Σε μια από τις πιο σκληρές δηλώσεις του το τελευταίο διάστημα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν θα μπορούσε να «εξουδετερωθεί εν μία νυκτί», προσθέτοντας με νόημα πως «αυτή η νύχτα ενδέχεται να είναι η αυριανή». Η φράση αυτή, που ειπώθηκε ενώπιον δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο, αποτυπώνει τη δραματική κλιμάκωση της ρητορικής της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη.
Ο αμερικανός πρόεδρος συνέδεσε ευθέως τις απειλές του με το τελεσίγραφο που έχει θέσει προς το Ιράν για συμφωνία σχετικά με το άνοιγμα των θαλάσσιων διαδρόμων, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να απαντήσουν.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ είπε σε δημοσιογράφους πως ο μεγαλύτερος όγκος πληγμάτων από την πρώτη ημέρα των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν θα λάβει χώρα σήμερα το βράδυ, ενώ προειδοποίησε πως αύριο Τρίτη θα υπάρξουν ακόμα περισσότερα πλήγματα.
Η «ιστορική» επιχείρηση διάσωσης
Η συνέντευξη Τύπου ξεκίνησε με πανηγυρικό τόνο, καθώς ο Τραμπ εξήρε την επιχείρηση διάσωσης αμερικανού πιλότου εντός ιρανικού εδάφους. Την χαρακτήρισε «μία από τις πιο σύνθετες και επικίνδυνες αποστολές έρευνας και διάσωσης που έχει επιχειρήσει ποτέ ο αμερικανικός στρατός».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιχείρηση αυτή αποτελεί απόδειξη της στρατηγικής αρχής των ΗΠΑ ότι «κανένας Αμερικανός δεν μένει πίσω». Η απόφαση για την εκτέλεση της αποστολής, όπως ανέφερε, ελήφθη υπό εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες, με πραγματικό κίνδυνο μαζικών απωλειών.
Ένα σχέδιο που κόντεψε να καταρρεύσει
Παρά την τελική επιτυχία, η επιχείρηση βρέθηκε στα πρόθυρα αποτυχίας. Δύο μεταγωγικά αεροσκάφη τύπου MC-130, τα οποία είχαν μεταφέρει περίπου 100 μέλη ειδικών δυνάμεων στην Τεχεράνη, υπέστησαν μηχανική βλάβη και δεν μπορούσαν να απογειωθούν.
Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε τον άμεσο κίνδυνο εγκλωβισμού των κομάντος πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Οι διοικητές αναγκάστηκαν να λάβουν μια εξαιρετικά ριψοκίνδυνη απόφαση: να αποστείλουν επιπλέον αεροσκάφη εντός ιρανικού εναέριου χώρου, προκειμένου να πραγματοποιηθεί σταδιακή απομάκρυνση των δυνάμεων.
Η στρατηγική πίεσης προς την Τεχεράνη
Η επιχείρηση διάσωσης εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατιωτικής και πολιτικής πίεσης προς το Ιράν. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επιβάλει όρους για την ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών, με ιδιαίτερη έμφαση στο κρίσιμο πέρασμα του Στενού του Ορμούζ.
Η δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ, με σαφείς απειλές άμεσης στρατιωτικής δράσης, ενισχύει το κλίμα έντασης και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας αιφνίδιας κλιμάκωσης. Το μήνυμα προς την Τεχεράνη είναι σαφές: Η διπλωματία θα συνοδεύεται πλέον από την απειλή άμεσης στρατιωτικής επέμβασης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε επίσης ότι έστειλε όπλα στους διαδηλωτές στο Ιράν, αλλά διαβεβαίωσε ότι αυτά κλάπηκαν από “μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων”, αφότου κατηγόρησε την Κυριακή τους Κούρδους ότι αυτοί το έκαναν.
“Στείλαμε όπλα, πολλά όπλα, που έπρεπε να πάνε στους (Ιρανούς) για να μπορούν να πολεμήσουν αυτούς τους απατεώνες”, δηλαδή τις αρχές, δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στο περιθώριο ενός εορτασμού του Πάσχα στον Λευκό Οίκο, προσθέτοντας: “Ξέρετε τι συνέβη; Οι άνθρωποι στους οποίους τα στείλαμε τα κράτησαν για αυτούς. Συνεπώς, είμαι πολύ θυμωμένος με μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων και θα πληρώσουν βαρύ τίμημα γι’ αυτό”.
Την Κυριακή, ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τους Κούρδους ότι πήραν τα όπλα που προορίζονταν για τους διαδηλωτές σε τηλεφωνική συνομιλία με έναν δημοσιογράφο του Fox News, ο οποίος στη συνέχεια μετέδωσε τα σχόλια του προέδρου στο τηλεοπτικό δίκτυο.
Ανάμεσα στην αποτροπή και τον κίνδυνο ανάφλεξης
Η διπλή εικόνα που παρουσίασε ο Αμερικανός πρόεδρος –από τη μία η επιτυχία μιας τολμηρής στρατιωτικής αποστολής και από την άλλη η απειλή ολοκληρωτικής επίθεσης– αποτυπώνει τη στρατηγική ισορροπία που επιχειρεί να διατηρήσει η Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, η ένταση της ρητορικής και το υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής δραστηριότητας αυξάνουν τον κίνδυνο ενός λάθους ή μιας ανεξέλεγκτης εξέλιξης. Σε ένα περιβάλλον ήδη επιβαρυμένο από γεωπολιτικές συγκρούσεις, η επόμενη κίνηση ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο τη σχέση ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και τη συνολική σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Τραμπ απείλησε δημοσιογράφο με φυλάκιση εάν δεν αποκαλύψει την πηγή του
Εμφανώς ενοχλημένος για τη διαρροή στον Τύπο περί ύπαρξης αγνοούμενου αεροπόρου στο Ιράν, μετά την κατάρριψη μαχητικού F-15, ήταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο.
Δεν δίστασε μάλιστα να απειλήσει με φυλάκιση τον δημοσιογράφο που διέρρευσε την είδηση, εάν αρνηθεί να αποκαλύψει την πηγή του, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφαλείας.
Ο Τραμπ επεσήμανε πως οι Ιρανοί δεν γνώριζαν ότι υπήρχε «αγνοούμενος» και η διαρροή της είδησης έθεσε σε κίνδυνο την τεράστια επιχείρηση που στήθηκε για τον εντοπισμό και τη διάσωσή του.
