«Για όλα τα Τέμπη του κόσμου» γράφει το πανό που κρέμεται από τον πιο ψηλό όροφο του κτηρίου Κατσίγρα της Ιατρικής Σχολής στη Λάρισα. Καλεί σε συγκέντρωση τη Δευτέρα το πρωί στο συγκρότημα Γαιόπολις, εκεί όπου θα διεξαχθεί η δική για το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών.
Ο αέρας περνά από το κάτω μέρος του πανό, το σηκώνει και, έτσι όπως η επιφάνειά του ξεκολλά για λίγο από εκείνη της πρόσοψης, οι λέξεις μοιάζουν σαν να κρέμονται από μια κλωστή πάνω από το κέντρο της πόλης.
Από ένα τέτοιο ύψος, οι πεζόδρομοι της Λάρισας θα θυμίζουν μια γιγαντιαία πίστα πακ-μαν με το πλήθος να κινείται προς κάθε κατεύθυνση σε μια ακτίνα 500-600 μέτρων, όπου περικλείεται το σύνολο σχεδόν της εμπορικής και ψυχαγωγικής ζωής.
Και η ζωή απλώς συμβαίνει, έξω ανεξάρτητα από το χρόνο και τους κύκλους της επικαιρότητας και του δημοσιογραφικού ενδιαφέροντος -ακόμα και αν μιλάμε για μία από τις πιο σημαντικές δίκες της μεταπολίτευσης. Το Γαιόπολις, άλλωστε, βρίσκεται αρκετά μακρία, επομένως οι εκεί προετοιμασίες δεν επηρεάζουν τους κατοίκους άμεσα.
Μια πόλη σε αναμονή
«Η Λάρισα, μια πόλη που βίωσε από κοντά τον πόνο και την απώλεια, αναμένει τη δίκη για την τραγωδία των Τεμπών με βαθιά αίσθηση ευθύνης και σεβασμού στη μνήμη των θυμάτων», δηλώνει στο ΒΗΜΑ ο Δήμαρχος Λαρισαίων, Θανάσης Μαμάκος.
Πηγές του ξενοδοχειακού κλάδου αναφέρουν ότι οι περισσότεροι δημοσιογράφοι θα φτάσουν σήμερα Κυριακή, ενώ πολλοί δικηγόροι και συγγενείς θυμάτων αναμένονται το βράδυ ή ακόμα και νωρίς το πρωί της Δευτέρας. Έως τότε, η Λάρισα έχει κερδίσει το δικαίωμα να μην αλλάξει το ρυθμό της.
Το απόγευμα του Σαββάτου οι σακούλες από τα ψώνια στοιβάζονταν στις καρέκλες των καφετεριών, τα γειτονικά μπαρ ανέβαζαν όχι τόσο διακριτικά τα ντεσιμπέλ, μαθητικά σακίδια έβγαιναν από την πόρτα κάποιου ιδιαίτερου και κινούνταν γρήγορα για να προλάβουν το επόμενο.
Μέχρι το βράδυ όλο αυτό το ανθρώπινο ποτάμι είχε ανανεωθεί, στολιστεί και αναζητούσε την αφετηρία για τη μεγάλη έξοδο του Σαββάτου.
Όπως αυτές οι παρέες μαθητών που αράζαν στα πεζούλια στη μέση της πλατείας Δικαστηρίων. Πίσω από τα πόδια τους φαινόταν ένα γκράφιτι: «28/2, Δεν ξεχνώ».
Μνήμη και καθημερινότητα
Η ρουτίνα συνυπάρχει σιωπηρά με περισσότερο ή λιγότερο φωναχτές υπενθυμίσεις για το αίτημα για δικαιοσύνη. Αυτό είναι το μοτίβο, ένα μοτίβο τραύματος που δεν αφορά μόνο τη Λάρισα. Αν και τα ογκώδη συλλαλητήρια στο 2025 και το 2026 σε όλες τις πόλεις Ελλάδας συγκρότησαν μια παύση στην καθημερινότητα, μια τομή στον πολιτικό και κοινωνικό χρόνο -η Λάρισα μάλιστα ήταν ανάμεσα στις πόλεις με τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις, με περισσότερους από 25.000 διαδηλωτές- , η πόλη σήμερα, λίγες ώρες πριν τη δίκη και τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας, δεν βοά, δεν βράζει, αλλά αναμένει και απαιτεί. Ήδη βιώνει, άλλωστε, την καθημερινότητα μιας άλλης, μικρότερης, δίκης σχετικής με το δυστύχημα, αυτής για τα χαμένα βίντεο της μοιραίας βραδιάς.
