Η αθέατη πλευρά του μπαλέτου: Ακολουθώντας μια χορεύτρια της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Μια μέρα στη ζωή της επαγγελματία χορεύτριας, Μαρίτας Νικολίτσα: Ο άνθρωπος που την ενέπνευσε να ασχοληθεί με το μπαλέτο, οι δυσκολίες του χορού, αλλά και το «υποφωτισμένο» κομμάτι της ψυχικής υγείας.

Η αθέατη πλευρά του μπαλέτου: Ακολουθώντας μια χορεύτρια της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Πίσω από την ακρίβεια της κίνησης και την εικόνα της τελειότητας, υπάρχει μια καθημερινότητα γεμάτη απαιτήσεις, αμφιβολίες, μικρές προσωπικές νίκες. Η ζωή μιας επαγγελματία χορεύτριας μπαλέτου δεν έχει μόνο τη λάμψη της σκηνής που βλέπει το κοινό.

Κάθε βήμα καθορίζεται από μια αδυσώπητη ισορροπία ανάμεσα στην πειθαρχία του σώματος και τις βαθιές ανάγκες μυαλού και ψυχής.

Λίγες ημέρες πριν το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάσει την αναβίωση της επιτυχημένης παραγωγής χορού «Χρυσή Εποχή», με την υπογραφή του Κωνσταντίνου Ρήγου στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το ΒΗΜΑ βρέθηκε στις πρόβες ακολουθώντας τη χορεύτρια, Μαρίτα Νικολίτσα.

Μοιράζεται τη διαδρομή της, τις θυσίες, τη διαρκή δουλειά με τον εαυτό της. Η Μαρίτα μιλά για τη ζωή της όπως πραγματικά είναι: απαιτητική, συχνά εξαντλητική, αλλά βαθιά ουσιαστική.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Γιατί επέλεξες τον χορό;

Γιατί, η αλήθεια είναι ότι, δεν θυμάμαι μία μέρα της ζωής μου που να μην θέλω να κουνηθώ στον ρυθμό, να χορέψω, να ακούσω μουσική. Ήμουν ένα πολύ δραστήριο παιδί, με φώναζαν «μαϊμουδάκι».

Ξεκίνησα κάνοντας ρυθμική γυμναστική και στα 13 μου δοκίμασα το μπαλέτο. Μάλιστα, στην αρχή δεν το ήθελα και πολύ. Με ενέπνευσε πάρα πολύ ο δάσκαλός μου στο μπαλέτο στη Λάρισα, όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα.

Ο Γκες Μίχωφ με ενέπνευσε πραγματικά να γνωρίσω την τέχνη του μπαλέτου και να την αγαπήσω και να καταλήξω κιόλας να γίνει το επάγγελμά μου.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Γυρνώντας τον χρόνο πίσω, πιστεύεις ότι αν δεν είχε βρεθεί στον δρόμο σου ο Γκες Μίχωφ μπορεί οι επιλογές σου να ήταν διαφορετικές;

Είναι πιθανό, δεν ξέρω. Ήμουν ακόμα παιδάκι όταν πήγα να παρακολουθήσω ένα δικό του σεμινάριο μπαλέτου και μαγεύτηκα.

Όταν είσαι παιδί η έμπνευση και τα ερεθίσματα που θα πάρεις παίζουν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο για το πόσο θα αγαπήσεις κάτι και πόσο θα μπεις μέσα σε αυτό.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Η πειθαρχία σου ήταν ήδη «χτισμένη» λόγω της ρυθμικής. Ποια άλλα στοιχεία χρειάστηκε να δουλέψεις για να ασχοληθείς και επαγγελματικά με το μπαλέτο;

Ήμουν ερωτευμένη με τη ρυθμική, όταν ξεκίνησα μπαλέτο γνώρισα κάτι άλλο. Γνώρισα μια όψη πιο καλλιτεχνική. Αγάπησα άλλα πράγματα, άλλες ποιότητες.

Ο πρωταθλητισμός είναι λίγο «ξύλο», ενώ ο χορός και το μπαλέτο είναι τέχνη καθαρή. Η απόφαση να ασχοληθώ με τον χορό επαγγελματικά ήρθε σταδιακά.

