Βήμα μπροστά στην υλοποίηση του άκρως απαραίτητου εγχειρήματος της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας πραγματοποιούν Ελλάδα και Γαλλία, δια της κοινής παρουσίας πολεμικών μονάδων τους στην Ανατολική Μεσόγειο- και δη στο έδαφος και τα ανοικτά της Κυπριακής Δημοκρατίας– καθώς και μέσω της συμπόρευσης των κ.κ. Μητσοτάκη και Μακρόν υπέρ του πολιτικού οράματος να καταστεί η ανομοιογενής Ευρωπαϊκή Ένωση ικανή ν’ αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις.
Η κοινή παρουσία του έλληνα πρωθυπουργού και του προέδρου της Γαλλίας στο πλευρό του Νίκου Χριστοδουλίδη, στη στρατιωτική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» της Πάφου, εμπεριέχει σειρά συμβολισμών, αλλά και ουσιαστική αξία, καθώς Αθήνα και Παρίσι έχουν πλέον αναλάβει από κοινού την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως κρατικής οντότητας, αλλά και ευρωπαϊκού εδάφους, καθώς το νησί αποτελεί το νοτιοανατολικό σύνορο της Ένωσης.
Μήνυμα Μακρόν – Μητσοτάκη: «Όταν επιτίθεται κάποιος στην Κύπρο, επιτίθεται στην Ευρώπη»
«Όταν επιτίθεται κάποιος στην Κύπρο, επιτίθεται στην Ευρώπη», ήταν η πλέον ηχηρή αποστροφή του Εμμανουέλ Μακρόν, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να απευθύνεται προς τους Κύπριους, λέγοντας ότι η Αθήνα θα ήταν παρούσα στη μεγαλόνησο, έστω και μόνη, όμως «στο πλευρό σας σήμερα δεν είμαστε μόνο εμείς, είμαστε πολλοί, γιατί η Ελλάδα και η Ευρώπη θα εκφράζουν πάντα την έμπρακτη αλληλεγγύη τους στην Κύπρο».
Και αν η Ελλάδα βαρύνεται πράγματι από αίσθημα ιστορικής ευθύνης έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν ισχύει το ίδιο για τη Γαλλία, η οποία σπεύδει στην περιοχή, προκειμένου, αφενός να συνδιαμορφώσει μια ισχυρή γραμμή άμυνας στην οριογραμμή της Ανατολικής Μεσογείου με τη Μέση Ανατολή, αφετέρου να αναδείξει την ανάγκη ευρύτερης και κυρίως πιο αποτελεσματικής συμμετοχής έτερων Ευρωπαίων στο πεδίο. Εκεί δηλαδή που, καλώς ή κακώς, θα καθορίζονται τα επόμενα χρόνια οι γεωπολιτικές ισορροπίες.
Φρεγάτες, F-16 και «Σαρλ ντε Γκολ»: Η κοινή στρατιωτική παρουσία Ελλάδας και Γαλλίας
Η ελληνική κυβέρνηση άνοιξε τον δρόμο με την αποστολή στην Κύπρο των δύο φρεγατών και των τεσσάρων μαχητικών F-16, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται στο νησί το «Σαρλ ντε Γκολ», συνοδευόμενο από γαλλική φρεγάτα. Ο γάλλος πρόεδρος επισκέφθηκε το αεροπλανοφόρο, περνώντας πρώτα από την 115 Πτέρυγα Μάχης της Σούδας, ενώ σε παράλληλο επίπεδο, οι κυβερνήσεις της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας ετοιμάζονται ν’ αναπτύξουν και δικές της πολεμικές μονάδες στα ανοικτά της μεγαλονήσου.
Στρατηγική και συμβολισμοί: Κοινή γραμμή άμυνας απέναντι σε Τουρκία και ανατολική αστάθεια
Εν μέσω μιας κομβικής συγκυρίας, η σύμπραξη των Ευρωπαίων- και μελών του ΝΑΤΟ- στην Κύπρο αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι οι μικρότεροι σχηματισμοί κρατών, με βούληση και ισχύ, θα αποτελέσουν καίριο παράγοντα στη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου. Και σε αυτή τη διαδικασία, Ελλάδα και Γαλλία βρίσκονται ήδη ένα στάδιο μπροστά, αφενός διότι συνδέονται στρατηγικά, δεσμευόμενες και από τη ρήτρα αμυντικής συνδρομής, αφετέρου, καθώς η αιχμή του δόρατος των ενόπλων δυνάμεών τους, δηλαδή οι φρεγάτες Μπελαρά και τα μαχητικά Ραφάλ, δύναται ν’ αναπτυχθούν και να λειτουργήσουν από κοινού ως κοινές πλατφόρμες.
Η Κύπρος ως στρατηγικός εταίρος και η ένταξη στο 3+1 με Ισραήλ και ΗΠΑ
Στην εξίσωση, πλέον, μπαίνει και η Κυπριακή Δημοκρατία, επίσης ως στρατηγικός εταίρος της Γαλλίας, ως αδελφικό κράτος με την Ελλάδα, αλλά και ως συμμετέχουσα στα τριμερή σχήματα της Ανατολικής Μεσογείου και δη στο 3+1, στο πλευρό του Ισραήλ και υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι μόλις προ ολίγων ημερών, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι η χώρα θα επιθυμούσε αύριο να εισέλθει στο ΝΑΤΟ, καθώς όμως αυτό είναι ανέφικτο, εξαιτίας της στάσης της Τουρκίας, η Λευκωσία εργάζεται σε στρατιωτικό, επιχειρησιακό και διοικητικό επίπεδο, στη βάση αυτής της λογικής.
«Η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία αποδεικνύουν με αποφασιστικότητα τι σημαίνει στην πράξη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη», δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, χαιρετίζοντας τη συμβολή των Ευρωπαίων στη σταθερότητα και την ασφάλεια της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου και αναδεικνύοντας το ισχυρό μήνυμα της πρωτοβουλίας υπέρ των δυνατοτήτων της Ευρώπης, ν’ ακολουθήσει έναν δύσκολο αλλά αναγκαίο δρόμο: Αυτόν, δηλαδή, της συμμετοχής επί του πεδίου. «Οι χώρες μας έχουν την κοινή πεποίθηση ότι η Ε.Ε. πρέπει να εμπλακεί πιο ενεργά, πιο στρατηγικά και πιο συνεκτικά με την ευρύτερη περιοχή, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης», υπογράμμισε ο κ. Χριστοδουλίδης.
Κοινή ευρωπαϊκή δράση: Μήνυμα προς άλλες χώρες για συμμετοχή στην ασφάλεια της περιοχής
Κοινή θέση των τριών ηγετών, από το βήμα της Πάφου, ήταν ότι απαιτείται περισσότερη και κυρίως πιο ενεργή συμμετοχή και από άλλους Ευρωπαίους. «Η ένωση μιας Ευρώπης, η οποία ξέρει να αμύνεται, είναι καθοριστική. Η Ευρώπη της άμυνας δεν είναι απλά λόγια. Έχουμε περάσει σε πολύ συγκεκριμένες έννοιες, οι οποίες υλοποιούνται», προσέθεσε σε αυτή τη μείζονα συζήτηση ο γάλλος πρόεδρος, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αμυνθεί και απέναντι «σε άλλες ασύμμετρες απειλές». Να προειδοποιεί, δηλαδή, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν, ότι δεν είναι μόνο τα ανατολικά σύνορα της Ένωσης που βάλλονται.
Πλέον πλήττονται και τα νότια σύνορα, χωρίς ουδείς να είναι σε θέση να εγγυηθεί τις συνθήκες ασφαλείας στο εγγύς μέλλον. Και αν δεν είναι εποχή να δείχνει κανείς προς την Τουρκία, είναι αρκετά παράδοξο ότι, ενώ γίνονταν αυτά στην Πάφο, κάποια χιλιόμετρα μακριά, η Άγκυρα ανέπτυσσε, στις χιλιάδες των παράνομων στρατευμάτων που διαθέτει στα Κατεχόμενα, επιπλέον έξι μαχητικά F-16. Η Κύπρος αποτελεί τμήμα του ελληνικού συστήματος ασφαλείας, το οποίο πλέον σχεδόν εφάπτεται με την κινούμενη άμμο της Μέσης Ανατολής: Συρία, Λίβανος, Ισραήλ, Λωρίδα της Γάζας, Ερυθρά Θάλασσα.
Στα παραπάνω, βεβαίως, θα πρέπει να προστεθεί ότι η Γαλλία είναι μια ισχυρή πυρηνική δύναμη, με αξιόμαχο Πολεμικό Ναυτικό και με διαχρονικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο. Έχει σπεύσει στο παρελθόν να στηρίξει την Αθήνα (στην ελληνοτουρκική κρίση του 2020) και πλέον από κοινού, με την Ελλάδα και την Κύπρο, δημιουργούν, εν μέσω της πολεμικής κρίσης, ένα διακριτό σχήμα με εκτόπισμα στην ευρύτερη περιοχή. Κίνηση, η οποία είναι αδύνατο να περνά απαρατήρητη από την Άγκυρα.
Πάντως, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος δύνανται να φέρουν στο πεδίο εν συνόλω την Ευρώπη. Μεταδίδουν, όμως, μια εικόνα και προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού: Απαντούν στις επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί δισταγμού των Ευρωπαίων να κατέλθουν στο πεδίο, ότι είναι έτοιμοι ν’ αναλάβουν την υπεράσπιση των δικών τους συμφερόντων. Εντός του Απριλίου, άλλωστε, Αθήνα και Παρίσι αναμένεται να ανανεώσουν τη συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας, αναζητώντας μάλιστα τρόπους να θωρακίσουν έτι περαιτέρω τις προβλέψεις στη ρήτρα αμυντικής συνδρομής.
ASPIDES και προστασία ναυσιπλοΐας: Η Ευρώπη σε πρώτο πλάνο στην Ανατολική Μεσόγειο
Προς το παρόν, πάντως, και τουλάχιστον εντός των επόμενων εβδομάδων, τα μάτια θα είναι στραμμένα στην κοινή ευρωπαϊκή ναυτική δύναμη, στα ανοικτά της Κύπρου, η οποία, εκτός της άμυνας έναντι νέων πυραυλικών απειλών, συζητείται ν’ αναλάβει δράση και υπέρ της προστασίας της ναυσιπλοΐας, όχι όμως εκτός της Ανατολικής Μεσογείου και της Ερυθράς Θάλασσας. Το εν λόγω ζήτημα, άλλωστε, δεν απασχολεί μόνο Ελλάδα, Κύπρο και Γαλλία, αλλά γενικώς τον φιλελεύθερο κόσμο.
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν πρέπει να θεωρούνται τυχαίες, αφενός η πρόσκληση του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους Ευρωπαίους, να σπεύσουν προς βοήθεια στην επιχείρηση ASPIDES («είμαστε λίγοι αυτοί, οι οποίοι συμμετέχουμε, αλλά θα χρειαστεί και εδώ να αποδείξουμε πιο έμπρακτα την ευρωπαϊκή μας αλληλεγγύη»), αφετέρου, η προαναγγελία Μακρόν για μια άλλη αποστολή: «Καθαρά συνοδευτική και αμυντική, με ευρωπαϊκές και μη ευρωπαϊκές χώρες, (που) θα επιτρέψει να μπορέσει να συνοδεύσει τάνκερς, αλλά και άλλα φορτηγά-πλοία του εμπορικού στόλου, για να μπορέσει να συνεχιστεί το εμπόριο μέσω των θαλάσσιων οδών». Κάτι αντίστοιχο, άλλωστε, ανακοίνωσε ουσιαστικά λίγες ώρες μετά και ο κ. Τραμπ.
