Στην εκτίμηση ψήφου της GPO, μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου, η ΝΔ ενισχύθηκε κατά 1,3% – από το 30,1% στο 31,4%. Μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου ωστόσο υποχώρησε 1,8% – από 31,4% στο 29,6% αντίστοιχα. Επί της ουσίας ότι κέρδισε λόγω του πολέμου, το έχασε λόγω του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Δεν είναι βεβαίως η πρώτη φορά που καταγράφει διακυμάνσεις με βάση την πολιτική επικαιρότητα. Ανάλογη δημοσκοπική φθορά είχε παρατηρηθεί στις αρχές του 2025 με τις διαδηλώσεις για τα Τέμπη και τον Ιούλιο του ίδιου έτους λόγω της πρώτης δικογραφίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ανάλογη πάλι ανάκαμψη είχε προκύψει μετά τη ΔΕΘ και πρόσφατα λόγω του πολέμου, όταν η πολιτική ατζέντα μετατοπίστηκε σε ζητήματα οικονομίας και εξωτερικής πολιτικής.
Το ερώτημα συνεπώς σήμερα, είναι αν η δημοσκοπική φθορά θα έχει στο εξής διάρκεια ώστε να ανατραπούν οι πολιτικοί συσχετισμοί.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από τρεις παραμέτρους.
Πρώτον, από την πολιτική επικαιρότητα. Φαίνεται πως η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ θα έχει συνέχεια – άρα δύσκολα θα υποχωρήσει από τη δημόσια ατζέντα. Συναφώς είναι ακόμα ανοικτή η υπόθεση των υποκλοπών, ενώ η δίκη των Τεμπών βρίσκεται σε εξέλιξη. Από την άλλη πλευρά ωστόσο, ούτε ο πόλεμος στο Ιράν έχει λήξει οριστικά, επηρεάζοντας έτσι την οικονομία και την εξωτερική πολιτική. Όλοι οι διεθνείς και εγχώριοι οργανισμοί φοβούνται πως η ενεργειακή κρίση θα είναι χειρότερη από εκείνη της δεκαετίας του 1970 επισείοντας την απειλή του στασιμοπληθωρισμού. Επομένως τα ζητήματα της οικονομίας και της διαφάνειας μάλλον θα συμβαδίζουν ή έστω θα εναλλάσσονται τακτικά στη δημόσια ατζέντα τους επόμενους μήνες.
Δεύτερη παράμετρος είναι ο καταλογισμός της πολιτικής ευθύνης για τα σκάνδαλα. Όταν οι κυβερνήσεις χρεώνονται εξ ολοκλήρου την ευθύνη, τότε υφίστανται καίριο πολιτικό πλήγμα καθώς το ζήτημα της διαφθοράς καθίσταται κυρίαρχο κριτήριο ψήφου. Σύμφωνα με την GPO (25/4, Παραπολιτικά), τέσσερις στους δέκα πολίτες (43,5%) επιρρίπτουν ευθύνες στη σημερινή κυβέρνηση για τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις.
Ωστόσο το 47,8% της κοινής γνώμης αθροιστικά, αποδίδει ευθύνες είτε σε όλες τις κυβερνήσεις διαχρονικά (28,7%) είτε στο πολιτικό σύστημα συνολικά (19,1%). Έτσι στην ιεράρχηση των παραγόντων που θα επηρεάσουν την ψήφο των πολιτών, οι ερωτώμενοι έχοντας τη δυνατότητα να επιλέξουν περισσότερους από έναν παράγοντες, προέκριναν, βάσει της GPO, την οικονομία και την ακρίβεια (63,2%) έναντι του θέματος της διαφθοράς (50,6%).
Τρίτη παράμετρος είναι οι στρατηγικές των κομμάτων. Εκ του αποτελέσματος προκύπτει ότι η μέχρι τώρα επικοινωνιακή διαχείριση της κυβέρνησης στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έχει αποδώσει. Στην ίδια μέτρηση, σχεδόν οκτώ στους δέκα πολίτες (76,6%) δηλώνουν πολύ/μάλλον δυσαρεστημένοι από την αντιμετώπιση του ζητήματος. Η καθολική απομάκρυνση κυβερνητικών στελεχών και η άρση ασυλίας βουλευτών, συνυπήρξαν με την αμφισβήτηση της βασιμότητας των κατηγοριών.
Η αντίφαση έδωσε την εντύπωση παλινωδίας που κατέληξε σε επικοινωνιακή σύγχυση. Επίσης η συζήτηση για το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή και τη μεταβολή του εκλογικού συστήματος μάλλον διόγκωσαν την ανασφάλεια και τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της κοινοβουλευτικής ομάδας έναν χρόνο πριν τις εκλογές. Όσο συνεχίζονται οι παλινωδίες και η εσωστρέφεια, η κεφαλαιοποίηση πρωτοβουλιών σε οικονομία και εξωτερική πολιτική θα καθίσταται δυσκολότερη.
Το ΠαΣοΚ από την άλλη πλευρά εμφανίζεται ωφελημένο. Έχοντας διασφαλίσει ένα μίνιμουμ εσωτερικής ηρεμίας καταγράφει άνοδο στην εκτίμηση ψήφου για δεύτερο συνεχή μήνα: από το 13,2% το Φεβρουάριο στο 15,9% σήμερα (GPO). Η καταγγελτική αντιπολίτευση σε συνδυασμό με την υστέρηση των αντι-συστημικών δυνάμεων, του χάρισαν στατιστικά μικρά αλλά υπαρκτά δημοσκοπικά κέρδη. Παραμένει όμως ερωτηματικό εάν μπορεί να διατηρήσει την ανοδική τάση σε βάθος χρόνου.
Αφενός γιατί αναμένεται η επίσημη ίδρυση των κομμάτων Τσίπρα και Καρυστιανού που έχουν εν μέρει απήχηση στην ίδια δεξαμενή κεντροαριστερών ψηφοφόρων. Αφετέρου γιατί το κυριότερο κίνητρο με το οποίο θα ψηφίσουν οι πολίτες στις προσεχείς εκλογές, σύμφωνα με τη GPO, είναι πρωτίστως «η ελπίδα για το μέλλον» (51,6%) και σε μικρότερο βαθμό «η αγανάκτηση για τα κακώς κείμενα» (24%).
* Ο Πάνος Κολιαστάσης είναι δρ Πολιτικής Επιστήμης του Queen Mary University of London (QMUL) και διδάσκων στο Τμήμα Επικοινωνίας & ΜΜΕ του ΕΚΠΑ.
