Κατέλαβαν την εξουσία, το 1979, για να «σώσουν τη χώρα», αλλά την καταδυνάστευσαν, έπνιξαν στο αίμα κάθε αντίδραση, κυρίως των φοιτητών, που ξαναβρέθηκαν στους δρόμους αυτές τις ημέρες. Και επιπλέον έκλεψαν. Ο στρατηγός Τσουν Ντου Χουάν και ο διάδοχός του Ρο Τάε Γου, επίγονοι μιας σειράς άλλων δικτατόρων που η Νότια Κορέα προσπαθεί σιγά σιγά να ξεχάσει με κάποια βήματα εκδημοκρατισμού, είναι τώρα κατάδικοι. Ο πρώτος στην εσχάτη των ποινών, που από ό,τι φαινεται δεν θα εκτελεσθεί, και ο δεύτερος σε κάθειρξη 22,5 ετών. Δεν είναι μόνοι τους όμως. Διότι άλλο δικαστήριο της Σεούλ τόλμησε να καταδικάσει και τους προέδρους βιομηχανικών κολοσσών, όπως η Daewoo και η Samsung, που πλούσια χρηματοδότησαν τους δικτάτορες με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.
Οι δύο πρώην πρόεδροι καταδικάστηκαν για τον οργανωτικό ρόλο τους στο στρατιωτικό πραξικόπημα του 1979 και για την αποδοχή εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων εκ μέρους των μεγάλων εταιρειών με τη μορφή δωρεών, που όμως κατέληγαν στην ίδια τους την τσέπη. Υποχρεώνονται επίσης να πληρώσουν ως αποζημιώσεις υπέρογκα ποσά που ισοδυναμούν με εκείνα με τα οποία τροφοδότησαν τους λογαριασμούς πολιτικών κομμάτων. Ευθύνες επίσης αποδόθηκαν και στους δύο για τη σφαγή στην πόλη Κουαντζού, το 1980, όταν ο στρατός διέλυσε αντικαθεστωτική διαδήλωση με αποτέλεσμα να βρουν τον θάνατο τουλάχιστον 200 πολίτες.
Μαζί με τους δύο πρώην προέδρους καταδικάστηκαν σε μικρότερες ποινές 13 ανώτεροι στρατιωτικοί, ενώ την ίδια ημέρα ανακοινώθηκαν οι καταδίκες των εννέα κορυφαίων οικονομικών παραγόντων που είχαν κατηγορηθεί ότι δωροδοκούσαν πολιτικούς για να εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεών τους. Οι καταδίκες των επιχειρηματιών, παρ’ όλο που δεν σχετίζονται με τη δίκη των πρωταιτίων του πραξικοπήματος, εντάσσονται στα πλαίσια της προσπάθειας του δημοκρατικού καθεστώτος για κάθαρση από τις συνήθειες και τις πρακτικές του παρελθόντος.
Η είδηση της καταδίκης τους ανατάραξε το Χρηματιστήριο της Σεούλ και διατυπώθηκαν φόβοι για το μέλλον των εταιρειών αυτών και για το αναπτυξιακό τους πρόγραμμα, καθώς η προσωπική παρουσία των προέδρων παίζει καθοριστικό ρόλο στην εύρυθμη λειτουργία τους. Οι περισσότερες όμως ποινές είναι με αναστολή, ενώ το πρόβλημα εντοπίζεται στον χαρισματικό πρόεδρο της Daewoo Κιμ Γου Τσονγκ, που διοικεί προσωπικά την εταιρεία και κανονικά πρέπει να κλειστεί στη φυλακή, καθώς η ποινή του είναι άμεσα εκτελεστή. Ηδη όμως εξασφάλισε την άδεια του δικαστηρίου για να πραγματοποιήσει ορισμένες προγραμματισμένες επισκέψεις στο εξωτερικό, ενώ κυκλοφορήσαν φήμες ότι θα παραμείνει εκεί για να αποφύγει τον εγκλεισμό του στη φυλακή.