Βρίσκεσαι σε διαδικασία προβών. Περίγραψέ μας μια τυπική σου ημέρα.

Θα ξυπνήσω νωρίς, θα φάω πρωινό (κάτι με πρωτεΐνη για να με κρατήσει γιατί μέσα στη μέρα δεν μπορείς να φας, δεν έχουμε και πολύ μεγάλα διαλείμματα, οπότε πρέπει να έχω δύναμη).

Θα έρθω στη Λυρική και θα ξεκινήσω σίγουρα με μισή ώρα ζέσταμα. Σειρά έχει το μάθημα μπαλέτου κι από εκεί και πέρα ξεκινάει το πρόγραμμα προβών, το οποίο κάθε φορά είναι διαφορετικό ανάλογα την παραγωγή ή τις παραγωγές που έχουμε να παρουσιάσουμε.

Υπάρχουν περίοδοι που έχουμε πέντε έργα ταυτόχρονα. Οι πρόβες διαρκούν μέχρι τις 4. Κατά τις 5 θα γυρίσω στο σπίτι, θα φάω, θα ξεκουραστώ και θα κάνω όλες τις εξωτερικές δραστηριότητες που έχω.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Το ξενύχτι έχει χώρο στη ζωή μιας επαγγελματία χορεύτριας;

Πολύ μεγάλο κομμάτι της προετοιμασίας και γενικά της καθημερινότητας αυτής είναι η ξεκούραση. Η ξεκούραση είναι κομμάτι της δουλειάς μας.

Υπάρχουν στιγμές που μπορεί να νιώθουμε ενοχές που χάνουμε κάποια πράγματα, όμως πρέπει να φροντίσεις το σώμα σου. Πρέπει να του δώσεις τον χρόνο που χρειάζεται, τον χρόνο που σου ζητάει για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στην επόμενη μέρα.

Είναι πολλές οι φορές που οι έξοδοι μπαίνουν στην άκρη. Προσωπικά μου πήρε πολύ καιρό για να μην νιώθω τύψεις και ενοχές με το να μην κάνω τίποτα.

Πολλές φορές το «τίποτα» είναι τόσο παραγωγικό όσο είναι «το κάνω συνέχεια κάτι».

Είμαστε μια γενιά που δεν το έχουμε μάθει αυτό και είναι σημαντικό να μάθουμε να ξεκουραζόμαστε, να τρεφόμαστε καλά, να φροντίζουμε το σώμα μας, να φροντίζουμε το μέσα σας.

Αν δεν φροντίσεις το μέσα σου, μπορείς να αντέξεις σε αυτή τη δουλειά;

Αν δεν φροντίσω το μέσα μου, δεν μπορώ να κρατηθώ. Γιατί τις στιγμές που θα είσαι μόνη σου με τον εαυτό σου, δεν θα έχεις κανέναν να σε χειροκροτήσει, να σε δει, να σου πει πάμε, εμφανίζονται οι μικρές φωνούλες που έχεις χτίσει μέσα σου.

Τι θα σου πουν; «Τα όρια σου είναι πολύ μεγαλύτερα. Συνεχίζουμε. Πάμε. Μπορείς να το κάνεις». Αυτό δεν μπορεί να συμβεί αν δεν έχεις χτίσει δυνατό κέντρο, αν δεν έχεις δουλέψει με την ψυχολογία σου.

Το παραμικρό μπορεί να σε ρίξει και να επηρεαστείς πολύ εύκολα από εξωτερικούς παράγοντες, από την έντονη εξάντληση που βιώνεις καθημερινά. Πρέπει να βρίσκεις τις ισορροπίες σου με την ψυχική σου υγεία.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Το κομμάτι της ψυχικής υγείας είναι «υποφωτισμένο» στον χώρο σας;

Θεωρώ πως είναι κομμάτι στο οποίο δεν έχει δοθεί πολλή σημασία στον καλλιτεχνικό τομέα. Στο τέλος της ημέρας το μέσα σου βγαίνει προς τα έξω με την τέχνη σου.

