Δεν είναι εύκολο να αποφεύγει κανείς διαρκώς τη δύσκολη θέση στην οποία τον τοποθετούν οι ίδιες του οι προκαταλήψεις. Ορισμένα πράγματα έχουν πλέον παγιωθεί: η Ελλάδα βρίσκεται στο περιθώριο των διεθνών καλλιτεχνικών ζυμώσεων· οι έλληνες καλλιτέχνες είναι μετριότητες σε σύγκριση με τους πρωτοπόρους ξένους συναδέλφους τους· η Ελλάδα δεν προωθεί τους καλλιτέχνες της· το να βγει στην επιφάνεια ένας νέος καλλιτέχνης στην Ελλάδα απαιτεί τρομακτικό αγώνα. Ολα αυτά λέγονται και ξαναλέγονται και σε μεγάλο βαθμό καταδεικνύουν βασικές αλήθειες. Ισχύει όμως εξίσου, αν όχι περισσότερο, και το εξής: αν είσαι καλός σε αυτό που κάνεις, αργά ή γρήγορα βγαίνεις στην επιφάνεια και γεμίζεις τα πνευμόνια σου με μια βαθιά ανάσα επιτυχίας και επιβράβευσης.
Αυτές τις ημέρες στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων παρουσιάζει τη ζωγραφική της η Χριστίνα Νάκου. Μια ζωγραφική γαλήνια αλλά μεστή τονικών εντάσεων. Μια ζωγραφική η οποία μας θυμίζει ότι έχουμε καλούς ζωγράφους στην Ελλάδα και κυρίως ότι δεν χρειάζεται να μιμούμαστε ούτε τη θεματολογία ούτε την υφολογία των τάσεων που σφυρηλατήθηκαν υπό την πίεση του μεταμοντερνισμού στη Δυτική Ευρώπη και στην Αμερική.
Η Χριστίνα Νάκου παρουσιάζει μεγάλες συνθέσεις με θέμα την ελιά, αυτό το δέντρο που προκαλεί τόσους, αμέτρητους, συνειρμούς για την Ελλάδα. Η προσέγγισή της όμως δεν είναι φιλολογική, δεν έχει ίχνος αποστασιοποιημένης φλυαρίας. Οταν μπαίνει κανείς στον χώρο του Κέντρου Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (ο οποίος, παρεμπιπτόντως, προσφέρεται ιδιαίτερα, καθώς είναι μεγάλος, ψηλοτάβανος και δίχως αρχιτεκτονικούς περισπασμούς, όπως πολλές γκαλερί στου Ψυρρή ή στο Κολωνάκι) εντυπωσιάζεται από την αμεσότητα αυτών των ευμεγέθων αλλά σεμνών συνθέσεων. Πάνω από όλα είναι διάχυτη η αίσθηση της τιμιότητας, με την έννοια ότι αυτό που βλέπουμε είναι σε θέση να μας ικανοποιήσει με την υπόστασή του, με τη σάρκα του, με την ψυχή του. Δεν είναι εύκολο να φτιάξει κανείς κάτι που να μεταδίδει τόσο έντονα την αίσθηση που όλοι οι Ελληνες έχουμε βιώσει σε κάποια στιγμή της ζωής μας: απομεσήμερο, ξαπλωμένοι κάτω από ένα δέντρο, να ρεμβάζουμε παρέα με το ισοπεδωτικό ελληνικό φως που διαθλάται μέσα στη φυλλωσιά. Οταν κοίταζα τους πίνακες της Χριστίνας Νάκου της το είπαν και άλλοι, μου είπε νόμιζα ότι άκουγα τζιτζίκια να τραγουδάνε.
