Πρώτο Σαββατοκύριακο του 26ου επαγγελματικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου (δύο ματς έγιναν χθες, τα υπόλοιπα έξι σήμερα) και αυτή τη φορά η πρεμιέρα έχει διαφορετικό χρώμα από τις 25 που προηγήθηκαν. Τίποτε δεν είναι – ή δεν πρέπει να είναι – όπως πριν. H 4η Ιουλίου 2004, ημέρα κατά την οποία η Εθνική ομάδα των ανδρών αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης, αποτελεί ορόσημο για το ελληνικό ποδόσφαιρο και μέτρο σύγκρισης για οτιδήποτε θα γίνεται στο εξής εντός και εκτός αγωνιστικών χώρων. Επιπλέον οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας, οι οποίοι ολοκληρώθηκαν στις 29 Αυγούστου, μπορεί να καθυστέρησαν κατά δυο-τρεις εβδομάδες την έναρξη των πρωταθλημάτων, άφησαν όμως πίσω τους οργανωτικές εμπειρίες και γηπεδικές εγκαταστάσεις τις οποίες ουδέποτε είχε στη διάθεσή του το ελληνικό ποδόσφαιρο. Ο κόσμος διψάει για μπάλα. Το έδειξε κατά τη διάρκεια του Euro 2004, όταν ξόδεψε εκατομμύρια ευρώ πηγαινοερχόμενος στη Λισαβόνα και στο Πόρτο για να συμπαρασταθεί στην Εθνική. Το επιβεβαίωνε καθημερινώς στους δρόμους των πόλεων, πανηγυρίζοντας τις επιτυχίες των διεθνών. Ο πήχης βρίσκεται ήδη πολύ ψηλά και το ζητούμενο στο νέο πρωτάθλημα δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά και μόνο στην ποιότητα των αναμετρήσεων που θα μας προσφέρουν οι 16 μονομάχοι. Ολοι περιμένουν να δουν έναν νέο ποδοσφαιρικό πολιτισμό στις εξέδρες των γηπέδων, στις αίθουσες των συνεντεύξεων, στα γραφεία των αθλητικών δικαστών, στα σφυρίγματα των διαιτητών, στις δηλώσεις προπονητών και παραγόντων, στις μετακινήσεις και στα συνθήματα των οπαδών. Θα καταφέρουν οι άνθρωποι που διαχειρίζονται τις τύχες των ΠΑΕ να διαψεύσουν τους δύσπιστους οι οποίοι επιμένουν να υποστηρίζουν ότι «της γάτας το φτερούγισμα ως τα κεραμίδια»; Ιδού η Ρόδος…
Το 26ο επαγγελματικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου κατ’ αρχήν ξεκινάει με έναν νέο αθλητικό νόμο. Αυτό ας μην το ξεχνάμε διότι, αν εφαρμοστούν κατά γράμμα οι διατάξεις του, κινδυνεύουν να βρεθούν στη φυλακή ακόμη και αθώοι. Το σπάσιμο ενός καθίσματος, το πέταγμα μιας φωτοβολίδας στον αγωνιστικό χώρο, ένα κέρμα το οποίο θα στοχεύσει τον διαιτητή, η συμπλοκή με αντιπάλους οπαδούς εντός και εκτός γηπέδων, η φθορά ξένης περιουσίας, ακόμη και οι ύβρεις, μπορούν εύκολα να οδηγήσουν τους υπαιτίους πίσω από τα σίδερα. Οτιδήποτε παράνομο θα συμβαίνει πλέον στα γήπεδα χαρακτηρίζεται ιδιώνυμο αδίκημα από τον νόμο ο οποίος ψηφίστηκε προσφάτως στη Βουλή και οι ποινές που θα επιβάλλουν τα ποινικά δικαστήρια δεν μπορεί να είναι εξαγοράσιμες.