Για ‘μενα ένας καλλιτέχνης θα φανεί μέσα από την τέχνη του. Ο εσωτερικός του κόσμος θα καθρεφτιστεί στον τρόπο που θα χορέψει, θα παίξει έναν ρόλο, θα τραγουδήσει.

Όλα φτάνουν στο κοινό. Θεωρώ ότι η σχέση κοινού και καλλιτέχνη πρέπει να είναι πολύ ανθρώπινη.

Και με το αίσθημα της τελειότητας που πολλές φορές κατακλύζει τους καλλιτέχνες, τι γίνεται;

Πολλές φορές οι καλλιτέχνες νομίζουμε ότι πρέπει να είμαστε τέλειοι. Νομίζουμε ότι πρέπει να διαφοροποιούμαστε από τον θεατή, αλλά έλα που θεατής εκείνη την ώρα που θα έρθει να δει κάτι, θέλει να ταυτιστεί.

Πιστεύω ότι είναι αυτό το ημιτελές, το όχι τέλειο, με το οποίο καμιά φορά δεν έχουμε πολύ καλή σχέση. Πολύ σημαντικό να μπορέσουμε να δούμε την ομορφιά σε αυτό και την ανθρωπιά που υπάρχει πίσω από αυτό.

Είναι ένας χώρος σκληρά ανταγωνιστικός;

Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για έναν πολύ ανταγωνιστικό χώρο, παρόλο που μπορεί να μην φαίνεται.

Ανταγωνιστικός και μεταξύ των χορευτών και μεταξύ καμιά φορά των ανθρώπων που βρίσκονται μπροστά, των χορογράφων. Θα συμβεί να μην τους κάνεις, να μην είσαι αρκετή ποτέ για αυτούς.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Βέβαια, υπάρχουν τρόποι και τρόποι να το πεις.

Έχεις δίκιο, όμως δεν έχουν όλοι τον τροπο. Και είναι εκείνη η στιγμή που λέγαμε για την ψυχολογία μας.

Πρέπει να έχεις εσύ ισχυρό μενταλιτέ να πεις ότι «αυτή είμαι εγώ και πιστεύω σε μένα. Αν δεν σου αρέσει ή αν δεν σου κάνει, δεν πειράζει γιατί εγώ έχω δουλέψει πολύ σκληρά για να φτάσω μέχρι εδώ και μου αρέσω και θα συνεχίσω να το κάνω, είτε σου αρέσω, είτε όχι».

Μπορεί πολύ εύκολα να επηρεαστείς και να θες να εγκαταλείψεις.

Έχεις θελήσει να εγκαταλείψεις;

Μου έχει τύχει και εμένα να θέλω να εγκαταλείψω, έπειτα από μια πολύ έντονη κριτική που να νιώθω ότι δεν έχει εκτιμηθεί η προσπάθειά μου, που δεν με βλέπει κάποιος όπως εγώ βλέπω τον εαυτό μου.

Και είμαι ήδη πάρα πολύ αυστηρή με τον εαυτό μου. Πολύ πιο εύκολα θα βάλω την κακή κριτική μέσα μου, από την καλή που θα ακούσω. Παρ΄όλα αυτά το δουλεύω.

Μου λένε «τι ωραία που κάνεις το χόμπι σου επάγγελμα». Όταν γίνεται επάγγελμα το χόμπι σου αποκτά μια ρουτίνα που πολλές φορές μπορεί να είναι όχι τόσο ονειρεμένη όσο φαντάζεται ο κόσμος.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Έχεις έρθει αντιμέτωπη και με κακοποιητικές συμπεριφορές;

Ναι. Δεν είμαι πολύ περήφανη που το λέω, αλλά επειδή είμαστε τόσο πειθαρχημένοι, έχουμε σε έναν βαθμό κανονικοποιήσει τέτοιες συμπεριφορές.

Δυστυχώς, δεν συνειδητοποιείς εκείνη τη στιγμή τι συμβαίνει πραγματικά. Απλά σφίγγεις τα δόντια σου και λες πάμε παρακάτω.

