Αν οι ταινίες «Καληνύχτα και καλή τύχη» και «Το μυστικό του Brokeback Mountain» ήταν οι μεγάλες ατραξιόν του περσινού κινηματογραφικό φεστιβάλ Βενετίας, η προβολή του «All the invisible children» ήταν εκείνη που άφησε το πιο έντονο αποτύπωμα μιας σαφώς ουμανιστικής διοργάνωσης. Ταινία που αγγίζει το θέμα της με ειλικρίνεια λέγοντας «ναι» στην ελπίδα μέσα από την καθαρότητα του παιδικού βλέμματος, το «All the invisible children» υπήρξε αποτέλεσμα μιας ιδιαίτερης σύμπραξης. Στο πλαίσιο ενός προγράμματος της UNICEF, του Παγκοσμίου Προγράμματος Επισιτισμού και της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας, επτά διάσημοι σκηνοθέτες από όλο τον κόσμο (και μία λιγότερο γνωστή) συμφώνησαν να γυρίσουν ο καθένας από μία μικρού μήκους ταινία με θέμα το παιδί σε συνάρτηση με την πατρίδα τους. Πάνω σε αυτόν τον καμβά δημιουργήθηκε μία μεγάλου μήκους ταινία, μοιρασμένη σε επτά κεφάλαια, με τις υπογραφές των Μεντί Σαρέφ, Εμίρ Κουστουρίτσα, Κάτια Λουντ, Στέφανο Βενερούζο, Τζον Γου, Σπάικ Λι, Ρίντλεϊ Σκοτ και Τζόρνταν Σκοτ (η κόρη του).
Σύμφωνα με την ιταλίδα παραγωγό Κιάρα Τιρέσι, έναν από τους εγκεφάλους πίσω από τη δημιουργία του «All the invisible children», «ο τίτλος τα λέει όλα. Στόχος μας υπήρξε η αφύπνιση του κόσμου ώστε αυτά τα αόρατα παιδιά, που όλοι γνωρίζουμε την ύπαρξή τους, να γίνουν επιτέλους ορατά». Στην παραγωγή της ταινίας συμμετείχαν επίσης η ηθοποιός Μαρία Γκράτσιε Ουτσινότε και ο Βενερούζο ο οποίος σκηνοθέτησε το «Ciro», το ιταλικό σκετς της ταινίας (στο οποίο η Ουτσινότε παίζει).
Ενα σημείο στο οποίo πρέπει επίσης να σταθούμε είναι το ότι το «All the invisible children» έγινε με σκοπό να προσφέρει έμπρακτα στα στερημένα παιδιά, καταθέτοντας τα κέρδη που θα προέλθουν από τη παραγωγή σε ειδικό λογαριασμό στέγασης και σίτισης για τα παιδιά της Αφρικής. «Δεν υπάρχουν Αόρατα Παιδιά» λέει χαρακτηριστικά η Πέγκυ Καρατζοπούλου, διανομέας της ταινίας στην Ελλάδα. «Τυφλοί ενήλικοι και αόμματες κοινωνίες υπάρχουν». Είναι γεγονός άλλωστε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι σκηνοθέτες πρόσφεραν τη μεγάλη τέχνη τους αμισθί, όπως έκαναν η Τίνα Τέρνερ και η Ελίζα οι οποίες υπέγραψαν το τραγούδι των τίτλων «Teach me again».
Οι ιστορίες, οι σκηνοθέτες
«Tanza» (Αλγερία)
Μία ημέρα από τη ζωή κάποιας ομάδας ανήλικων μαχητών ελευθερίας σε χώρα της Αφρικής, με πυρήνα της ιστορίας τον Τάνζα (Μπίλα Αντάμα) ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με τη συνείδησή του όταν καλείται να τοποθετήσει βόμβα σε σχολείο.
«Τα παιδιά του πολέμου δεν έμαθαν ποτέ τι θα πει δώρο γιατί νόμιζαν ότι το να πηγαίνουν στον πόλεμο ήταν ένα δώρο αντιμετωπίζοντας τα όπλα και τα πυρομαχικά ως παιχνίδια. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους έκανα την ταινία».
