Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, κάλεσε σε ριζική αναμόρφωση του — όπως το χαρακτήρισε — ξεπερασμένου συστήματος σχεδιασμού του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι χρειάζεται μια πιο ευέλικτη προσέγγιση που θα δίνει προτεραιότητα στις επενδύσεις για την άμυνα και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης.
Η τοποθέτησή του αποτυπώνει τις γραμμές σύγκρουσης που διαμορφώνονται ενόψει των διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, όπου οι αυξανόμενες απαιτήσεις για μεγαλύτερες δαπάνες ασφάλειας ανταγωνίζονται πιο παραδοσιακές κατηγορίες χρηματοδότησης, όπως οι αγροτικές επιδοτήσεις και τα κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο συναποφασίζει μαζί με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών για τις δημοσιονομικές δαπάνες, ψήφισε τον Απρίλιο υπέρ της αύξησης του προϋπολογισμού πέρα από την πρόταση που είχε καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το προηγούμενο έτος, ανοίγοντας τον δρόμο για σύγκρουση με κράτη-μέλη που δεν επιθυμούν να αυξήσουν τις εισφορές τους.
Ο Μερτς έκανε τις δηλώσεις αυτές κατά την τελετή απονομής του Βραβείου Καρλομάγνου στην πόλη Άαχεν, το οποίο απονεμήθηκε φέτος στον πρώην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι. Ο Ντράγκι είχε προειδοποιήσει ήδη από το 2024 για τη σταδιακή απώλεια ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην τελετή παρευρέθηκε και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς η Ελλάδα είχε βρεθεί στο επίκεντρο της κρίσης χρέους της ευρωζώνης την περίοδο που ο Ντράγκι, ως επικεφαλής της ΕΚΤ, είχε διατυπώσει τη γνωστή δέσμευση ότι θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να σωθεί το ευρώ.
«Μια κυρίαρχη Ευρώπη χρειάζεται έναν «θωρακισμένο από λύσεις Ντράγκι» προϋπολογισμό», δήλωσε ο Μερτς.
«Απλοποιημένες δομές, επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, καθώς και εστίαση των ευρωπαϊκών πόρων σε πραγματικά ευρωπαϊκές πολιτικές — όλα αυτά είναι αναγκαία, επειδή οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι».
Μερτς: «Αναγκαίος ο εκσυγχρονισμός»
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, είχε καλέσει τον Φεβρουάριο σε κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό, ώστε η Ευρώπη να μπορέσει να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, ωστόσο το Βερολίνο αντιτίθεται σε αυτή την προοπτική. Η γερμανική πλευρά έχει επίσης απορρίψει και άλλες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως η επιβολή εισφορών στον καπνό και στις μεγάλες επιχειρήσεις βάσει του κύκλου εργασιών τους.
«Κάποιοι πιστεύουν ότι μπορούμε να αποφύγουμε αυτή τη δύσκολη αποστολή δημιουργώντας νέο χρέος — ευρωπαϊκό χρέος — και χρηματοδοτώντας τις τακτικές δαπάνες μέσω δανεισμού. Η Γερμανία δεν μπορεί να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο, έστω και μόνο για συνταγματικούς λόγους», τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος.
Όπως επισήμανε, σήμερα περισσότερο από τα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού κατευθύνονται σε επιδοτήσεις, την ώρα που ορισμένες χώρες δαπανούν περισσότερα χρήματα για την εξυπηρέτηση του χρέους τους απ’ ό,τι για την άμυνα.
Σύμφωνα με τον ίδιο: «Δεν μπορούμε όμως να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του 21ου αιώνα με έναν προϋπολογισμό του 20ού αιώνα. Γι’ αυτό απαιτείται θεμελιώδης εκσυγχρονισμός. Η πραγματικότητα είναι επίσης ότι το υπερβολικό χρέος απειλεί την κυριαρχία και περιορίζει τη δυνατότητά μας να δράσουμε».