Όσο μεγαλώνω βέβαια, τόσο πιο πολύ έχω την ικανότητα να τις αναγνωρίζω αυτές τις συμπεριφορές, να τις αποφεύγω αλλά και να τις αντιμετωπίζω.

Όσο πιο μικρός είσαι, τόσο πιο ευάλωτος είσαι, τόσο πιο πολύ θες να αρέσεις, να είσαι αποδεκτός από όλους. Όσο μεγαλώνεις και χτίζεις χαρακτήρα και ως καλλιτέχνης και ως άνθρωπος βάζεις τα όριά σου.

Δεν χρειάζεται τελικά να αρέσεις ούτε σε όλους, ούτε να είσαι αποδεκτός από όλους. Αρκεί να αποδεχτείς εσύ τον εαυτό σου.

Η δουλειά με τον εαυτό σου φαντάζομαι διαρκεί καιρό;

Διαρκεί καιρό και ξεκίνησε επειδή είχα περάσει μια περίοδο πάρα πολύ δύσκολη. Το άγχος της δουλειάς με έχει φέρει σε σημείο που δεν μου άρεσε και ήταν αυτό ένα καμπανάκι.

Έτσι ξεκίνησα να δουλεύω με την ψυχική μου υγεία. Μου έκανε μεγάλο καλό και νομίζω πως όλος ο κόσμος πρέπει να δουλεύει με τον εαυτό του προκειμένου να συνυπάρχουμε αρμονικά.

Είδα αλλαγή στον τρόπο που εγώ στέκομαι απέναντι στον εαυτό μου, αλλά και στα πράγματα. Η καθημερινότητα του χορευτή είναι μια μόνιμη μάχη ανάμεσα στην έντονη πειθαρχία που έχεις ως άνθρωπος και στην έντονη εξάντληση.

Photo Credits: Γιώργος Βελλής

Κάπου εκεί ενδιάμεσα πρέπει να επιβιώσεις και να ισορροπήσεις.

Πολύ σωστά. Θέλει δουλειά καθημερινή για να το πετύχεις. Είμαι άνθρωπος της ισορροπίας.

Τι σημαίνει αυτό; Αν η ζωή μου δεν είναι εξίσου καλή με τη ζωή στη δουλειά, κάπου το χάνω. Και είμαι άνθρωπος που και δοκιμάζω και δοκιμάζομαι σε οτιδήποτε βρεθεί μπροστά μου.

Μου αρέσει πάρα πολύ να κάνω πράγματα που δεν έχουν σχέση με τον χώρο του χορού.
Ναι μεν πειθαρχία και δουλειά, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να βρίσκω και τον τρόπο να ισορροπώ την έξω μου ζωή.

Είναι πραγματικότητα ή μύθος ότι το επάγγελμα αυτό έχει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης;

Ισχύει, είναι πραγματικότητα. Προφανώς μπορείς να χορεύεις μέχρι τα γεράματά σου, αλλά όχι σε τέτοιες υψηλές απαιτήσεις. Δεν το αντέχει το σώμα. Έχει εξάντληση και τραυματισμούς.

Θεωρώ μετά από ένα σημείο είναι πολύ πιο εύκολο να συμβούν και είναι και πολύ πιο τακτικοί. Αν σέβεσαι τον εαυτό σου μπορείς να πεις «είμαστε μέχρι εδώ». Το σώμα σου θα το πει.

Υπάρχουν τρόποι και παραγωγές και άνθρωποι που μπορούν να χορεύουν μέχρι μεγάλη ηλικία. Υπάρχει πια και στην Ελλάδα -αν και όχι όσο στο εξωτερικό- γκάμα επιλογών.

INFO:
Μπαλέτο ΕΛΣ • Αναβίωση
Χρυσή εποχή
13, 15, 16, 22 και 23 Μαΐου 2026 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Σύλληψη, χορογραφία, σκηνικό, επιλογή τραγουδιών: Κωνσταντίνος Ρήγος

Ακολούθησε το Βήμα στο Google news και μάθε όλες τις τελευταίες ειδήσεις.
Exit mobile version