Η Νάκου πιστεύει στη ζωγραφική, μολονότι παραδέχεται ότι ελάχιστα πράγματα την έχουν πραγματικά γοητεύσει. Αγαπά τον Ρόμπερτ Μάδεργουελ, όπως και τα ψηφιδωτά της Δήλου. Καθώς είναι νέα στην ηλικία, η κουβέντα μαζί της με γέμισε με την αισιοδοξία που αρμόζει σε μια καλλιτέχνιδα η οποία σέβεται και απολαμβάνει τη δουλειά της. «Αυτό που έχει σημασία όμως» μου είπε «είναι το να βγαίνουν τα έργα από το εργαστήριο». «Μα είναι τόσο συνηθισμένο» είπα «να ακούς καλλιτέχνες να λένε: “Εγώ ζωγραφίζω για τον εαυτό μου!”». «Ασφαλώς και ζωγραφίζω για τον εαυτό μου» μού απάντησε. «Για μένα η ζωγραφική είναι πάντοτε απόλαυση και εκτόνωση. Ακόμη περισσότερο είναι τρόπος ζωής. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θέλω να δείξω τα έργα μου. Θα ήθελα να έρθει κάποιος και να περάσει ώρα μπροστά σε ένα έργο να μην καθήσει ένα τέταρτο και να φύγει, όπως γίνεται τις περισσότερες φορές. Πιστεύω ότι, αν κάποιος περνούσε κάποια ώρα μπροστά σε έναν πίνακα, θα ένιωθε ένα μέρος από αυτά που ένιωσα εγώ».
Το ενθαρρυντικό είναι ότι η Χριστίνα Νάκου δεν είναι μόνη. Υπάρχει άφθονη πολλά υποσχόμενη ζωγραφική αυτές τις ημέρες στην Αθήνα. Υπάρχει ο Χρήστος Κουτσουράς στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» στο Θησείο. Ευαίσθητος, παρατηρητικός και εύστοχος. Και από αυτή την εβδομάδα θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την έκθεση της Mary Cox Makkas (εγκατεστημένης στην Ελλάδα από το 1993), η οποία επίσης φαίνεται να υπόσχεται πολλά. Ακόμη η Λίζα Μέρλιν-Βασιλάτου εκθέτει στην αίθουσα τέχνης «Αέναον» πίνακες οι οποίοι δείχνουν να χειρίζονται το χρώμα με αυτοπεποίθηση και πειθώ. Τέλος, στην αίθουσα «Εκφραση» της οδού Βαλαωρίτου θα δούμε την έκθεση με τίτλο «Απόπειρες ποιητικού ρεαλισμού – Πέντε νέοι ζωγράφοι» η οποία, όπως επισημαίνει η «Εκφραση», «αποτελεί υπόσχεση για το αύριο».
Εντάξει, ίσως να μη μιλάμε για πραγματικά «μεγάλη» ζωγραφική (ακόμη). Μιλάμε όμως για καλή ζωγραφική. Για ζωγραφική τόσο καλή ώστε ίσως να αναθερμάνει τις σχέσεις μας με τις αίθουσες τέχνης· ώστε ίσως να σκεφτούμε ότι η καλή ζωγραφική είναι διασκέδαση, είναι γαλήνη, είναι μία, δύο, τρεις ώρες βαθιάς απόλαυσης από την οποία απουσιάζει η επιφάνεια και η ευτέλεια της αγχώδους ζωής μας.
Η έκθεση της Χριστίνας Νάκου στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (Βασ. Σοφίας, Πάρκο Ελευθερίας, τηλ. 7224.028) με τίτλο «Ελιές ΙΙ» θα διαρκέσει ως τις 30 Οκτωβρίου. Η έκθεση του Χρήστου Κουτσουρά στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα» (Ηρακλειδών 66Α και Θεσσαλονίκης, τηλ. 3452.150) θα διαρκέσει ως τις 27 Οκτωβρίου. Η έκθεση της Mary Cox Makkas στην γκαλερί «Ιρις» (Αντήνορος 12, Κάραβελ, τηλ. 7241.580) με τίτλο «Εικόνες της Βουλιαγμένης» θα διαρκέσει από τις 25 Οκτωβρίου ως τις 15 Νοεμβρίου. Η έκθεση της Λίζας Μέρλιν-Βασιλάτου στην αίθουσα τέχνης «Αέναον» (Αντερσεν 18, Κατεχάκη, τηλ. 6711.264) θα διαρκέσει από αύριο 22 Οκτωβρίου ως τις 9 Νοεμβρίου. Και η ομαδική έκθεση στην αίθουσα «Εκφραση – Γιάννα Γραμματοπούλου» (Βαλαωρίτου 9Α, τηλ. 3607.598) με τίτλο «Απόπειρες ποιητικού ρεαλισμού – Πέντε νέοι ζωγράφοι» θα διαρκέσει από τις 23 Οκτωβρίου ως τις 10 Νοεμβρίου.
