Από τα πρώτα της βήματα στις επαγγελματικές κουζίνες, η Νάντια Μακρυγιάννη συνειδητοποίησε γρήγορα ότι η δουλειά στο χώρο της γαστρονομίας δεν είναι μόνο δημιουργική, αλλά και αδιάκοπα απαιτητική. «Από τα πρώτα χρόνια που μπήκα επαγγελματικά στις κουζίνες και κατάλαβα πόσο απαιτητικός αλλά και δημιουργικός είναι αυτός ο χώρος, μέχρι τη στιγμή που ανέλαβα μεγαλύτερη ευθύνη και άρχισα να χτίζω τη δική μου ζαχαροπλαστική ταυτότητα, όλες αυτές οι στιγμές αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για εμένα», λέει.
Σήμερα, η Νάντια εργάζεται σε ένα απαιτητικό ξενοδοχειακό περιβάλλον, το Athens Capital – MGallery Collection, όπου η καθημερινή πρόκληση είναι να διατηρεί υψηλή ποιότητα και συνέπεια. Και όπως εξηγεί, κάθε μέρα σε αυτόν το χώρο είναι ένας ακόμα σταθμός στην εξέλιξή της.
Η πορεία των γυναικών στην κουζίνα
Η παρουσία των γυναικών στην επαγγελματική κουζίνα δεν ήταν πάντα εύκολη υπόθεση. Όπως λέει η Νάντια, «σε έναν απαιτητικό χώρο όπως η επαγγελματική κουζίνα όλοι χρειάζεται να δουλέψουμε πολύ για να εξελιχθούμε». Παλιότερα, οι γυναίκες έπρεπε να αποδείξουν την αντοχή και την τεχνική τους σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον, όμως εκείνη είδε αυτή την πρόκληση ως κίνητρο: «Προσπάθησα να το δω περισσότερο ως κίνητρο για να εξελίσσομαι συνεχώς, να δουλεύω με συνέπεια και να αφήνω το αποτέλεσμα της δουλειάς μου να μιλάει από μόνο του. Σήμερα πιστεύω ότι τα πράγματα αλλάζουν και ότι όλο και περισσότερες γυναίκες βρίσκουν τον χώρο τους στη γαστρονομία».
Η Νάντια παρατηρεί πως η κουζίνα απαιτεί συνέπεια και αντοχή, αλλά όταν υπάρχει επαγγελματισμός και σεβασμός στην ομάδα, οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών μειώνονται. Και όπως επισημαίνει, όσο εξελίσσεται ο κλάδος και ανοίγουν νέες ευκαιρίες, προχωράμε σε μια πιο ισορροπημένη πραγματικότητα.
Προσωπική ζωή και επάγγελμα
Η ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική ζωή και ένα τόσο απαιτητικό επάγγελμα δεν είναι εύκολη υπόθεση, ιδιαίτερα για τις μητέρες: «Όταν μια γυναίκα γίνεται μητέρα και ταυτόχρονα εργάζεται σε μια επαγγελματική κουζίνα, συχνά καλείται να δουλεύει ακόμη πιο εντατικά σε περιόδους που τα παιδιά έχουν διακοπές ή χρειάζονται περισσότερο χρόνο μαζί της», λέει. Η Νάντια τονίζει ότι χρειάζεται ουσιαστικός διάλογος για να γίνει ο χώρος βιώσιμος για όλους, χωρίς κανείς να χρειάζεται να θυσιάζει προσωπικές επιλογές.
Το χαμηλό ποσοστό γυναικών σε γαστρονομικές ημερίδες και σε εστιατόρια με αστέρια Michelin, εξηγεί, σχετίζεται με την ιστορική δομή του επαγγέλματος: «Για πολλά χρόνια η υψηλή γαστρονομία ήταν ένας αρκετά ανδροκρατούμενος κλάδος, με πολύ απαιτητικά ωράρια, έντονη ιεραρχία και μεγάλες πιέσεις. Παράλληλα, η αναγνώριση σε επίπεδο Michelin συνδέεται συχνά με θέσεις όπως executive chef ή chef-owner, όπου οι άνδρες εξακολουθούν να είναι περισσότεροι».
