Αποστολή Άαχεν
«Όποιος γνωρίζει καλά την τέχνη της ιστιοπλοΐας, ξέρει ότι η πρόωση ενός ιστιοφόρου δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται μόνο με τον άνεμο, αλλά και αντίθετα προς τον άνεμο». Περιγραφή μιας εικόνας που επέλεξε για το κήρυγμά του ο Επίσκοπος του Άαχεν Χέλμουτ Ντίζερ. Μιας εικόνας που θα μπορούσε να περιγράψει μεταφορικά και τους «ανέμους» που λυσσομανούν στην Ευρώπη των 27, τα τελευταία χρόνια.
Μέσα στον επιβλητικό ναό και πριν ξεκινήσει η θεία λειτουργία, πλησιάζουμε την Κριστίν Λαγκάρντ, σήμερα πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που συνομιλούσε με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Τη ρωτήσαμε για τη σημειολογία της ημέρας. «Σημαντική ημέρα, εορτάζουμε τη συμβολή του Ντράγκι στην Ευρώπη, στο ευρώ, στους Ευρωπαίους», είπε στο «Β». «Για τις θυσίες των Ελλήνων, τι έχετε να πείτε»;, τη ρωτήσαμε. «Κοιτάξτε, αυτό που είναι σήμερα η Ελλάδα, αυτό που επέτυχαν οι Έλληνες, είναι ένα τεράστιο κατόρθωμα. Ξέρω ότι ήταν δύσκολο, είμαι τόσο υπερήφανη από τους Έλληνες, για όσα κατάφεραν». Αλλά με ποια συνταγή τα κατάφεραν, πόσοι τα κατάφεραν και με ποιες θυσίες, δε βρίσκεται στο επίκεντρο της ημέρας.
«Δεν είναι τυχαίο που λέγεται Σούπερ Μάριο»
Το ότι οι εορταστικές εκδηλώσεις για την απονομή του Διεθνούς Βραβείου «Καρλομάγνος» στον Μάριο Ντράγκι ξεκίνησαν με θεία λειτουργία στον Καθεδρικό Ναό της πόλης, μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς UNESCO, δεν έχει να κάνει τόσο με το θρησκευτικό συναίσθημα των διοργανωτών, όσο με την απόφαση να απονέμεται πάντα, από το 1950, την ημέρα της Αναλήψεως, που είναι αργία σε ολόκληρη τη Γερμανία. Τότε, η πόλη του Άαχεν προσπαθούσε να ορθοποδήσει μισοερειπωμένη από τα τραύματα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Αυτό ήταν που ώθησε τους πρωτεργάτες να δώσουν στο βραβείο το όνομα του αυτοκράτορα Καρλομάγνου, που επαινέθηκε ως «πατέρας της Ευρώπης». Ο πόθος μιας σταθερής ειρήνης, μετά από δύο παγκόσμιους πολέμους και εκατομμύρια νεκρούς, ήταν ισχυρός σε μια πόλη στην καρδιά της Ευρώπης, ανάμεσα στο Βέλγιο και την Ολλανδία.
Η παρουσία του Μάριο Ντράγκι, αυτό το εορταστικό πυκνό σε εκδηλώσεις διήμερο, χρωμάτισε τη ζωή της πόλης. Με ένα συγκρατημένο χαμόγελο, αλλά πάντα καταδεκτικός και ευγενικός, απολάμβανε κάθε στιγμή, παρά το κρύο και τη διαπεραστική υγρασία. Τόσο πάνω στην υπαίθρια σκηνή, περιτριγυρισμένος με τους φετινούς βραβευμένους με το Βραβείο «Καρλομάγνος» για Νέους, όσο και στο επιβλητικό Παλαιό Δημαρχείο, στην ιστορική Αίθουσα της Στέψης, όπου έγινε η απονομή, παρουσία 700 προσκεκλημένων. «Δεν είναι τυχαίο που λέγεται και Σούπερ Μάριο», είπε ο καγκελάριος Μερτς, ξεκινώντας την ομιλία του. «Πήρε ένα ρίσκο. Θα μπορούσε να είχε αποτύχει. Αλλά πέτυχε. Αυτή η προσέγγιση έχει επίσης αποδώσει μακροπρόθεσμα. Το ευρώ είναι πλέον αδιαμφισβήτητο ως νόμισμα». Ο γερμανός καγκελάριος έδωσε έμφαση και στην έκθεση Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και ζήτησε να υλοποιηθούν οι προτάσεις του για μεταρρυθμίσεις. «Μια κυρίαρχη Ευρώπη χρειάζεται έναν προϋπολογισμό ”ανθεκτικό στον Ντράγκι (Draghi proofed”. Γι’ αυτό υποστηρίζω με τόση ένταση τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο».
