. Αλλωστε, η εθνικιστική ιδεολογία της στροφής προς την παράδοση, που πριμοδοτούσαν όλα τα απολυταρχικά καθεστώτα της Ευρώπης την περίοδο του Μεσοπολέμου, ταυτιζόταν συμπτωματικά με την ιδεολογία των καλλιτεχνών της Γενιάς του Τριάντα, που φιλοδόξησαν να δημιουργήσουν έναν ελληνικό μοντερνισμό αξιοποιώντας το δίδαγμα της παράδοσης. (…) Στην πραγματικότητα ο Παρθένης παρέμεινε για πάντα εθελοντικά αυτοεξόριστος και ανένταχτος, πολίτης της δικής του ουτοπικής Ελλάδας.
    * Το κείμενο, με συντομεύσεις, προέρχεται από τον κατάλογο της έκθεσης. Εκεί δημοσιεύεται η πλήρης μορφή του.

    ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

  • Τι λέει η επιστήμη… Τελικά πρέπει να τρώμε πρωινό; | vita.gr Αν έχετε διαπιστώσει ότι το πρωινό σάς κρατάει χορτάτη μέχρι το μεσημεριανό γεύμα και αυξάνει τα επίπεδα ενέργειάς σας, τότε σε κάθε περίπτωση συνεχίστε το. Ωστόσο, αν είστε ο τύπος του ανθρώπου που δεν τρώει ποτέ πρωινό και τα καταφέρνει μια χαρά χωρίς αυτό, τότε πιθανότατα δεν υπάρχει λόγος να αρχίσετε να το τρώτε τώρα. Δείτε επίσης: Δέκα απίστευτες μεταμορφώσεις ηθοποιών στoν κινηματογράφο Η έρευνα σχετικά με αυτό το θέμα είναι ως επί το πλείστον ασαφής. Για κάθε μελέτη που δείχνει ότι το πρωινό είναι ευεργετικό για κάποιο λόγο, υπάρχει μία άλλη που δείχνει το αντίθετο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για το αδυνάτισμα, ένα θέμα που έχει απασχολήσει έντονα την έρευνα σχετικά με το πρωινό. Μια επικρατούσα πεποίθηση είναι ότι η τακτική κατανάλωση πρωινού μπορεί να ενισχύσει την απώλεια βάρους με την αύξηση του μεταβολισμού και την αύξηση του κορεσμού (ώστε να μην τρώτε περισσότερο μετά για να αντισταθμίσετε την πείνα σας). Για παράδειγμα, μια συστηματική ανασκόπηση του 2011 που δημοσιεύτηκε στο Obesity ανέλυσε 153 μελέτες που σχετίζονται με τη διατροφική συμπεριφορά και το βάρος, σημειώνοντας ότι ορισμένες μικρές μελέτες έχουν βρει μια πιθανή σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση πρωινού και το αδυνάτισμα. Από την άλλη πλευρά υπάρχει η πεποίθηση ότι η παράλειψη του πρωινού θα μπορούσε να συμβάλει στην απώλεια βάρους -αν αυτό σημαίνει ότι καταναλώνουμε συνολικά λιγότερες θερμίδες- επειδή δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η παράλειψη του πρωινού θα οδηγήσει σε περισσότερο φαγητό αργότερα την ημέρα. Μία μετα-ανάλυση 13 μελετών που δημοσιεύτηκε το 2019 στο BMJ διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες που παρέλειψαν το πρωινό τείνουν να έχουν ελαφρώς μικρότερο βάρος. Επίσης, δε βρήκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η παράλειψη του πρωινού σχετίζεται με υψηλότερη συνολική κατανάλωση τροφίμων. Με λίγα λόγια, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε τι ακριβώς ισχύει στην πραγματικότητα. Όπως εξήγησαν οι συντάκτες της μελέτης του BMJ, τα στοιχεία για το πρωινό και το βάρος είναι χαμηλής ποιότητας. Υπάρχουν πολλές πιθανές ατέλειες στις μελέτες σχετικά με το πρωινό, όπως το γεγονός ότι οι ερευνητές βασίζονται στο τι οι συμμετέχοντες αναφέρουν ότι τρώνε και δε συλλέγουν οι ίδιοι αυτές τις πληροφορίες. Πολλές από αυτές τις μελέτες επίσης δε λαμβάνουν υπόψη συγχέουσες μεταβλητές, όπως το ότι οι άνθρωποι που τρώνε πρωινό ή το παραλείπουν μπορεί να έχουν άλλες κοινές συνήθειες που επηρεάζουν το βάρος τους. Έπειτα, πολλές από αυτές τις μελέτες είναι μικρές και διεξάγονται σε επιλεγμένα μέρη του πληθυσμού (όπως μόνο σε άνδρες ή γυναίκες κάτω από ένα συγκεκριμένο δείκτη μάζας σώματος). Ως εκ τούτου, δεν αποτελούν καλή βάση για την παρέκταση των αποτελεσμάτων στο γενικό πληθυσμό. Ίσως το μεγαλύτερο ζήτημα είναι ότι πολλές από αυτές τις μελέτες επικεντρώνονται στην επίδραση του πρωινού στην αύξηση ή την απώλεια βάρους, ενώ γνωρίζουμε ότι η μεταβολή του βάρους είναι πολύ πιο περίπλοκη από το εάν τρώει κανείς ένα γεύμα, καθώς και ότι το βάρος δεν είναι ο μοναδικός δείκτης υγείας. Επομένως, αν πρόκειται να φάτε πρωινό επειδή είναι το αγαπημένο σας γεύμα της ημέρας ή επειδή σας δίνει ενέργεια ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, φροντίστε να περιλαμβάνει πρωτεΐνες. Αν και η ποσότητα πρωτεΐνης που χρειάζεστε ποικίλλει ανάλογα με παράγοντες όπως το βάρος και το επίπεδο δραστηριότητάς σας, καλό είναι να προσλαμβάνετε 20 ή περισσότερα γραμμάρια πρωτεΐνης στο πρωινό σας για να σας κρατήσει χορτάτη. