Είναι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία έτοιμη να μπει στη νέα εποχή καθώς τα F-16 Viper (V) παραδίδονται σταδιακά και τα πρώτα F-35 αναμένονται; Η απάντηση είναι «εξαρτάται». Κατά μεγάλο βαθμό είναι, ακόμα και τώρα και ενώ το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 Block 52+ και των Block 50, όπως πρόσφατα αποφασίστηκε από το ΚΥΣΕΑ, σε Viper, έχει φτάσει σε αριθμό τα 51 αεροσκάφη που ήδη εντάσσονται στις μοίρες τους, 337Μ στη Λάρισα, 340Μ και 343Μ στη Σούδα.
Επιπλέον, τα 24 γαλλικά Rafale αποτελούν πολλαπλασιαστή ισχύος στο Αιγαίο με τους πυραύλους Meteor BVR (Beyond Visual Range), το κορυφαίο ραντάρ RBE2 τύπου AESA, το σύστημα αυτοπροστασίας SPECTRA αλλά και το παθητικό σύστημα ανίχνευσης OSF. Η χώρα μας είναι η μόνη με τη δυνατότητα χρήσης πυραύλων BVR στις περιοχές επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας προς το παρόν.
Λαμβάνοντας υπόψη πως πλησιάζει η άφιξη των πρώτων F-35 στην Ελλάδα, ίσως και λίγο νωρίτερα από το αναμενόμενο, το ερώτημα είναι «τι γίνεται με τα όπλα τους»;
Αναμονή 48 μηνών για πυραύλους
Δεν είναι μυστικό πως η ελληνική πλευρά θα ζητήσει κατά πάσα πιθανότητα τον cruise πύραυλο ακριβείας AGM-158 JASSM. Ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι καθόλου απλό. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της αμερικανικής δεξαμενής σκέψης CSIS, οι ΗΠΑ είχαν 4.400 τέτοιους πυραύλους πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, στον οποίο εκτιμάται ότι χρησιμοποίησαν 1.100.
Ταυτόχρονα, πληροφορίες αναφέρουν πως η Ολλανδία με τα 57 F-35 υπό παραγγελία σκοπεύει να καταθέσει επίσημο αίτημα απόκτησης του συγκεκριμένου πυραύλου. Η αρχική απάντηση των ΗΠΑ, σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν ότι υπάρχει αναμονή «48 μηνών από την υπογραφή μέχρι την παράδοση». Δηλαδή τέσσερα χρόνια.
Πέραν του JASSM, η Πολεμική Αεροπορία επιθυμεί να αποκτήσει και τον πύραυλο AIM-120D (τον αμερικανικό αντίστοιχο Meteor) με τις ΗΠΑ να μην έχουν δώσει ακόμα έγκριση κατά τις πρώτες, άτυπες, συζητήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί. Ομως και ο AIM-260 JATM, που θα αντικαταστήσει τον ΑΙΜ-120 μελλοντικά, συζητείται στους κύκλους της ΠΑ. Πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων δηλώνει ότι «η Πολεμική Αεροπορία παρακολουθεί πάντα με ενδιαφέρον τις τεχνολογικές εξελίξεις».
Το οπλοστάσιο των φρεγατών
Αυτή τη στιγμή οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις τόσο όσον αφορά την επικράτηση στον αέρα όσο και τη δυνατότητα πλήγματος βαθιά στην εχθρική ενδοχώρα έχουν τους αντιαεροπορικούς Aster 30 στις Belharra τους οποίους θα τοποθετήσουν και στις Bergamini που θα αποκτηθούν.
Μέχρι το 2028 και οι τέσσερις Belharra θα αποκτήσουν πυραύλους κρούσης μεγάλου βεληνεκούς MdCN. Σε βάθος χρόνου, καθώς αυτοί ακόμα είναι υπό ανάπτυξη, οι φρεγάτες Belharra και Bergamini θα φέρουν τους πυραύλους ELSA, με εμβέλεια έως 2.000 χιλιόμετρα.
Στον αέρα τα συστήματα που μπορούν να «σταθούν» στο σύγχρονο πεδίο μάχης και έχει στη διάθεσή της η Πολεμική Αεροπορία είναι – μεταξύ άλλων – οι πύραυλοι Meteor, Scalp EG, Iris-T, MICA-EM/IR, AIM-120C, AGM-154C JSOW και GBU-31 JDAM, χωρίς να βάζουμε στην εξίσωση και αντιαεροπορικά συστήματα όπως τα Patriot.