Μερτς: «Οι προσπάθειες απέδωσαν καρπούς»
Με το βλέμμα στραμμένο στην Ελλάδα, ο Μερτς αναφέρθηκε και στον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που δε ζει πια, ως σωτήρα του ευρώ, παραδεχόμενος τις σκληρές μεταρρυθμίσεις που ζήτησε από τον ελληνικό λαό. «Αλλά αποδείχθηκαν σωστές», υπογράμμισε ογΓερμανός καγκελάριος. «Συγχαίρουμε την Ελλάδα και τους Έλληνες που τα κατάφεραν». Και γυρίζοντας προς τον έλληνα πρωθυπουργό, που καθόταν δίπλα στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον αλβανό πρωθυπουργό Έντι Ράμα (εκτός κάθε ενδυματολογικού πρωτοκόλλου, με μαύρη βαμβακερή μπλούζα και μαύρο σακάκι), είπε: «Αυτή η πορεία μεταρρυθμίσεων ήταν για πολλούς ανθρώπους στη χώρα σου δύσκολη, αλλά αποδείχθηκε σωστή. Μπορεί τώρα με τις δικές της δυνάμεις και μάλιστα νωρίτερα από το προβλεπόμενο, να αποπληρώσει τα δάνεια που τότε ήταν απαραίτητα. Οι προσπάθειες απέδωσαν καρπούς». Αλλά, πώς μπορεί να ήταν σωστή αυτή η πορεία, όταν η χώρα λοιδορήθηκε και ο λαός συλλήβδην στιγματίστηκε από τα γερμανικά ΜΜΕ ως τεμπέλης;
Μιλώντας για τον Ντράγκι, ο έλληνας πρωθυπουργός τον χαρακτήρισε «αληθινό Ευρωπαίο», χωρίς να ξεχάσει να ευχαριστήσει και τον πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ, επίσης παρόντα στην τελετή. «Σ’ ευχαριστώ Ζαν Κλοντ, που στήριξες τη χώρα μου σε μια εποχή που οι σκεπτικιστές επέμεναν ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να μεταρρυθμιστεί. Σ’ ευχαριστώ Μάριο, που πίστεψες στην επιμονή μας». Για την έκθεση Ντράγκι, ο πρωθυπουργός είπε ότι δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί απλώς ως ακόμη ένα έγγραφο για συζήτηση σε συνέδρια κέντρων μελετών. «Πρόκειται για ένα κάλεσμα αφύπνισης, αλλά και ένα λεπτομερές σχέδιο δράσης, για το τι πρέπει να γίνει». Απαρατήρητη δεν πέρασε καθόλου η αποστροφή Μητσοτάκη στη συλλογική άμυνα της Ευρώπης. «Πρέπει να καταστεί κεντρικό στοιχείο της γεωπολιτικής μας σκέψης», τόνισε. «Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, το άρθρο 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης για την ΕΕ, παρέχει το πλαίσιο. Έχει έρθει ο χρόνος να το καταστήσουμε επιχειρησιακά αξιόπιστο, πολιτικά ουσιαστικό και πρακτικά εφαρμόσιμο σε περιόδους κρίσης», υπογράμμισε. Η αναφορά Μητσοτάκη στον κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό δε θα πρέπει να ευχαρίστησε τον γερμανό καγκελάριο, ο οποίος λίγο πριν τάχθηκε και πάλι κατά της ανάληψης κοινού χρέους.