Με την παραπομπή σε δίκη των δύο πρώην προέδρων αλλά και με τις υπόλοιπες δίκες που σχετίζονται με το άμεσο παρελθόν της χώρας, ο σημερινός πρόεδρος Κιμ Γιουνγκ Σαμ θέλησε να βάλει ένα συμβολικό τέλος στα ταραγμένα χρόνια της πρόσφατης περιόδου και να δείξει, τόσο στους Νοτιοκορέατες όσο και στους ξένους, ότι η Νότια Κορέα δεν είναι αυτή που ήταν πριν από 15 χρόνια και ότι έχει μπει σε μια καινούργια τροχιά, προσπαθώντας να ξεχάσει το άσχημο παρελθόν της, χωρίς όμως να αφήνει ατιμώρητους τους υπευθύνους. Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η ποινή του θανάτου δεν πρόκειται να εκτελεστεί και ότι, αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν την μειώσει, ο ίδιος ο πρόεδρος Κιμ θα δώσει χάρη στον προκάτοχό του λίγο προτού αποχωρήσει από την προεδρία τον επόμενο χρόνο.
Μπορεί ο ίδιος ο κ. Κιμ να είναι ο πρώτος μη στρατιωτικός πρόεδρος της Νοτίας Κορέας τα τελευταία 30 χρόνια και να εξελέγη με σχετικά ομαλές δημοκρατικές διαδικασίες, αλλά κανείς δεν ξεχνά ότι υπήρξε προστατευόμενος του κ. Ρο και αναδείχθηκε μέσα από το στρατιωτικό καθεστώς, για να διαφωνήσει στη συνέχεια μαζί του και να ξεκινήσει τον προσωπικό του αγώνα για εκδημοκρατισμό και περισσότερη ελευθερία στη χώρα. Ισως γι’ αυτό να είχε έναν ακόμη λόγο για να πείσει τους Νοτιοκορεάτες ότι έχει αλλάξει σε σχέση με το παρελθόν. Τελευταία μάλιστα ο κ. Κιμ κατηγορήθηκε για δωροληψία από τις μεγάλες εταιρείες, που κρατούν στα χέρια τους τη νοτιοκορεάτικη οικονομία, και τίποτε δεν αποκλείει να βρεθεί και ο ίδιος στο εδώλιο μετά τη λήξη της θητείας του, όπως πικρόχολα υποστηρίζουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι. Ο ίδιος πάντως αρνείται τις κατηγορίες.
Με την προσπάθεια του κ. Κιμ για κάθαρση και απονομή δικαιοσύνης συμφωνούν οι περισσότεροι Νοτιοκορεάτες, αλλά δεν είναι λίγοι εκείνοι που πίσω από όλη αυτή την ιστορία βλέπουν το προσωπικό όφελος που θα αποκομίσει ο πρόεδρός τους: ο αγώνας του κατά του μεγάλου κεφαλαίου (που δεν είναι καθόλου δημοφιλές εξαιτίας της ανάμειξής του στην πολιτική ζωή) του προσδίδει λαϊκό έρεισμα και προσθέτει ψήφους στο κόμμα του, που κέρδισε με μικρή διαφορά τις κοινοβουλευτικές εκλογές του περασμένου Απριλίου. Εξάλλου, αν οι δύο καταδικασθέντες πρώην πρόεδροι φθάσουν στο σημείο να ζητήσουν χάρη, τότε η «νίκη» του κ. Κιμ θα είναι ολοκληρωτική, καθώς στον κόσμο θα έχει εντυπωθεί η εικόνα του ως τολμηρού μεταρρυθμιστή και φιλεύσπλαγχνου ηγέτη που συγχωρεί έστω και την τελευταία στιγμή.
Στη Νότια Κορέα, μια χώρα όπου βασιλεύει η παράδοση και όπου η κοινωνία δύσκολα δέχεται τις αλλαγές, υπάρχουν ορισμένα πράγματα, όπως η αλληλεξάρτηση πολιτικών και επιχειρηματιών, που δύσκολα αλλάζουν. Οι μεγάλες εταιρείες («τσαεμπόλ» στα κορεατικά), που με τα προϊόντα τους κατακλύζουν τις διεθνείς αγορές, έχουν μεταμορφώσει την ορεινή χώρα της κορεατικής χερσονήσου από προτεκτοράτο της Ιαπωνίας σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις παγκοσμίως. Ηδη η Νότια Κορέα ετοιμάζεται να μπει στην πρώτη δεκάδα των ισχυρότερων οικονομικά χωρών και οι δείκτες ανάπτυξής της εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν. Το οικονομικό θαύμα
Το 1980, όταν ο στρατηγός Τσουν ανέλαβε την εξουσία, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Νότιας Κορέας ήταν μόλις 1.500 δολάρια, ενώ πέρυσι έφτασε τα 10.000 δολάρια. Η χώρα είναι ο πέμπτος στη σειρά εμπορικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών (ξεπερνώντας χώρες όπως η Γερμανία) και ο δεύτερος μεγαλύτερος κατασκευαστής μικροτσίπ για υπολογιστές. Τους τελευταίους μήνες παρατηρείται μια ύφεση στον ρυθμό της ανάπτυξης και ορισμένοι οικονομολόγοι κάνουν λόγο για την ανάγκη διαρθρωτικών αλλαγών, έτσι ώστε να εκσυγχρονισθεί η οικονομία και να μειωθεί ο κυρίαρχος και παρεμβατικός ρόλος του κράτους. Οι περισσότερο αισιόδοξοι πιστεύουν ότι πρόκειται για παροδικό φαινόμενο και ότι ο δυναμισμός της κορεατικής οικονομίας είναι τέτοιος που επιτρέπει ορισμένα πισωγυρίσματα.