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά προσπαθήστε να προσλάβετε τουλάχιστον 15 γραμμάρια. Δείτε επίσης: Οκτώ τροφές που επιδεινώνουν τα συμπτώματα της γρίπης ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: διατροφικές συμβουλέςενέργειαπρωϊνο Πώς θα αντιμετωπίσετε εναλλακτικά τον πυρετό Victoria’s Secret : Απότομη προσγείωση για τα διάσημα αγγελάκια Καμία διαφορά μεταξύ κοριτσιών και αγοριών στη μαθηματική ικανότητα Νέα έρευνα αποκάλυψε επιπλέον αιτίες του πρόωρου τοκετού Αστρολογικές προβλέψεις για την Τετάρτη 20 Νοεμβρίου Πέντε tips για να δείχνετε πάντα περιποιημένη Περισσότερα άρθρα από Διατροφή ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 19 ΝΟΕ 2019 Αυγό: Μια παρεξηγημένη τροφή με απίστευτα οφέλη για την υγεία μας Παρά τους μύθους που το θέλουν να μας βλάπτει,... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 19 ΝΟΕ 2019 Ζουμερή πίτα με μοσχάρι και λαχανικά Ξεφύγετε από την κλασική πίτα με τυρί ή χόρτα... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 18 ΝΟΕ 2019 Πράσινη σαλάτα με ρόκα και φρούτα του δάσους Μια σαλάτα γεμάτη θρεπτικά συστατικά και υπέροχες γεύσεις Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 18 ΝΟΕ 2019 Οι τροφές που μειώνουν το ουρικό οξύ Υπάρχουν συγκεκριμένα τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνουμε και άλλα... ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΑΜΠΡΟ ΜΕΛΙΣΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 17 ΝΟΕ 2019 Σοκολατένια muffins που λιώνουν στο στόμα Αυτά τα σπιτικά muffins κρύβουν ένα λαχταριστό μυστικό από... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 16 ΝΟΕ 2019 Σπιτική κοτόπιτα που θα σας ξετρελάνει Κανείς δεν μπορεί να αντισταθεί σε ένα ζουμερό κομμάτι... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 15 ΝΟΕ 2019 Muffins με μήλο και κανέλα Λαχταριστά muffins για το πρωινό ή το σνακ στο... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 14 ΝΟΕ 2019 Σαλάτα σπανάκι με μήλο Μια άκρως θρεπτική, πεντανόστιμη συνταγή για σαλάτα Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 13 ΝΟΕ 2019 Λεμονόπιτα με μοσχολέμονο Πώς μποεί να γίνει ακόμη πιο νόστιμη η αγαπημένη... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 12 ΝΟΕ 2019 Λωτός: Η υπερτροφή της αρχαιότητας 5 λόγοι να γίνετε... λωτοφάγοι! Από την Ελιάννα Κωφού ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 12 ΝΟΕ 2019 Μεξικάνικη σαλάτα με φασόλια και καλαμπόκι Δροσερή και χορταστική, αυτή η σαλάτα αποτελεί μια υπέροχη... Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 11 ΝΟΕ 2019 Σουτζουκάκια με κονιάκ Ένα πιάτο για... μερακλήδες Vita.gr Team ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 11 ΝΟΕ 2019 Σαλάτα: Ό,τι καλύτερο για το… πρωινό μας γεύμα! Κι όμως, μια δροσερή και χορταστική σαλάτα είναι η... ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΡΑΣΣΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ | 10 ΝΟΕ 2019 Μελιτζάνες ψητές Θα εντυπωσιάσουν τους καλεσμένους σας Vita.gr Team
  • Πολιτισμός
    One Channel
    Ο νέος ενημερωτικός τηλεοπτικός σταθμός της Ελλάδας
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Γύρω από 10 τραπέζια… Το γλυπτό της Yinka Snonibare παριστάνει ένα μικρό κορίτσι το οποίο έχει φτερά στους ώμους. Ενα έργο τέχνης με... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk