Σήμερα, στην εποχή μας, οι γυναίκες ζουν ακόμα με ρόλους που δεν επέλεξαν και με ρόλους που διεκδίκησαν με κόπο, με επιμονή, με τίμημα. Κάθε μέρα προσπαθούν, ισορροπούν, αντέχουν. Κρατούν πολλές ευθύνες ταυτόχρονα και παρ’ όλα αυτά συνεχίζουν να προχωρούν μπροστά. Χωρίς πάντα αυτό να τους το αναγνωρίζουν.
Μητέρες, επαγγελματίες, σύντροφοι, δημιουργοί, ενεργά μέλη της κοινωνίας. Μέσα σε όλους αυτούς τους ρόλους αγωνίζονται, διεκδικούν, διακρίνονται. Συχνά χωρίς θόρυβο. Με κόστος που σπάνια μετριέται και ακόμα πιο σπάνια αναγνωρίζεται.
Ως μητέρα και πολιτικός, έχω νιώσει πολλές φορές πόσο δύσκολο είναι να ισορροπήσεις ανάμεσα σε όλα αυτά. Η καθημερινότητα απαιτεί αποφάσεις, αντοχή και πολλές φορές θάρρος. Υπάρχουν στιγμές που νιώθεις ότι πρέπει να αποδείξεις περισσότερα από όσα θα έπρεπε και σε περισσότερα μέτωπα ταυτόχρονα.
Γιατί κρίνεσαι διαφορετικά και πιο αυστηρά. Για το πώς μιλάς, για το πώς εκφράζεσαι, για το πώς συνδυάζεις το προσωπικό με το επαγγελματικό. Συμπεριφορές που για έναν άνδρα θεωρούνται αυτονόητες, για σένα γίνονται αντικείμενο σχολιασμού. Η αποφασιστικότητα ερμηνεύεται ως σκληρότητα. Η ευαισθησία ως αδυναμία. Και πρέπει να πορεύεσαι ανάμεσα σε αυτές τις αντιφάσεις κάθε μέρα, χωρίς χάρτη και χωρίς δίχτυ ασφαλείας.
Το έχω βιώσει και η ίδια, πολλές φορές με σκληρό τρόπο. Ξέρω ότι αυτό που δεν λέγεται φωναχτά είναι συχνά αυτό που πονάει περισσότερο. Οι στιγμές που σε αμφισβητούν όχι για αυτό που λες, αλλά για το ότι το λες εσύ. Οι φορές που πρέπει να επιλέξεις ανάμεσα στο να είσαι αρεστή και στο να είσαι αποτελεσματική, σαν να μην μπορούν να συνυπάρξουν τα δύο.
Παρόλα αυτά, βλέπω σημάδια που με δυναμώνουν. Γυναίκες που δημιουργούν, που καινοτομούν, που ξεχωρίζουν. Που πηγαίνουν κόντρα στα στερεότυπα. Στην επιστήμη, στην επιχειρηματικότητα, στην πολιτική, στον πολιτισμό. Που ανοίγουν δρόμους, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούν, για αυτές που θα ακολουθήσουν. Η πρόοδος είναι αδιαμφισβήτητη. Αλλά η πρόοδος από μόνη της δεν εξασφαλίζει την ισότητα και αυτή η σύγχυση είναι ίσως το πιο επικίνδυνο εμπόδιο που έχει απομείνει.
Η υποεκπροσώπηση σε θέσεις ευθύνης δεν είναι στατιστική. Είναι οι άτυπες ιεραρχίες, οι αποφάσεις που παίρνονται σε χώρους όπου δεν έχεις πρόσβαση, οι κανόνες που δεν γράφτηκαν ποτέ αλλά εφαρμόζονται με συνέπεια.
Με αυτές τις σκέψεις δημιουργήσαμε το 2020 το ΚΕΜΕΦΙ, το Κέντρο Μελετών Πολιτικής για το Φύλο και την Ισότητα. Έναν χώρο παραγωγής πολιτικών που στόχο έχει να μετατρέψει την προοδευτική σκέψη σε πολιτικές που αλλάζουν πραγματικά ζωές.
Η πιο ουσιαστική αλλαγή όμως ξεκινά αλλού. Από το σπίτι, την οικογένεια και το σχολείο. Από τον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας — τι λέμε στις κόρες μας, τι επιτρέπουμε στους γιους μας, τι κανονικοποιούμε καθημερινά χωρίς να το σκεφτόμαστε. Γιατί τα μηνύματα που δίνουμε στην παιδική ηλικία δεν ξεχνιούνται εύκολα, ούτε τα καλά ούτε τα κακά.
Η οικογένεια είναι το πρώτο σχολείο της ισότητας. Εκεί διδάσκεται για πρώτη φορά τι αξίζει και τι όχι, τι επιτρέπεται και σε ποιον. Εκεί αρχίζει η αλλαγή, πολύ πριν φτάσει στην πολιτική. Αυτό είναι το πιο ισχυρό θεμέλιο που μπορούμε να χαρίσουμε στα παιδιά μας, μαζί με την πίστη ότι με προσπάθεια και αγώνα τα πράγματα αλλάζουν.