Πρόκειται για ένα σκληρό και κατά πολλούς αντιδημοκρατικό μέτρο, για το οποίο πολλή κουβέντα έγινε και που χρεώθηκε αποκλειστικά σε εκείνους οι οποίοι ουδέποτε σεβάστηκαν τον αντίπαλο και επί δεκαετίες μετέτρεπαν ανενόχλητοι σε κόλαση τις εξέδρες των γηπέδων.
Επιπλέον ο νέος αθλητικός νόμος, τουλάχιστον στα λόγια και μέχρις αποδείξεως του αντιθέτου, μηδενίζει τον παρεμβατικό και προστατευτικό ρόλο τον οποίο έπαιζαν τα θεσμικά όργανα του ποδοσφαίρου.
* Εν ενεργεία αθλητικοί δικαστές
H αθλητική δικαιοσύνη θα αποδίδεται σε πρώτο και δεύτερο βαθμό από τακτικούς εν ενεργεία δικαστές οι οποίοι, εφόσον σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, θα διασφαλίσουν το κύρος του θεσμού και την ισονομία μεταξύ των ομάδων. Παράλληλα η υλοποίηση των διατάξεων για τη βία και ο έλεγχος της συμπεριφοράς οπαδών και παραγόντων ανατέθηκαν σε τρεις αθλητικούς εισαγγελείς οι οποίοι θα εδρεύουν σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πειραιά, και που στη δικαιοδοσία τους υπόκειται ακόμη και η σύνταξη των κατηγορητηρίων με τα οποία παράγοντες και ομάδες θα παραπέμπονται στην αθλητική Δικαιοσύνη. Κατά την υλοποίηση των καθηκόντων τους ας μην ξεχνούν ωστόσο ότι, κατά τον Ησίοδο, «η θεά Βία ήταν αδελφή του Κράτους, του Ζήλου και της πανέμορφης Νίκης, η οποία στεκόταν όρθια στην απαλάμη του Διός στην Ολυμπία».
* Ο νόμος για τη γηπεδική βία
Ο ποδοσφαιρικός χώρος στο σύνολό του χειροκρότησε την τροποποίηση των διατάξεων για τη βία επί το αυστηρότερον. Διαφώνησε μόνο ως προς τις επιπτώσεις οι οποίες ακολουθούν τις ΠΑΕ για τη συμπεριφορά των οπαδών τους. Για ανάρμοστες συμπεριφορές οι αθλητικοί δικαστές θα μπορούν να επιβάλλουν πρόστιμο ως 50.000 ευρώ, το οποίο θα διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής. Παράλληλα, σε περίπτωση δεύτερης τιμωρίας κεκλεισμένων των θυρών, απαγορεύεται η τηλεοπτική μετάδοση των αγώνων της τιμωρημένης ομάδας, που σημαίνει ότι εύκολα μπορεί να προκύψει και απώλεια εσόδων από τα τηλεοπτικά συμβόλαια.
Επί της ουσίας η ευθύνη για την πάταξη της ποδοσφαιρικής βίας μεταφέρεται στις αίθουσες των δικαστηρίων και στους αθλητικούς εισαγγελείς. Αν θα συμμορφωθούν τα πρωτοπαλίκαρα των οργανωμένων υπό τον φόβο μήπως βρεθούν πίσω από τα κάγκελα, θα το μάθουμε μετά το πρώτο κρίσιμο βαθμολογικά ντέρμπι και το πρώτο ανάποδο πέναλτι το οποίο αναπόφευκτα θα υπάρξει. Το ζητούμενο είναι να μη βρεθούν αθώοι στη φυλακή. Στην περίπτωση αυτή η ζημιά για το ποδόσφαιρο θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς θα είναι ηλίθιος εκείνος ο οποίος θα συνεχίσει να πηγαίνει στο γήπεδο γνωρίζοντας ότι μπορεί να βρεθεί κατηγορούμενος για ένα κάθισμα το οποίο έσπασε ο διπλανός του.
