Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί την πλέον κατανυκτική περίοδο της Ορθοδοξίας με βασικά χαρακτηριστικά της τη συγκίνηση, την εσωστρέφεια, τον πνευματικό στοχασμό. Η ιερή αλληλουχία των γεγονότων, από τη θριαμβευτική Είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα έως την κορύφωση του Θείου Δράματος με τη Σταύρωση και την Ταφή Του, αποτέλεσε ανά τους αιώνες αστείρευτη πηγή έμπνευσης για κορυφαίους δημιουργούς της παγκόσμιας ζωγραφικής.
ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ
Η κάθαρση της εκκλησίας
«Η εκδίωξη των εμπόρων από το Ναό», π.1570, Ελ Γκρέκο National Gallery of Art, Ουάσιγκτον
Ο Χριστός, με αποφασιστικότητα και δυναμισμό, εκδιώκει τους εμπόρους από τον Ναό, ανατρέποντας τα τραπέζια τους. Η σκηνή αποδίδεται με έντονη κίνηση και δραματικότητα, υπογραμμίζοντας την αγανάκτηση του Χριστού για την εμπορευματοποίηση του ιερού χώρου.
ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ
Οι δέκα Παρθένες
«Η παραβολή των 10 Παρθένων», π.1799-1800, William Blake The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη
Ο Blake, με το χαρακτηριστικό του μυστικισμό, παρουσιάζει την παραβολή των δέκα παρθένων. Οι σοφές παρθένες, φωτισμένες και γαλήνιες, αντιπαραβάλλονται με τις μωρές, που εμφανίζονται ανήσυχες και σκοτεινές, τονίζοντας το μήνυμα της πνευματικής ετοιμότητας.
ΜΕΓΑΛΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
Η Μαγδαληνή σύμβολο του έρωτα και υπόδειγμα μεταμέλειας
«Μετανοούσα Μαγδαληνή», π.1640, Georges de La Tour, The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη
Σε αυτό το έργο, γνωστό και ως «Μαγδαληνή με Δύο Φλόγες», η Μαρία Μαγδαληνή παρουσιάζεται σε βαθιά περισυλλογή, με το φως των κεριών να τονίζει την εσωτερική της μεταμόρφωση και μετάνοια.
ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ
Ο Μυστικός Δείπνος
«Ο Μυστικός Δείπνος», π.1495, Leonardo da Vinci, τοιχογραφία μοναστήρι Santa Maria delle Grazie, Μιλάνο Ιταλίας
Το εμβληματικό αυτό έργο αποτυπώνει τη στιγμή που ο Ιησούς ανακοινώνει την προδοσία του. Η σύνθεση και η έκφραση των Αποστόλων αποκαλύπτουν την ψυχολογική ένταση της σκηνής.
ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Η κορύφωση του Θείου Δράματος με τη Σταύρωση
«Ο Εσταυρωμένος Χριστός», π.1780, Francisco Goya,
μόνιμη συλλογή στο Πράδο της Μαδρίτης
Φόντο μαύρο, τέσσερα καρφιά σε πόδια και παλάμες και μια επιγραφή με αναγραφή του Ιησούς Ναζωραίος Βασιλεύς Ιουδαίων σε τρεις γλώσσες. Το βλέμμα του Ιησού γέρνει πάνω και αριστερά. Κι αριστερά είναι η καρδιά και πάνω ο ουρανός. Το στόμα μισάνοιχτο, μόλις ψέλλισε το «Ηλί Ηλί λαμά σαβαχθανί (Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;) ή σχεδόν ετοιμάζεται να το κάνει. Η Σταύρωση του Ιησού καθηλώνει σε όλους τους πίνακες.
ΜΕΓΑ ΣΑΒΒΑΤΟ
Η Ταφή του Χριστού
«Η Ταφή του Ιησού»,1602-1604, Caravaggio, Πινακοθήκη του Πάπα Πίου VII, Μουσείο του Βατικανού
Ο Καραβάτζιο χρησιμοποιεί το παιχνίδι του φωτός με το σκοτάδι, το «chiaroscuro» που χαρακτηρίζει το έργο του καθώς και τη γεωμετρία με την οποία δομεί το έργο του, με τρόπο αριστοτεχνικό. Ο ρεαλισμός του έργου είναι μοναδικός καθώς χρησιμοποιούσε ως μοντέλα ανθρώπους καθημερινούς. Οι μορφές του δεν είναι ηρωικές, εξιδανικευμένες, αλλά η δραματικότητα της σύνθεσης απογειώνεται καθώς ο Καραβάτζιο επιτρέπει στον θεατή να βιώσει τη στιγμή που το άψυχο σώμα του Ιησού κατεβαίνει στον Τάφο.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ
Ανάσταση, η ήττα του θανάτου και της φθοράς
«Η Ανάσταση», 1917-1919, Κωνσταντίνος Παρθένης, Εθνική Πινακοθήκη, Αθήνα
Η «Ανάσταση» του Παρθένη είναι αποκαλυπτική της ικανότητάς του να αποδίδει στους πίνακές του το πνευματικό και γενικά το αιθέριο. Η πνευματικότητα καθίσταται ορατή με το χρώμα, την λεπτότητα της πινελιάς και τις εξαϋλωμένες φιγούρες. Το σώμα του Χριστού τυλιγμένο με το σάβανο είναι εξαιρετικά σχηματοποιημένο συνδυάζοντας θερμά και ψυχρά χρώματα, όπως και οι άλλες μορφές και ο περιβάλλων χώρος. Τελικά, είναι ένα προσωπικό βίωμα, που μας οδηγεί όλους στην λύτρωση και την υπαρξιακή μας αναγέννηση.
– Στην εικαστική περιήγηση στη Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών είχαμε πλοηγό και ξεναγό την Sianti Callery.
