Στην τελετή έναρξης των εργασιών της 19ης Διάσκεψης των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων των βαλκανικών χωρών, που πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη, απηύθυνε χαιρετισμό ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.
Η εισαγωγική του τοποθέτηση έγινε παρουσία και του Τούρκου Α/ΓΕΕΘΑ κ. Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου: «Η έξαρση περιφερειακών κρίσεων και η επανεμφάνιση αναθεωρητικών αντιλήψεων δοκιμάζουν ευθέως τη διεθνή τάξη ασφάλειας. Δοκιμάζουν το Διεθνές Δίκαιο έναντι της λογικής της επιβολής διά της ισχύος. Μας υπενθυμίζουν ότι η κυριαρχία προϋποθέτει την ικανότητα να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας με αξιόπιστο τρόπο», είπε ο κ. Δένδιας.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε παράλληλα πως η πρόοδος προϋποθέτει εμπιστοσύνη μεταξύ των στρατιωτικών ηγεσιών, ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και συνεργασία μεταξύ κρατών που αντιλαμβάνονται ότι η σταθερότητα απαιτεί πράξεις ευθύνης.
Στο ίδιο ύφος και η τοποθέτηση του Έλληνα Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Δημήτριου Χούπη: «Η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην περιφερειακή συνεργασία στα Βαλκάνια. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ανοικτή επικοινωνία, η αμοιβαία εμπιστοσύνη και η συντονισμένη δράση μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεών μας είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και την ενίσχυση της σταθερότητας στη γειτονιά μας».
Η ανατροπή με τη «Γαλάζια Πατρίδα» και η ελληνική αντεπίθεση
Η παρουσία του κ. Δένδια στη Διάσκεψη έρχεται εν μέσω – μη επιβεβαιωμένων ακόμα – πληροφοριών που διαρρέουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης πως το περίφημο νομοσχέδιο για την «Γαλάζια Πατρίδα» ενδέχεται να μετατεθεί προς συζήτηση και ψήφιση τον Οκτώβριο αντί για αυτό τον μήνα, όπως ήταν προγραμματισμένο.
Αν οι πληροφορίες έχουν βάση, τότε υπάρχει μια σειρά παραγόντων που ενδεχομένως να έχουν παίξει ρόλο στην αλλαγή στάσης της Τουρκίας:
Πρώτον, το γεγονός πως ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατέστησε σαφές ότι αν η Τουρκία προχωρήσει με το νομοσχέδιο, η Ελλάδα διαθέτει ισχυρά νομικά εργαλεία και δεν θα διστάσει να τα ενεργοποιήσει εάν η άλλη πλευρά οδηγήσει τις σχέσεις στα άκρα, ξεκαθαρίζοντας ότι «καμία αναθεωρητική κίνηση δεν θα γίνει αποδεκτή».
Το «διπλό ταμπλό» της Αθήνας
Δεύτερον, η δήλωση αυτή από πλευράς Γεραπετρίτη έρχεται σε συνέχεια πολλαπλών δημόσιων τοποθετήσεων του υπουργού Εθνικής Άμυνας αναφορικά με την Τουρκία και τις προθέσεις της έναντι της χώρας μας, δηλώσεις που καλύπτουν όλο το φάσμα, από ήπιες έως δηλώσεις με ιδιαίτερη ευθύτητα και ένταση:
Αφενός, δηλαδή, δηλώσεις όπως ότι η Ελλάδα δεν ετεροκαθορίζει τις σχέσεις της με την Τουρκία ή ακόμα και την σημερινή του τοποθέτηση και αφετέρου άλλες, πιο σκληρές, όπως ότι «αν μερικές φορές το ξεχνάμε εμείς, έχουν την καλοσύνη οι απέναντι (σ.σ. Τουρκία) … να μας το θυμίζουν και να μας το θυμίζουν expressis verbis (ρητά). Σαφέστατα, μας το λένε. Ούτε καν το υπονοούν. [Ότι] η απειλή εκπέμπεται».