Οι ίδιοι οι Νοτιοκορεάτες προσπαθούν να συνειδητοποιήσουν τις αλλαγές που συμβαίνουν στη χώρα τους τα τελευταία χρόνια και να παρακολουθήσουν τους «τρελούς» ρυθμούς της. Πριν από μερικά χρόνια η καταδίκη δύο πρώην αρχηγών του κράτους (και μάλιστα στρατιωτικών) θα ισοδυναμούσε με ένα νέο πραξικόπημα του στρατού. Σήμερα, όμως, ούτε το πολίτευμα κινδύνευσε ούτε απειλήθηκε ο πρόεδρος. Αντιθέτως, οι ποινές που επιβλήθηκαν στους δύο πρώην προέδρους έγιναν δεκτές με αισθήματα ανακούφισης από την πλειονότητα των Νοτιοκορεατών, που επιθυμούσε την τιμωρία τους, κυρίως για τη σφαγή στο Κουαντζού. Παράλληλα, ο περισσότερος κόσμος εκφράζει την επιθυμία να ξεχαστεί γρήγορα όλη αυτή η ιστορία και να γυρίσει γρήγορα μια καινούργια σελίδα στην ιστορία της χώρας. Οσο για την καταδίκη των μεγαλοεπιχειρηματιών, γενική ήταν η έκπληξη για το τολμηρό βήμα της δικαιοσύνης, η οποία σε μια σπάνια επίδειξη ουσιαστικής ανεξαρτησίας αμαύρωσε το ποινικό μητρώο των παραδοσιακών στυλοβατών της νοτιοκορεάτικης οικονομίας. Η βόρεια
αδελφή
Πέρα από την οικονομία και το πρόσφατο παρελθόν της, η Νότια Κορέα έχει να αντιμετωπίσει το «αιώνιο» πρόβλημα των σχέσεών της με τη βόρεια αδελφή της. Σε έναν κόσμο που γκρεμίζει τα σύνορα, η κορεατική χερσόνησος παραμένει διαιρεμένη εξαιτίας της έμμονης των δύο χωρών που την μοιράζονται σε ψυχροπολεμικά στερεότυπα. Η Βόρεια και η Νότια Κορέα εξακολουθούν να βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση και, παρά το άνοιγμα ενός καναλιού επικοινωνίας τα τελευταία χρόνια, ελάχιστη ουσιαστική πρόοδος έχει σημειωθεί στη μεταξύ τους προσέγγιση. Οι Νοτιοκορεάτες φοβούνται επίθεση από τον Βορρά και οι φόβοι τους έχουν αυξηθεί ιδιαίτερα, ύστερα από τις σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες του Βορρά και τα προβλήματα με τον ανεφοδιασμό σε τρόφιμα.
Η πλειονότητα των Νοτιοκορεατών επιθυμεί την ένωση των δύο χωρών, κατά τα πρότυπα της γερμανικής ενοποίησης. Αναγνωρίζουν όμως ότι η οικονομία τους δεν είναι τόσο ισχυρή όσο η γερμανική για να αντέξει το σοκ αυτό και υποστηρίζουν ότι σε λίγα χρόνια η ένωση θα μπορέσει να γίνει με λιγότερους κραδασμούς. Ως τότε η Νότια Κορέα θα προσπαθεί να απαλλαγεί από τα φαντάσματα του παρελθόντος και να βελτιώνει τη θέση της μέσα στην παγκόσμια οικονομία.