Τη μαζική συμμετοχή πολιτών, εργαζομένων και επιχειρηματιών σε όλες τις συλλογίκές δράσεις και διαμαρτυρίες υπογραμμίζει, μιλώντας στο ΒΗΜΑ, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Λάρισας, Χρήστος Γιακουβής. Ειδικά για τη συγκέντρωση της Δευτέρας, έχουν απευθύνει κάλεσμα περισσότεροι από 20 φορείς, σύλλογοι και σωματεία.
Από την πλευρά του, ο κύριος Μαμάκος σημειώνει ότι «εδώ και τρία χρόνια η κοινωνία αναζητά απαντήσεις και απαιτεί δικαιοσύνη, διαφάνεια και πλήρη καταλογισμό ευθυνών, με εμπιστοσύνη στους θεσμούς της Πολιτείας και τη Δικαιοσύνη».
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιο θα είναι το αποτύπωμα που θα αφήσει στη Λάρισα η δίκη των Τεμπών. Κρίσιμα θα είναι το κλίμα, ο ρυθμός και ο τόνος της εξέλιξής της, ενώ αστάθμητος παράγοντας παραμένει η πολιτική συγκυρία που σίγουρα θα διαμορφώσει όχι την ουσία της, αλλά την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Μέρος της μάλιστα, θα διεξαχθεί εν μέσω της προεκλογικής περιόδου.
Παρόλα αυτά και πέρα από το προφανές της γεωγραφικής εγγύτητας, η τραγωδία αυτή ρίζωσε δυστυχώς μέσα στον ψυχισμό της πόλης, σημαδεύοντάς την. Δύο από τα θύματα, η Κλαούντια Λάτα, 22 ετών, και η Βασιλική Χλωρού, 55 ετών, ζούσαν εδώ. Το μεγαλύτερο βάρος της νοσηλείας των τραυματιών αλλά και της αναγνώρισης των σορών έπεσε στα δύο νοσοκομεία της πόλης, το Γενικό και το Πανεπιστημιακό. Το ίδιο το δυστύχημα διατάραξε την άρρηκτη, καθημερινή και αυτονόητη σχέση των πολιτών με τον σιδηρόδρομο. Για τους Λαρισαίους το να κατεβαίνουν στην πλατεία ΟΣΕ και να επιβιβάζονται στο τρένο ήταν κομμάτι της ζωής τους, κάτι απλό, εύκολο και συνηθισμένο.
Απαντήσεις χωρίς σκίες
Η δίκη των Τεμπών καλείται να φωτίσει τι πραγματικά συνέβη τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου, ταυτόχρονα θα αποτελέσει μια θλιβερή και μακάβρια ανατομία των ελλείψεων, των αδυναμιών και των παθογενειών της δημόσιας διοίκησης και του πολιτικού συστήματος της χώρας.
«Προσδοκούμε μια διαδικασία ουσιαστική και σε βάθος», σχολιάζει ο κύριος Μαμάκος, και προσθέτει ότι η δίκη οφείλει «να ανακαλύψει την αλήθεια χωρίς σκιές και να συμβάλει καθοριστικά ώστε παρόμοιες τραγωδίες να μην επαναληφθούν ποτέ», ενώ ο κύριος Γιακουβής υπογραμμίζει ότι πρέπει «να αποδοθεί δικαιοσύνη και να αποδεχθεί ότι στη χώρα μας οι νόμοι είναι πάνω από πρόσωπα και ισχυρούς».
Σε μερικά χρόνια η Λάρισα να είναι η πόλη της δικαιοσύνης˙ αυτή ίσως είναι η πιο καίρια και κρίσιμη προσδοκία.
