Θα επιχειρήσουμε σήμερα μια γρήγορη περιήγηση στις 28 Ονομασίες Προελεύσεως της Ελλάδας, προσπαθώντας κυρίως να τις… ξαναθυμηθούμε, μια και αρκετές από αυτές κινδυνεύουν να υπάρχουν μόνο στα χαρτιά.
Αρχίζοντας λοιπόν με κατεύθυνση από Βορρά προς Νότο, συναντάμε:
Γουμένισσα (ΟΠΑΠ): μόνο κόκκινα κρασιά, όπου η έντονη και κάποτε επιθετική προσωπικότητα της ναουσαίικης ποικιλίας Ξινόμαυρο «μαλακώνει» από την προσθήκη της ηπιότερης «Νεγκόσκα». Αν θελήσει να τα δοκιμάσει κανείς έχει μάλλον περιορισμένες επιλογές, καθώς, από όσο γνωρίζουμε, μόνο τρεις «εμφιαλώσεις» είναι διαθέσιμες στην αγορά: της εταιρείας Μπουτάρη, του Χρ. Αϊδαρίνη και του Θ. Λίγα.
Νάουσα (ΟΠΑΠ): επίσης μόνο κόκκινα κρασιά, αποκλειστικά από την ποικιλία Ξινόμαυρο, που, όπως υποδηλώνει το όνομά της, χαρακτηρίζεται από υψηλή οξύτητα και βαθύ χρώμα, μαζί με άφθονες τανίνες. Ο νόμος απαιτεί παλαίωση ενός χρόνου αλλά συχνά τα κρασιά χρειάζονται περισσότερο για να «στρογγυλέψουν». Υπάρχει ικανοποιητική προσφορά ετικετών καθώς δέκα τουλάχιστον οινοποιεία δραστηριοποιούνται στην περιοχή, χωρίς να υπολογίζουμε τις εμφιαλώσεις «φασόν» που γίνονται για λογαριασμό τρίτων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μπουκάλια των «μεγάλων» Μπουτάρη και Τσάνταλη, καθώς και των μικρότερων Πήγασος – Μαρκοβίτη, Κτήμα Φουντή και Δαλαμάρα.
Αμύνταιο (ΟΠΑΠ): εδώ η ποικιλία Ξινόμαυρο, λόγω του υψόμετρου και των κλιματολογικών ιδιαιτεροτήτων, αναδεικνύει περισσότερο την οξύτητά της. Ετσι ευνοείται κυρίως η παραγωγή ροζέ αφρωδών κρασιών, ξηρών ή ημίξηρων, αλλά και «ήσυχων» ροζέ. Τα κόκκινα αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μέρος του συνολικού όγκου. Κυρίαρχος του παιχνιδιού είναι ο Τοπικός Συνεταιρισμός ενώ διακριτική είναι η παρουσία της εταιρείας Μπουτάρη και του Αλ. Μεγαπάνου με τα «ερυθρωπά» τους κρασιά.
Πλαγιές Μελίτωνα (ΟΠΑΠ): μια Ονομασία Προελεύσεως «κομμένη και ραμμένη» στα μέτρα του Κτήματος Καρρά, στη Χαλκιδική, αφού στην πραγματικότητα καλύπτει μόνο τα περίπου 4.500 στρέμματα των αμπελώνων του. Λευκά και κόκκινα κρασιά, από γηγενείς και διεθνείς ποικιλίες, αλλά με σαφώς κοσμοπολίτικο «προσανατολισμό». Γνωστές οι περιπέτειες του Κτήματος, λόγω κυρίως της σύνδεσής του με το τουριστικό συγκρότημα Πόρτο Καρρά.
Ζίτσα (ΟΠΑΠ): η μοναδική Ονομασία Προελεύσεως της Ηπείρου, όπου η γηγενής ποικιλία σταφυλιού Ντεμπίνα προσφέρεται σε δύο εκδοχές: λευκό ξηρό κρασί και λευκό ξηρό ή ημίξηρο αφρώδες. Μόνο δύο παραγωγοί, χωρίς σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, εκπροσωπούν αυτή την περιοχή: ο Συνεταιρισμός Ιωαννίνων και το «Μοναστήρι Ζίτσα» του δυναμικού δημάρχου Ιωαννίνων Ελ. Γκλίναβου. Τα ροζέ ημιαφρώδη κρασιά, για τα οποία είναι επίσης γνωστή η Ζίτσα, δεν δικαιούνται να χρησιμοποιούν την Ονομασία Προελεύσεως καθώς συνήθως προέρχονται από συνοινοποίηση της λευκής Ντεμπίνας με ερυθρές τοπικές ποικιλίες.
Ραψάνη (ΟΠΑΠ): στα σύνορα της Θεσσαλίας με τη Μακεδονία, γύρω από την κοιλάδα των Τεμπών, η Ραψάνη εκφράζει αυτή την ιδιαίτερη γεωγραφική της θέση και με τη σύνθεση των αμπελώνων της. Τρεις ερυθρές ποικιλίες σταφυλιού, το μακεδονικό Ξινόμαυρο, το μάλλον νότιας καταγωγής
Σταυρωτό και το «ντόπιο» Κρασάτο, καθορίζουν τον χαρακτήρα των αποκλειστικά κόκκινων κρασιών της. Η Ονομασία Προελεύσεως αποτελεί, στην πράξη, «μονοπώλιο» της εταιρείας Τσάνταλη, η οποία αγόρασε προ ετών το χρεοκοπημένο οινοποιείο του Συνεταιρισμού και σήμερα έχει να δείξει αξιοπρόσεκτα αποτελέσματα.
Αγχίαλος (ΟΠΑΠ): λευκό ξηρό κρασί από τις ποικιλίες Ροδίτη (σε ποσοστό τουλάχιστον 80%) και Σαββατιανό, που καλλιεργούνται στους αμπελώνες της παραθαλάσσιας Νέας Αγχιάλου, στον Βόλο. Μόνος παραγωγός, ο τοπικός συνεταιρισμός «Η Δήμητρα».
Φαντάζομαι όμως ότι τόσο… ταξίδι θα σας κούρασε, γι’ αυτό ανακτήστε δυνάμεις ως την επόμενη Κυριακή και εδώ είμαστε πάλι!