Ας μη διαφεύγει επίσης της προσοχής ότι στις εξέδρες διακυβεύονται πλέον τα οικονομικά συμφέροντα πολλών μικροαπατεώνων και μάλιστα ενώ σύνδεσμοι οργανωμένων οπαδών, στα υπόγεια των οποίων σε πολλές περιπτώσεις εξετράφη η βία, συνεχίζουν να λειτουργούν χωρίς νομιμοποίηση, επειδή η πολιτεία, υπολογίζοντας το πολιτικό κόστος, καθυστερεί αδικαιολόγητα την εφαρμογή του νόμου και τη διάλυσή τους.
* Ρύθμιση χρεών και με έκπτωση
Το νέο πρωτάθλημα ξεκινάει επίσης και χωρίς οικονομικό άγχος για τους «επενδυτές» του ποδοσφαίρου. H πολιτεία απέδειξε εκ νέου πόσο γαλαντόμα είναι απέναντι σε εκείνες τις ΠΑΕ οι οποίες ουδέποτε εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο και το IKA, ρυθμίζοντας τα χρέη τους σε 120 δόσεις και με αφαίρεση, μάλιστα, του 80% των προστίμων και των προσαυξήσεων. Επιπλέον επανέφερε σε ισχύ την Επιτροπή Αποτίμησης της Αξίας των Ποδοσφαιριστών, προκειμένου να εμφανίζονται ως πάγια περιουσιακά στοιχεία ανύπαρκτες τις περισσότερες φορές επενδύσεις. Τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν δημιουργούν αυτομάτως αναπτυξιακό κλίμα. Πολλές ΠΑΕ εντάχθηκαν κατά το παρελθόν σε καθεστώς ρύθμισης, αλλά στην πορεία το εγκατέλειψαν ανενόχλητες.
Καμία εξυγίανση και αγωνιστική ανάπτυξη δεν πρόκειται να υπάρξει αν το ίδιο το ποδόσφαιρο δεν ξεκαθαρίσει τις σχέσεις του με τη μεγάλη μάζα των φιλάθλων. Οι 16 ομάδες οι οποίες ξεκινούν σήμερα τον μαραθώνιο της A’ Εθνικής διέθεσαν από κοινού την περασμένη αγωνιστική περίοδο 654.359 εισιτήρια σε 240 παιχνίδια. Σε κάθε ΠΑΕ αντιστοιχούν 40.897 εισιτήρια και 2.726 κατά μέσον όρο ανά αγώνα. Τα αντίστοιχα καθαρά έσοδα της A’ Εθνικής ανήλθαν σε 4.240.774 ευρώ. Ενδεικτικό της απήχησης την οποία είχε πέρυσι το πρωτάθλημα στην ελληνική κοινωνία είναι τα 1.886 εισιτήρια τα οποία διέθεσε κατά μέσον όρο η AEK στους 16 εντός έδρας αγώνες της, καθώς επίσης τα 184 και τα 427 εισιτήρια τα οποία κουβάλησαν αντίστοιχα σαν προίκα στην A’ Εθνική ο Εργοτέλης και η Καλαμαριά. Με επιδόσεις αυτού του διαμετρήματος και να θέλεις δεν μπορείς να πας μακριά.
* Με την «προίκα» των Αγώνων
Το θετικό είναι ότι το 26ο επαγγελματικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου έχει να προτείνει μια ανακαινισμένη βιτρίνα στους φίλους του αθλήματος. Είναι το ανακαινισμένο Ολυμπιακό Στάδιο το οποίο θα χρησιμοποιήσει για έδρα της η AEK. Είναι το ολοκαίνουργιο γήπεδο «Γ. Καραϊσκάκης» με το οποίο ο Ολυμπιακός διπλασιάζει τον αριθμό των φιλάθλων που μπορεί να φιλοξενήσει. Είναι το επίσης ανακαινισμένο «Καυτανζόγλειο» στο οποίο ο Ηρακλής μπορεί να γίνει αυτάρκης οικονομικά. Είναι, τέλος, το ολοκαίνουργιο Παγκρήτιο Στάδιο του Ηρακλείου, στο οποίο – δυστυχώς για το ποδόσφαιρο – γύρισε την πλάτη ο ΟΦΗ αλλά – ευτυχώς για το σύνολο των φιλάθλων όλης της χώρας – δεν έκανε το ίδιο και ο νεοφώτιστος Εργοτέλης.