Μεντί Σαρέφ
«Blue Gipsy» (Σερβία – Μαυροβούνιο)
Μετά την αποφυλάκισή του από το αναμορφωτήριο, ένα αγόρι επανασυνδέεται με τον απατεώνα πατέρα του μπλέκοντας σε νέες περιπέτειες με τον νόμο.
«Επρεπε να συμπιέσω τις ιδέες μου μέσα σε μόλις 20 λεπτά, κάτι που είχα να κάνω από τότε που γύριζα διαφημίσεις. Συνήθως στις ταινίες καταθέτω τις προσωπικές παρατηρήσεις μου. Εδώ μου έδωσαν την ιδέα – το κλειδί – και τη μετέτρεψα σε σενάριο, κάτι που είχα να κάνω από την εποχή που πήγαινα στη σχολή κινηματογράφου».
Εμίρ Κουστουρίτσα
«Jonathan» (Βρετανία)
Ενας φωτορεπόρτερ (Ντέιβιντ Θιούλις) που βρίσκεται στο στάδιο της παράνοιας έχει δει πολλά στη ζωή του, και «επιστρέφει» στην παιδική του ηλικία και γεύεται εκ νέου τη γλύκα της ζωής.
«H παιδική ηλικία είναι μαγική και δυστυχώς όσο μεγαλώνεις η μαγεία ξεθωριάζει και επικρατεί η πραγματικότητα».
Τζόρνταν Σκοτ
(η κόρη του σκηνοθέτη Ρίντλεϊ Σκοτ, με τον οποίο γύρισε το «Jonathan»)
Bilu and Joao (Βραζιλία)
Στο Σάο Πάολο, δύο παιδιά (Βέρα Φερνάντες, Φρανσίσκο Αναγουάκε ντε Φρέιτας) προσπαθούν να επιβιώσουν ως παλιατζήδες.
«Ηθελα να αποφύγω την ελεημοσύνη απεικονίζοντας με έναν καινούργιο τρόπο τη δύναμη και τον ηρωισμό αυτών των παιδιών, το χιούμορ, την περιπέτεια, τα βάσανα και την αδιανόητη πάλη τους. H φθηνή εργασία που προσφέρουν, είναι τελικά ένα κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας – όχι έξω από αυτήν».
Κάτια Λοϋντ
«Jesus Children of America» (ΗΠΑ)
Στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης, η έφηβη Μπιάνκα (Χάνα Χόντσον) καλείται να συμφιλιωθεί με το γεγονός ότι «κληρονόμησε» τον HIV ιό από τους γονείς της.
«Τον τελευταίο καιρό σκεφτόμουν συνέχεια τα παιδιά που έχουν γεννηθεί με HIV. Προσπάθησα να φανταστώ πώς μπορούν να νιώθουν, ιδιαίτερα εκείνα στα οποία δεν έχει γνωστοποιηθεί το πρόβλημα από τους γονείς τους».
Σπάϊκ Λι
«Ciro» (Ιταλία)
Μία ημέρα από τη ζωή δύο έφηβων κλεφτών στα περίχωρα της Νάπολι, οι οποίοι αναγκάζονται να χωρίσουν προσπαθώντας να διαφύγουν μετά την τελευταία ληστεία τους.
«Μεγάλωσα σε παρόμοιο περιβάλλον με αυτό της ταινίας και γνωρίζω πόσο δύσκολο είναι για ένα παιδί να ζει εκεί. Είναι τρομακτικά όλα τα θυμωμένα μάτια που συναντάς όταν πηγαίνεις σε αυτά τα μέρη. Δεν θέλησα να κάνω τη διαφορά με την ταινία μου αλλά να υπενθυμίσω το πρόβλημα».
Στέφανο Βενερούζο
«Song Song & Little Mao» (Κίνα)
Μια πανάκριβη κούκλα που ανήκει σε πλούσιο κορίτσι αλλάζει ριζικά τη ζωή ενός φτωχού κοριτσιού που έχασε τον παππού της σε τροχαίο δυστύχημα.
«Λέμε ότι πρέπει να σώσουμε τα παιδιά του κόσμου, όμως στην πραγματικότητα τα παιδιά είναι που σώζουν εμάς τους ενηλίκους. H δύναμη και η αγάπη τους μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο».