Τα F-16V μπορούν πλέον να φέρουν τον νεοαποκτηθέντα πύραυλο Rampage (μέχρι 4 το κάθε αεροσκάφος), ένα stand-off υπερηχητικό βλήμα αέρος-εδάφους. Πολύ σύντομα αναμένεται να ολοκληρωθεί διαδικασία πιστοποίησης του συστήματος Spice που μετατρέπει τις απλές βόμβες βαρύτητας σε όπλα καθοδηγούμενα από GPS, επιτρέποντας στα μαχητικά αεροσκάφη να πλήττουν στόχους υψηλής αξίας από μεγάλη απόσταση, χωρίς να εισέρχονται στο βεληνεκές εχθρικών αντιαεροπορικών συστημάτων.
Είναι προφανές πως η Πολεμική Αεροπορία, σε σύγκριση με την Τουρκία, η οποία υπόκειται ακόμα σε καθεστώς κυρώσεων CAATSA λόγω της αγοράς των S-400 και δεν μπορεί να προμηθευτεί αμερικανικά αεροσκάφη, ανταλλακτικά και οπλικά συστήματα χωρίς την άδεια του Κογκρέσου, υπερτερεί.
Προβληματισμός για τα αποθέματα
Ταυτόχρονα και σε συνάφεια με τις εξελίξεις αυτές, πρέπει να αναφερθεί πως ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, διαβλέποντας τη σταδιακή μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων και έχοντας υπόψη πάντα μια δυνητική σύγκρουση με την Κίνα ή αλλού στον κόσμο, και ταυτόχρονα τις παραγγελίες από ξένους πελάτες, κάλεσε στις 7 Ιανουαρίου τους μεγαλύτερους κατασκευαστές όπλων των ΗΠΑ και ζήτησε αύξηση του ρυθμού παραγωγής. Αυτό συνέβη πριν ξεκινήσει ο πόλεμος εναντίον του Ιράν και τα αποθέματα αρχίσουν να μειώνονται.
Σύμφωνα με τον «Economist» (21/5) «οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει ευρωπαίους αξιωματούχους να αναμένουν σημαντικές καθυστερήσεις στις παραδόσεις αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Οι αποστολές ανακατευθύνονται πλέον για την αναπλήρωση των ίδιων των αμερικανικών αποθεμάτων, τα οποία έχουν μειωθεί αισθητά. […] Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει ιδιωτική δυσαρέσκεια και έντονο προβληματισμό στους ευρωπαίους διπλωμάτες».
Πηγές με γνώση των συζητήσεων ανέφεραν στο «Βήμα» πως η Πολεμική Αεροπορία δεν ενδιαφέρεται μόνο για την απόκτηση οπλικών συστημάτων για τα F-35 και F-16V αλλά δυνητικά και για drone που θα ενεργούν ως βοηθητικά των μαχητικών (loyal wingman ή αλλιώς CCA) με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης και stealth όπως το XQ-58 Valkyrie UCAV.
Η δυνατότητα «επικοινωνίας»
Οπως ανέφερε αρμόδια πηγή, αυτό το διάστημα αξιολογούνται οι επιχειρησιακές ανάγκες στο πλαίσιο του ευρύτερου αμυντικού σχεδιασμού.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται για παράδειγμα η απαίτηση όλα τα οπλικά συστήματα που αποκτώνται να έχουν δυνατότητα Link 16 ώστε να επικοινωνούν στο πλαίσιο και των 3 Οπλων (ΠΑ, ΣΞ, ΠΝ).
Η εκτίμηση είναι πως εντός του έτους ή το αργότερο το 2027 η κυβέρνηση θα οδηγηθεί εξ ανάγκης, προκειμένου να μη χάσει χρόνο, στο να διαμορφώσει ένα LOI (Letter of Intent) προς τις ΗΠΑ αναφέροντας λεπτομερώς τι όπλα επιθυμεί και σε ποιες ποσότητες – αν θέλει να τα λάβει στην ώρα τους. Και αυτό μόνο δεδομένο δεν μπορεί να θεωρείται. Η διαδικασία είναι χρονοβόρα και ανάλογα με το οπλικό σύστημα μπορεί να χρειαστούν αρκετά χρόνια από την παραγγελία τους από τη λίστα που έχει συντάξει το ΥΠΕΘΑ μέχρι την ένταξή τους στο ελληνικό οπλοστάσιο.