Τα τέσσερα προαναφερθέντα γήπεδα, προσφέρουν εκτός από ανέσεις και 120.000 νέες θέσεις καθημένων, σε σύγκριση με τη χωρητικότητα την οποία είχαν γήπεδα όπου αγωνίζονταν πέρυσι ο Ολυμπιακός, η AEK, ο Ηρακλής και ο Εργοτέλης. Σε νέο γήπεδο θα αγωνίζεται επίσης η Ξάνθη, ενώ νέα εικόνα θα παρουσιάζουν επίσης τα γήπεδα του ΠΑΟΚ (Τούμπα) και του Αρη (Χαριλάου).
Αν μπορούσαν να ενταχθούν στις ανάγκες της A’ Εθνικής και τα ολοκαίνουργια εθνικά στάδια της Πάτρας και της Νέας Ιωνίας του Βόλου θα μιλούσαμε για θαύμα στον τομέα των υποδομών υπεραρκετό για να αλλάξει εν μια νυκτί την εικόνα του ελληνικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου.
Αν και το ζητούμενο – όπως μας υπενθυμίζει η λαϊκή θυμοσοφία με τη ρήση «απ’ έξω κούκλα και από μέσα πανούκλα» – δεν είναι μόνο η ποιότητα των γηπέδων αλλά και η ποιότητα του προσφερόμενου ποδοσφαιρικού θεάματος στον αγωνιστικό χώρο και της συμπεριφοράς των οπαδών στις κερκίδες.
Ο πολύς Ριβάλντο και η πράσινη πολυεθνική Ο Βραζιλιάνος είναι μακράν ο πλέον αναγνωρίσιμος από τους 146 ξένους της A’ Εθνικής, εκ των οποίων οι 17 ανήκουν στον νταμπλούχο Παναθηναϊκό
Σε κάθε πρεμιέρα αγωνιστικής περιόδου το ερώτημα είναι απλό: Να πάμε εφέτος στο γήπεδο και, αν το αποφασίσουμε, τι θα δούμε; Σε γενικές γραμμές πάντως οι ιδιοκτήτες των ομάδων ήταν φειδωλοί στα έξοδά τους, προτιμώντας την (εντυπωσιακή πλην αμφίβολη) ποσότητα από την (ουσιαστική) ποιότητα. Αν εξαιρέσει κάποιος την απόκτηση του διάσημου Βραζιλιάνου Ριβάλντο από τον Ολυμπιακό, παίκτες-ονόματα οι οποίοι να προκαλούν το ενδιαφέρον των φιλάθλων δεν αποκτήθηκαν. Και όμως, μεταγραφές έγιναν, και μάλιστα με το τσουβάλι.
Τα νέα συμβόλαια τα οποία κατατέθηκαν για έγκριση στην αρμόδια επιτροπή της ΕΠΑΕ ανήλθαν σε 287! Από αυτά τα 160 αφορούσαν νέα αποκτήματα και τα 127 ανανέωση συνεργασίας. Αν το σύνολο των νέων συμβολαίων διαιρεθεί με το 18 (όσοι οι παίκτες που απαρτίζουν την αποστολή κάθε ομάδας σε κάθε παιχνίδι) προκύπτει… ένα νέο πρωτάθλημα 16 ομάδων. Πρωταθλητές της μεταγραφικής περιόδου με 14 νέα αποκτήματα αναδείχθηκαν ο Πανιώνιος, ο Ιωνικός και ο… χρεοκοπημένος Αρης! Ακολούθησε η νεοφώτιστη Κέρκυρα με 13 νέα συμβόλαια και 9 ανανεώσεις, η Ξάνθη με 12, η επίσης νεοφώτιστη Καλαμαριά, ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός με 11, η AEK και η Καλλιθέα με 10, το Αιγάλεω με 9, ο Εργοτέλης με 8, η Χαλκηδόνα και ο ΟΦΗ με 7, ο Ηρακλής με 6 και τελευταίος ο ΠΑΟΚ με 5 νέα συμβόλαια.