«ΗΠΑ, συγκρουσιακός κι απρόβλεπτος εταίρος»
Στην αρχή της ομιλίας του, ο Ντράγκι άφησε να φανεί η βαθιά ευαισθησία του, πτυχή που συνήθως αποφεύγει να δείχνει. Αναγνώρισε στο πρόσωπο της συζύγου του, που ήταν στο πλευρό του όλο αυτό το διήμερο, την σύντροφο ζωής που τον στήριξε, με την αίθουσα να ξεσπά σε χειροκροτήματα. Με τις αναλύσεις και τις προειδοποιήσεις του, επιβεβαίωσε την επιλογή της επιτροπής του βραβείου «Καρλομάγνος» στο πρόσωπό του. «Αυτό που περιμένει την Ευρώπη, σίγουρα δεν είναι εύκολο, η πίεση από έξω αυξάνεται από μήνα σε μήνα», προειδοποίησε. «Αλλά είναι και μια στιγμή αποκάλυψης. Οι δυνάμεις που μας δοκιμάζουν, καταφέρνουν αυτό που δεν κατάφεραν δεκαετίες ειρήνης: αναγκάζουν τους Ευρωπαίους να αναγνωρίσουν τι έχουν κοινό και τι είναι διατεθειμένοι να χτίσουν μαζί». Αποκάλεσε τις ΗΠΑ «συγκρουσιακό κι απρόβλεπτο εταίρο» και κάλεσε την Ευρώπη να εμπιστευτεί τις δικές της δυνάμεις. «Η στάση αυτή των ΗΠΑ δεν πρέπει να θεωρηθεί απλώς ως κίνδυνος, αλλά ως απαραίτητη αφύπνιση», υπογράμμισε.
Την μπηχτή επιφύλαξε για το τέλος ο χριστιανοδημοκράτης Άρμιν Λάσετ, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών της Βουλής και νέος πρόεδρος της Επιτροπής Απονομής των Βραβείων «Καρλομάγνος». Στην ομιλία του επέκρινε την κυβέρνηση για τους ελέγχους στα σύνορα με τις γειτονικές χώρες, όλες στο χώρο Σένγκεν, καταχειροκροτούμενος από τους παριστάμενους. Είχε πέσει παλαιότερα θύμα τέτοιων ελέγχων, καθ΄οδόν προς το Στρασβούργο. Φεύγοντας, μετά το τέλος της τελετής, για το ταξίδι της επιστροφής, ρωτήσαμε τον πρωθυπουργό, τι παίρνει μαζί του στην Αθήνα. «Τα πολύ ζεστά σχόλια για τον Ντράγκι, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη σωτηρία της ευρωζώνης», είπε στο «Β», «και πιστεύω τα πολύ ενθαρρυντικά σχόλια και για την Ελλάδα. Κόντεψε να εγκαταλείψει το ευρώ σε πολύ δύσκολες συνθήκες, αλλά τελικά τα κατάφερε και σήμερα νομίζω ότι βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για το πώς η Ευρώπη μπορεί να αλλάξει και να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο που κι αυτός αλλάζει δραματικά. Υποστήκαμε πολύ μεγάλες θυσίες για να φτάσουμε εδώ που είμαστε και είναι σημαντικό αυτό να ειπωθεί».
«Απών» ο ελληνικό λαός
Η διάσωση του ευρώ δεν υπήρξε έργο μόνο ενός ανθρώπου. Η παρέμβαση Ντράγκι με το «what ever it takes», ήταν καθοριστική, αλλά η ιστορία επιβίωσης της ευρωζώνης γράφτηκε τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα από τους Έλληνες. Βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή μιας δημοσιονομικής συνταγής, μέσω μνημονίων και με πακέτα λιτότητας πρωτοφανή, εν καιρώ ειρήνης. Αυτή η πτυχή δε φωτίστηκε από τους ξένους ομιλητές. Υπό αυτήν τη διάσταση ο ελληνικός λαός, ως πειραματόζωο μιας βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής, ήταν «απών» στους εορτασμούς στο Άαχεν για το Βραβείο «Καρλομάγνος».