Εκτιμάται πως αυτή η επαμφοτερίζουσα στάση του κ. Δένδια απέναντι στην Τουρκία – είτε σε συνεννόηση με το Μαξίμου και το ΥΠΕΞ (κάτι που δεν θεωρείται ιδιαίτερα πιθανό λόγω των σχέσεων μεταξύ των κ.κ. Μητσοτάκη, Δένδια, Γεραπετρίτη και ιδιαίτερα μεταξύ των δύο τελευταίων) – είτε ως προσωπική επιλογή του υπουργού Άμυνας, αλλά και η ένταση των ελληνικών αντιδράσεων, έχει φέρει την Τουρκία στο σημείο να κάνει δεύτερες σκέψεις, όταν είχε συνηθίσει όλα αυτά τα χρόνια την προβλεψιμότητα της χώρας μας.
Οι απειλές για τα 12 μίλια και οι πιέσεις στην Άγκυρα
Και όταν ο ισχυρότερος υποστηρικτής εντός της ελληνικής κυβέρνησης για τα «ήρεμα νερά», ο κ. Γεραπετρίτης, αρχίζει να κινείται σε πιο επιθετικούς τόνους, υπονοώντας πως η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα βάσει τους διεθνούς δικαίου να ανταπαντήσει είτε με την κήρυξη και άλλων θαλάσσιων πάρκων, είτε με ενδεχόμενη αύξηση των ελληνικών χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης στα 12 μίλια, αυτό δεν περνάει απαρατήρητο στην Άγκυρα.
Μια Τουρκία η οποία σε ένα μήνα φιλοξενεί ίσως την σημαντικότερη σύνοδο του ΝΑΤΟ των τελευταίων ετών με τον πρόεδρο Ερντογάν να «παίζει το τελευταίο του χαρτί» απέναντι(;) στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν πάντως δήλωσε χθες στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, από την Σιγκαπούρη όπου βρισκόταν, πως «εξ όσων γνωρίζουμε, θα παραστεί» (σ.σ. ο κ. Τραμπ στην Άγκυρα).
Το «τελευταίο χαρτί» του Ερντογάν και το αμερικανικό Κογκρέσο
Και ποιο είναι αυτό το χαρτί; Το «Βήμα» έχει αναλύσει εκτενώς τις εσωτερικές αλλά και εξωτερικές πιέσεις που δέχεται ο κ. Ερντογάν αλλά και την αδήριτη ανάγκη η χώρα του να βγει από το καθεστώς κυρώσεων CAATSA και να προμηθευτεί αμυντικό υλικό από τις ΗΠΑ πριν το αμερικάνικο Κογκρέσο περάσει – πιθανότατα – στον έλεγχο του Δημοκρατικού κόμματος.
Απομένει να φανεί αν στο γεωστρατηγικό παίγνιο που παίζεται μεταξύ των δύο χωρών, είναι η Τουρκία αυτή που κάνει πίσω στην παρούσα φάση – είτε λόγω ΗΠΑ, είτε λόγω της αντίδρασης της Ελλάδας, αυτό κανείς δεν μπορεί να το γνωρίζει – και αποφασίζει να μην αναζωπυρώσει την κατάσταση περαιτέρω, μεταθέτοντας το περιβόητο νομοσχέδιο για τον Οκτώβριο.
Και αυτό (θα) έχει, σημειολογικά, την σημασία του αν συμβεί. «Με σταθερή βούληση να μειωθούν οι εστίες έντασης και να κινηθούμε προς οριστικές λύσεις στις μακροχρόνιες προκλήσεις της περιοχής και της εποχής μας», όπως τόνισε και ο κ. Δένδιας.
Αν η απέναντι πλευρά σκέφτεται το ίδιο και οι εξελίξεις την εξωθήσουν να αναθεωρήσει τον «αναθεωρητισμό» της απέναντι στους γείτονες της και ειδικότερα την Ελλάδα, αυτό μένει να φανεί.