Τη μερίδα του λέοντος στο μεταγραφικό παζάρι είχαν, όπως πέρσι και πρόπερσι, οι ξένοι ποδοσφαιριστές. Κοινοτικοί και μη εργαζόμενοι έρχονται στη χώρα μας και, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο, καρπώνονται την όποια υπεραξία παράγει το ελληνικό πρωτάθλημα. Οι παίκτες οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στην Εθνική Ελλάδος έφθασαν αισίως τους 146, προέρχονται από 39 χώρες του πλανήτη και θα μπορούσαν, αν επιτρεπόταν, να κατεβάσουν οκτώ 18άδες στο Πρωτάθλημα της A’ Εθνικής. Ο Παναθηναϊκός, με 17 ξένους στο ρόστερ του, εκτός από πρωταθλητής Ελλάδος είναι και μια πολυεθνική ομάδα η οποία θα μπορούσε να αναζητήσει οπαδούς και μεταξύ των ξένων πολιτών που κατοικούν στην Αθήνα.
Να τον συναγωνιστεί επαξίως σε αυτόν τον τομέα μπορεί η ποδοσφαιρομάνα Ξάνθη, η οποία κάποτε συγκέντρωνε στην πόλη ταλέντα από όλη την Ελλάδα, αλλά την τρέχουσα αγωνιστική περίοδο θα στηριχθεί σε 14 λεγεωνάριους. Οι Πανιώνιος (12), ΠΑΟΚ (11), Ολυμπιακός, Ηρακλής, Καλαμαριά (10) έχουν επίσης διψήφιο αριθμό ξένων στο δυναμικό τους και ο θεός του ποδοσφαίρου να βάλει το χέρι του καθώς η ελληνική ποδοσφαιρική παραγωγή κινδυνεύει να μείνει στα αζήτητα.
Την ώρα που έρχονταν στη χώρα μας ο Σέρβος Μίλος Μάριτς, ο Κροάτης Ιβάν Ρέζιτς και ο Αργεντινός Γκαμπριέλ Σούρερ (Ολυμπιακός), οι Κροάτες Μάριο Γκαλίνοβιτς, Ζρνταν Αντριτς, ο Ρουμάνος Ντουμίτρου Μίτου και ο Τσέχος Ρούντολφ Σκάτσελ (Παναθηναϊκός), ο Πορτογάλος Μπρούνο Αλβες και ο Βραζιλιάνος Πάουλο Ασουνσάο (AEK), καθώς και δεκάδες άλλοι παίκτες μικρότερου αγωνιστικού διαμετρήματος και οικονομικής αξίας, δεν βρήκαν ομάδα για να συνεχίσουν την καριέρα τους οι πρωταθλητές Ευρώπης Βασίλης Τσιάρτας και Βασίλης Λάκης, ενώ τον δρόμο για την ξενιτιά πήραν καταξιωμένοι έλληνες ποδοσφαιριστές, όπως ο κορυφαίος παίκτης του Euro 2004 Θοδωρής Ζαγοράκης (Μπολόνια), ο Γιούρκας Σεϊταρίδης (Πόρτο) αλλά και ο Λάμπρος Χούτος (Ιντερ). Για την ιστορία, από τους 146 ξένους της A’ Εθνικής τη μεγαλύτερη παροικία (20 άτομα) έχουν οι Βραζιλιάνοι, ακολουθούν οι Σέρβοι (11), οι Αλβανοί (10), ενώ οι εξ αφρικανικών χωρών ορμώμενοι ανέρχονται σε 24 άτομα.