Τζον Γου
Μαρία Γκράτσια Κουτσινότα Από τη Σικελία στο Χόλιγουντ
Με τη βοήθεια της εταιρείας διανομής της ταινίας στην Ελλάδα, την PCV, «Το Βήμα» κατάφερε να εντοπίσει στη Σικελία (όπου μόλις είχε επιστρέψει από την Ινδία) μία από τους παραγωγούς της ταινίας «All the invisible children», τη Μαρία Γκράτσια Κουτσινότα. Αν και έχει κερδίσει μία θέση στη μνήμη των περισσότερων Ελλήνων ως το χυμώδες κορίτσι που «ζάλισε» τον «Il postino» Μάσιμο Τροίζι στην ταινία του Μάικλ Ράντφορντ, η δράση της Κουτσινότα ως παραγωγού δεν είναι και τόσο γνωστή. «Εμαθα πολλά για τον κινηματογράφο στο Λος Αντζελες μας είπε με τα σπαστά, «πικάντικα» αγγλικά της αναφερόμενη στην επτάχρονη παραμονή της στην κινηματογραφική Μέκκα, όπου πήγε μετά την επιτυχία του «Il postino». «Εκεί άρχισα να ασχολούμαι με την παραγωγή ταινιών. Αντιλήφθηκα ότι οι ταινίες με διεθνή απήχηση με ενδιαφέρουν περισσότερο. Κάθε ταινία είναι μέρος ενός πολιτισμού και αν καταφέρεις να κάνεις κοινωνούς της εκπροσώπους άλλων πολιτισμών, έχεις πετύχει».
H Κουτσινότα έχει πάρει προσωπικά την υπόθεση «All the invisible children» και την προωθεί σε όλον τον κόσμο (για αυτόν τον λόγο βρισκόταν στην Ινδία). «Εχοντας μεγαλώσει κάτω από δυσάρεστες συνθήκες στις φτωχογειτονιές της Μεσίνα, μπορώ από πρώτο χέρι να πω ότι γνωρίζω κάτι που όλοι γνωρίζουμε, αλλά σπανίως παραδεχόμαστε: τα παιδιά καλούνται πάντα να πληρώσουν τα σπασμένα – τα σφάλματα των ενηλίκων. Και είναι τα μόνα πλάσματα που δεν φταίνε. Το “All the invisible children” θέλει απλώς να μας θυμίσει τα λάθη όλων μας».
H υποκριτική εξακολουθεί να ενδιαφέρει την Κουτσινότα («Με κάνετε να κοκκινίζω» λέει στο άκουσμα ότι έχει πολλούς θαυμαστές στην Ελλάδα), όμως είναι σαφές ότι με την παραγωγή νιώθει ότι προσφέρει περισσότερα. «Το σημαντικότερο μάθημα που πήρα από το Χόλιγουντ ήταν ο τρόπος ώστε το πάθος να συνδυάζεται με τις μπίζνες. Το σινεμά είναι το πάθος μου. H παραγωγή όμως είναι μπίζνες. Και το Χόλιγουντ ακριβώς επειδή είναι μια κινηματογραφική βιομηχανία ξέρει πολύ καλά να φέρνει αποτελέσματα από αυτόν τον συνδυασμό».
H Κουτσινότα επέστρεψε στην Ιταλία γιατί εκεί είναι γνωστή και μπορεί να εργασθεί με μεγαλύτερη ελευθερία. «Ναι, οι πόρτες ανοίγουν ευκολότερα. Αλλά να περιορισθώ στην τοπική επιτυχία; Αυτό δεν μου λέει απολύτως τίποτε».
Στην Ελλάδα το «All the invisible children» παίχθηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του περσινού Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, κλείνοντας τη διοργάνωση με τον καλύτερο τρόπο. Από την περασμένη Πέμπτη προβάλλεται σε οκτώ αθηναϊκές αίθουσες και σε μία της Θεσσαλονίκης, έχοντας κάνει εντυπωσιακή αθηναϊκή πρεμιέρα την Τετάρτη 1 Μαρτίου.
