Επιχειρηματίες σε νευρική κρίση

Στο τέλος του 2008 οι επιχειρήσεις «πρόλαβαν» να νιώσουν τις παρενέργειες της παγκόσμιας κρίσης και όλα δείχνουν πως το 2009 θα μετρήσουν τις αντοχές τους, αφού παρατηρείται γεωμετρική επιδείνωση των αρνητικών συνθηκών μέσα στις οποίες καλούνται να λειτουργήσουν. Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2009 θα υποχωρήσει σε 2,7% από 3,2% το 2008-σύμφωνα με τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε- και παρ΄ ότι παραμένει σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες…

Στο τέλος του 2008 οι επιχειρήσεις «πρόλαβαν» να νιώσουν τις παρενέργειες της παγκόσμιας κρίσης και όλα δείχνουν πως το 2009 θα μετρήσουν τις αντοχές τους, αφού παρατηρείται γεωμετρική επιδείνωση των αρνητικών συνθηκών μέσα στις οποίες καλούνται να λειτουργήσουν. Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2009 θα υποχωρήσει σε 2,7% από 3,2% το 2008-σύμφωνα με τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε- και παρ΄ ότι παραμένει σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μάς προϊδεάζει για τη μείωση της κατανάλωσης.

Ηδη η πτώση των κερδών το εννεάμηνο του 2008 για τις εισηγμένες εταιρείες έφθασε το 20%, ενώ ακόμη και τα λειτουργικά κέρδη (ΕΒΙΤDΑ) ήταν αρνητικά. Το πιο ανησυχητικό ήταν η δραστική πτώση των περιθωρίων κέρδους που καταδεικνύει την επιβράδυνση του ρυθμού των πωλήσεων και την αύξηση των δαπανών. Το εννεάμηνο τα 2/3 των εταιρειών εμφάνισαν ζημιές ή μείωση κερδών, ενώ μόνο το τρίτο τρίμηνο 117 εταιρείες εμφανίζουν ζημιογόνο αποτέλεσμα στην τελική γραμμή.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, οι κυριότερες οικονομίες που δέχονται τις εξαγωγές της Ελλάδας θα επιβραδύνουν την ανάπτυξή τους, στα χαμηλότερα επίπεδα από την περίοδο 2001-2002. Ετσι, τα στελέχη-όμιλοι με έντονη εξαγωγική δραστηριότητα, όπως ο Μαΐλλης, η Ελληνική Υφαντουργία και η S&Β, ανησυχούν και προχωρούν σε κινήσεις περιορισμού των εξόδων, αλλά και σε μείωση της παραγωγής για να αντιμετωπίσουν τη συγκυρία.

Παράλληλα, οι έλληνες τραπεζίτες έχουν αρχίσει και βάζουν νερό στο κρασί τους σχετικά με τα προσδοκώμενα έσοδα από χώρες της ΝΑ Ευρώπης. Οι μειωμένες αποδόσεις των άμεσων ξένων επενδύσεων (FDΙ) στη ΝΑ Ευρώπη και στην Τουρκία θεωρούνται δεδομένες και οι ελληνικές τράπεζες που έχουν μεγάλη έκθεση στα Βαλκάνια αναπροσαρμόζουν τα φιλόδοξα επιχειρηματικά τους σχέδια (business plans).

Σχεδόν στο σύνολό τους οι επιχειρηματίες δηλώνουν απαισιόδοξοι καθώς βλέπουν τις ταμειακές ροές των εταιρειών τους να είναι αρνητικές και τις τράπεζες φειδωλές στην επαναδιαπραγμάτευση των δανείων τους λόγω της αναταραχής στη διατραπεζική αγορά.

Παρά τις συνεχείς ενέσεις ρευστότητας, οι συνθήκες στη διατραπεζική αγορά δεν έχουν βελτιωθεί, γι΄ αυτό και οι τράπεζες σχεδόν έχουν διπλασιάσει το περιθώριο (spread) δανεισμού για κεφάλαιο κίνησης. Αν δηλαδή μια εταιρεία πριν από την κρίση δανειζόταν με Εuribor και 0,90% spread, σήμερα δανείζεται με Εuribor και 1,80% περιθώριο. Στις μικρότερες επιχειρήσεις τα spreads είναι ακόμη μεγαλύτερα. Παράλληλα, τα μηνύματα από τους δείκτες πιστωτικής ασφυξίας της αγοράς δεν είναι ενθαρρυντικά. Οι ακάλυπτες επιταγές και οι απλήρωτες συναλλαγματικές «πνίγουν» την αγορά, με την αξία τους να διαμορφώνεται το διάστημα Ιανουαρίου- Νοεμβρίου του 2008 σε 1,278 δισ. ευρώ από 1,027 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα του 2007. Οι καταστροφές αρκετών εμπορικών καταστημάτων στο κέντρο της Αθήνας στις αρχές του Δεκεμβρίου, με αποτέλεσμα να χάσουν τον καλύτερο μήνα από τον τζίρο τους, αναμένεται να επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο τους παραπάνω δείκτες. Στο πλαίσιο αυτό οι έμποροι κρούουν των κώδωνα του κινδύνου, αφού εκτιμούν ότι η εγχώρια επιχειρηματικότητα- ιδιαίτερα υπό το βάρος της κρίσης- κινδυνεύει να συρρικνωθεί περαιτέρω υπέρ των ξένων πολυεθνικών εμπορικών ομίλων. Η εμπορική κίνηση έχει υποχωρήσει πάνω από το 50% και μοναδική ελπίδα για να μετριαστούν οι απώλειες αυτές τις τελευταίες ημέρες του έτους είναι ο διπλός μισθός των Χριστουγέννων.