Οποια ονόματα ωστόσο και αν αποκτήθηκαν, όσες μεταγραφές και αν έγιναν, οι ισορροπίες του πρωταθλήματος φαίνεται ότι δεν πρόκειται να αλλάξουν. Φρέσκο αίμα δεν εισέρρευσε στο ελληνικό πρωτάθλημα και νέοι ηγέτες, οι οποίοι να μπορούν να επηρεάσουν την εξέλιξη ακόμη και του δυσκολότερου αγώνα, δεν φαίνονται στον ορίζοντα. Ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός θα έχουν και εφέτος τον πρώτο λόγο για την κατάκτηση πρωταθλήματος και Κυπέλλου. H AEK βρίσκεται σε περίοδο ανασυγκρότησης και ο ΠΑΟΚ μάλλον δεν έχει άλλα περιθώρια βελτίωσης, ενώ βιώνει και τα αποτελέσματα του αποκλεισμού του από το Τσάμπιονς Λιγκ.
Το Αιγάλεω – χωρίς την καθοδήγηση του Γιώργου Χατζάρα που βρίσκεται πλέον στον πάγκο του Αρη – πρέπει να αποδείξει ότι η περυσινή πορεία του δεν ήταν φωτοβολίδα και ο Πανιώνιος δεν έχει όνειρα μεγαλύτερα από μια θέση στο Κύπελλο UEFA. H Χαλκηδόνα μπορεί να συνεχίσει να προσφέρει καλό ποδόσφαιρο και να δημιουργεί ευχάριστες εκπλήξεις, αλλά με μέσο όρο 626 εισιτήρια, που διέθεσε την αγωνιστική περίοδο 2003-2004, δύσκολα θα κάνει την υπέρβαση. Ερωτηματικά συνοδεύουν τον Ηρακλή, τον ΟΦΗ, την Ξάνθη, τον Ιωνικό, την Καλλιθέα και τον Αρη. Οσο για την Κέρκυρα, την Καλαμαριά και τον Εργοτέλη θα παλέψουν πρωτίστως για την παραμονή.
Οποιος και αν στεφθεί πρωταθλητής είναι καλοδεχούμενος, αρκεί να παλέψει τίμια. Το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα δεν είναι, αλλά πρέπει να γίνει γιορτή, η οποία πρέπει να τελειώνει με το σφύριγμα της λήξης. Διαφορετικά κινδυνεύεις να προσβληθείς από την ασθένεια των οργανωμένων οπαδών για τους οποίους το μόνο χρώμα που υπάρχει στη φύση είναι εκείνο της φανέλας της ομάδας τους. Οπως έλεγε και ο μεγάλος βραζιλιάνος ζογκλέρ της μπάλας Γκαρίντσα, «το ποδόσφαιρο δεν είναι για να το παίρνεις ποτέ στα σοβαρά».
ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Εξι παιχνίδια, εκ των οποίων τα πέντε θα μεταδοθούν τηλεοπτικά, διεξάγονται σήμερα στο πλαίσιο της πρώτης αγωνιστικής του 26ου επαγγελματικού πρωταθλήματος A’ Εθνικής. Συγκεκριμένα θα παίξουν: Καλαμαριά – ΟΦΗ (Καλαμαριάς – 17.00), Αιγάλεω – AEK (Αιγάλεω – 19.00, SuperSport), Χαλκηδόνα – Πανιώνιος (Νεάπολης – 19.00, Alpha), ΠΑΟΚ – Κέρκυρα (Τούμπας – 19.00, SuperSport 2), Παναθηναϊκός – Ιωνικός («Απ. Νικολαΐδης» – 21.15, SuperSport), Ολυμπιακός – Καλλιθέα («Γ. Καραϊσκάκης» – 21.15, Alpha).