Παρά τις προκλήσεις, η ίδια βλέπει πρόοδο: «Όλο και περισσότερες γυναίκες βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης, εκφράζουν τη δημιουργικότητά τους και διεκδικούν το χώρο τους σε επαγγέλματα που παλαιότερα θεωρούνταν ανδροκρατούμενα». Σημαντικό, όπως τονίζει, είναι ότι η συζήτηση γίνεται πλέον πιο ανοιχτή, δίνοντας αυτοπεποίθηση στις επόμενες γενιές.
Η φιλοσοφία της στη δουλειά
Η Νάντια δεν θέλει η δουλειά της να χαρακτηρίζεται από την οπτική του φύλου: «Στην κουζίνα είναι σημαντικό να λειτουργούμε ως ομάδα και το πιο σημαντικό είναι η ποιότητα της δουλειάς μας. Ο ανταγωνισμός, όταν υπάρχει, είναι καλό να είναι δημιουργικός και να μας βοηθά όλους να εξελισσόμαστε». Η συμβουλή της σε κάθε νέα γυναίκα που θέλει να μπει στο χώρο είναι ξεκάθαρη: «Να είναι έτοιμη να δουλέψει με πάθος και υπομονή. Η κουζίνα είναι ένας υπέροχος αλλά απαιτητικός κόσμος, που χρειάζεται επιμονή, πειθαρχία και αγάπη για τη λεπτομέρεια. Αν όμως πραγματικά το θέλει, μπορεί να της δώσει τεράστια δημιουργική ικανοποίηση και πολλές όμορφες εμπειρίες».
Όταν την ρωτάς ποια γυναίκα την έχει εμπνεύσει περισσότερο, η απάντηση είναι προσωπική και συγκινητική: «Η μητέρα μου. Είναι ένας άνθρωπος με ήσυχο αλλά βαθύ δυναμισμό και καλλιτεχνική φύση. Μεγαλώνοντας δίπλα της έμαθα ότι η δημιουργία – είτε στην τέχνη είτε στην καθημερινότητα – χρειάζεται ευαισθησία, υπομονή και αφοσίωση».
Στην κουζίνα, η Νάντια δίνει έμφαση στην ψυχραιμία και τον επαγγελματισμό: «Η κουζίνα είναι ένας έντονος χώρος, οπότε χρειάζεται να έχεις ψυχραιμία και αποφασιστικότητα. Δεν το βλέπω ως σκληρότητα, αλλά ως επαγγελματισμό». Πιστεύει επίσης ότι κάθε chef, ανεξαρτήτως φύλου, φέρνει τη δική του ηγεσία στην κουζίνα, αλλά συχνά οι γυναίκες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην οργάνωση, στη λεπτομέρεια και στη συνεργασία, δημιουργώντας ένα πιο ισορροπημένο και λειτουργικό περιβάλλον εργασίας.
Τα μέσα ενημέρωσης, αναφέρει, δίνουν έμφαση στο φύλο: «Από τη μία βοηθά να ανοίξει η συζήτηση για την παρουσία των γυναικών στη γαστρονομία. Από την άλλη όμως, η προβολή των γυναικών επαγγελματιών εξακολουθεί να μην είναι αντίστοιχη με εκείνη των ανδρών». Το ζητούμενο για εκείνη είναι η αναγνώριση να βασίζεται στην ποιότητα της δουλειάς και στο αποτέλεσμα, ανεξαρτήτως φύλου.
Η μεγαλύτερη νίκη
Για τη Νάντια, η μεγαλύτερη νίκη είναι να μπορεί να ακολουθεί την τέχνη που αγαπά και να βλέπει την ομάδα της να προχωρά μαζί της: «Το να συνεχίζεις να δημιουργείς με πάθος, να εξελίσσεσαι και να βλέπεις την ομάδα σου να προχωρά μαζί σου είναι ίσως η πιο ουσιαστική επιβράβευση». Κάθε μέρα στην κουζίνα είναι για εκείνη μια διαδικασία μάθησης και εξέλιξης: «Η κουζίνα είναι ένας χώρος όπου δεν σταματάς ποτέ να εξελίσσεσαι και κάθε εμπειρία σε βοηθά να γίνεις καλύτερος επαγγελματίας. Νιώθω ευγνωμοσύνη για τις ευκαιρίες που είχα μέχρι τώρα και μεγάλη διάθεση να συνεχίσω να δημιουργώ».