Βεβαίως, η κρίση είναι «πολυπλόκαμη» και έχει πλήξει και τους κολοσσούς. Πολλές εταιρείες προχώρησαν σε αναθεώρηση επί τα χείρω των προβλέψεών τους για το 2008 και αποφεύγουν να εκτιμήσουν τι θα γίνει το 2009 αφού δεν υπάρχει «ορατότητα». Ενδεικτικά είναι τα παραδείγματα της Coca-Cola, της Frigoglass, του Φουρλή, του Σαράντη, των Μύλων Λούλη, της Sprider και της Vivartia. Επίσης, αρκετά deals πάγωσαν ή ματαιώθηκαν. Βεβαίως, το χειρότερο είναι τα επαπειλούμενα λουκέτα επιχειρήσεων και ο κίνδυνος να μείνουν χιλιάδες εργαζόμενοι στον δρόμο.

Πολλές εταιρείες έχουν αρχίσει να εμφανίζουν πρόβλημα ρευστότητας καθώς εισπράττουν απαιτήσεις πελατών σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι καλούνται να αποπληρώσουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις τους. Μπορεί σε μια δεδομένη στιγμή (π.χ. σε κάποια λογιστική κατάσταση τριμήνου ή εξαμήνου) η εταιρεία να εμφανίζει κέρδη, αλλά αν έχει αρνητικές ταμειακές ροές (εισπράττει λιγότερα σε σχέση με τα κεφάλαια που καλείται να πληρώσει) είναι αναπόφευκτο να περιέλθει σύντομα σε οικονομική ασφυξία. Ενδεικτικά είναι τα παραδείγματα της Βetanet και των Ελληνικών Ιχθυοκαλλιεργειών που έκαναν αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 99 του νέου Πτωχευτικού Κώδικα, ενώ είχαν κέρδη. Παράλληλα, η ΔΙΕΚΑΤ έκανε αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 99 για προστασία από τους πιστωτές της επικαλούμενη καθυστερήσεις πληρωμών από το Δημόσιο. Οι επιχειρηματίες για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση αυτή έχουν στραφεί σε πιο μακροπρόθεσμα σχήματα χρηματοδότησης (ομολογιακά συν μακροπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός), τα οποία είναι αυξημένα κατά 22% από την αρχή του έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία στο εννεάμηνο του 2008. Σε επί μέρους κλάδους παρατηρείται σημαντική αύξηση των δανειακών υπολοίπων, με χαρακτηριστικότερους αυτούς του χονδρικού και λιανικού εμπορίου (+30%), της πληροφορικής (+77%) και των ιχθυοκαλλιεργειών (+17%).

Υπάρχουν όμως και θετικά στοιχεία, τα οποία ενδεχομένως ως χώρα να μας βοηθήσουν να ξεφύγουμε πιο γρήγορα από την ύφεση. Οπως υποστηρίζουν οι αναλυτές, η ανάπτυξη στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών θα παραμείνει υγιής, ενώ ευνοϊκή επίδραση θα έχουν τόσο οι αυξήσεις στους μισθούς όσο και η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων. Οι χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου και των πρώτων υλών θα οδηγήσουν σε σοβαρή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και του κόστους παραγωγής για την ελληνική βιομηχανία που έχει υψηλή εξάρτηση από το πετρέλαιο. Επιπλέον, οι δημόσιες επενδύσεις θα παραμείνουν ισχυρές, βασισμένες μεταξύ άλλων στις κοινοτικές ενισχύσεις από την ΕΕ, ενώ οι συνθήκες σε επίπεδο νομισματικής πολιτικής θα είναι σημαντικά πιο «χαλαρές» το 2009, αφού η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα προβεί το πρώτο εξάμηνο του έτους σε νέα μείωση των επιτοκίων.

Οπως και να έχει, πάντως, η επιβίωση των εταιρειών και η διατήρηση των θέσεων εργασίας θα είναι το μεγάλο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και τους έλληνες επιχειρηματίες το 2009. Οπως δηλώνουν οι ίδιοι, η επίτευξη κερδοφορίας για τη συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών περνά σε δεύτερη μοίρα.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Κινήσεις κρυφές Είναι πλέον αποφασισμένος να σταματήσει να... κρύβει τα πούρα του μέσα στα ροζ ρόλεϊ της Τίτι Βανίλι. ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk