Είναι ο Ρομπ Γιέτεν το ευρωπαϊκό αντίστοιχο του Ζοχράν Μαμντάνι; Η απάντηση ρέπει ολοένα και πιο επίμονα προς την κατάφαση όσο οι πληροφορίες για τον νέο αστέρα της ευρωπαϊκής πολιτικής πληθαίνουν.
Νέος, σάρκα από τη σάρκα της γενιάς των millennials, με μόλις 38 Μαρτίους ζωής στην πλάτη του, μετριοπαθής στο λόγο και τις εξαγγελίες του, με καριέρα στον πρωταθλητισμό, ομοφυλόφιλος και αρραβωνιασμένος με έναν Αργεντινό αστέρα του χόκεϊ επί χόρτου.
Στην –πολύ πιθανή– περίπτωση που δεν παρακολουθεί κανείς εκ του σύνεγγυς τα πολιτικά τεκταινόμενα στην πατρίδα του Βαν Γκο, του Γιόχαν Κρόιφ, της τουλίπας και των καναλιών, η Ολλανδία έπειτα από σχεδόν τέσσερις μήνες διαβουλεύσεων, έχει από χθες πρωθυπουργό.
Ο νέος πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γιέτεν ορκίστηκε χθες παρουσία του βασιλιά της χώρας Γουλιέλμου-Αλέξανδρου
Το ρόλο και το φορτίο συμφώνησε να σηκώσει ο Ρομπ Γιέτεν – ο ιστορικά νεότερος πολιτικός που ανέλαβε το αξίωμα. Και το γιόρτασε με τον τρόπο ακριβώς που θα περίμενε κανείς από τον νεότερο πρωθυπουργό στην ιστορία της Ολλανδίας.
Ένας ινσταγκραμικός πρώτος πολίτης
Με ένα εγκάρδιο ινσταγκραμικό στιγμιότυπο στο οποίο αγκαλιάζει τον 28χρονο σύντροφό του Νίκο Κίναν και σημειώνει πως δε θα μπορούσε να πετύχει τίποτα χωρίς εκείνον στο πλευρό του. Αλλά και με ένα βίντεο, μέσω του οποίου ο πρώτος πολίτης και ο πρώτος κύριος της χώρας έβαλαν το ποίμνιο των ακολουθητών τους στο παρασκήνιο της ορκωμοσίας.
Στα επικίνια των εκλογών με τον σύντροφό του Νίκο Κίναν
Δεν ήταν απλώς η πρώτη μέρα ενός νέου ηγέτη στο γραφείο, αλλά η οικουμενοποίηση ενός love story στα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας. Αυτό που για κάποιους έχει εκλεκτικές συγγένειες με το δημοφιλές μυθιστόρημα «Red, White & Royal Blue» και για άλλους αναλογίες με τη λαοπρόβλητη σειρά «Heated Rivalry» – με τη διαφορά ότι ο Αργεντινός Νίκο Κίναν θριαμβεύει στο χόκεϊ επί χόρτου και όχι στον πάγο. Λεπτομέρειες.
Πίσω όμως από τα εκατομμύρια likes και το σοσιαλμιντιακό γύρο του θριάμβου κρύβεται ένα μάλλον περίπλοκο πολιτικό θρίλερ που προς το παρόν τουλάχιστον έχει αίσιο τέλος.
Το ζευγάρι που έκλεψε την παράσταση στο Huis ten Bosch, την επιβλητική κατοικία της βασιλικής οικογένειας στα δασώδη προάστια της Χάγης, αποτελεί πλέον το σύμβολο μιας χώρας που μόλις απέφυγε τον εκτροχιασμό.
Ο Γιέτεν, ο ηγέτης του κεντρώου, φιλοευρωπαϊκού κόμματος D66, κατάφερε το σχεδόν απίθανο σε μια εποχή που η Γηραιά Ήπειρος μοιάζει να φλερτάρει επικίνδυνα με τα άκρα.
Ο Ρομπ Γιέτεν με τον Ολλανδό βασιλιά και το μικρό και ευέλικτο υπουργικό του συμβούλιο
Έκοψε τον δρόμο προς την πρωθυπουργία στον ακροδεξιό λαϊκιστή Γκέερτ Βίλντερς –πολλοί τον χαρακτηρίζουν εύλογα Τραμπ των Κάτω Χωρών–, συσπειρώνοντας γύρω του τις μετριοπαθείς δυνάμεις της ολλανδικής πολιτικής.
Ο Γιέτεν, υιοθετώντας μια στρατηγική θετικού, συγκρατημένου λαϊκισμού (οξύμωρο και όμως αληθινό) και μια αισιόδοξη ρητορική που θύμιζε έντονα την πρώτη καμπάνια του Μπαράκ Ομπάμα (βλ. «Yes, We Can»), κατάφερε να μετατρέψει την κόπωση των ψηφοφόρων σε ελπίδα.
Millennial, πρώην δρομέας μεγάλων αποστάσεων και μετριοπαθής. Αυτός είναι ο Ρομπ Γιέτεν
Σε μια προεκλογική εκστρατεία που έβριθε από τοξικότητα, εκείνος επέλεξε το χαμόγελο και το όραμα, αποδεικνύοντας ότι η απάντηση στην Ακροδεξιά δεν είναι απαραίτητα η μόνιμη άμυνα, αλλά η διατύπωση μιας ελκυστικής, σύγχρονης εναλλακτικής.
Το «Ρομπότ» που απέκτησε ψυχή
Ποιος είναι, όμως, πραγματικά ο άνθρωπος που καλείται να σώσει την παρτίδα;
Γεννημένος στο φιλήσυχο σε βαθμό υπνηλίας Ούντεν της Βόρειας Βραβάντης, ο Γιέτεν δεν ήταν από παιδί προορισμένος για τα έδρανα της εξουσίας. Υπήρξε αθλητής και μάλιστα δρομέας αντοχής, μια ιδιότητα που πλέον αποδεικνύεται κάτι παραπάνω από χρήσιμη για τον πολιτικό μαραθώνιο που έχει μπροστά του.
Πριν αναλάβει πρωθυπουργός ο Γιέτεν θήτευσε ως Υπουργός Κλίματος & Ενέργειας
Σπούδασε Δημόσια Διοίκηση και πέρασε από την κρησάρα της πραγματικής οικονομίας, δουλεύοντας στην ProRail, την κρατική εταιρεία διαχείρισης σιδηροδρόμων. Εκεί έμαθε από πρώτο χέρι ότι, για να φτάσει το τρένο στην ώρα του, χρειάζονται σκληρές αποφάσεις και όχι ανέξοδα συνθήματα.
Στα πρώτα του βήματα ως επικεφαλής του κόμματος D66 (Democrats 66), η σχεδόν εμμονική του προσήλωση στο σενάριο, η έλλειψη αυθορμητισμού και η αυστηρή του προσέγγιση απέναντι στα μίντια τού χάρισαν το καθόλου κολακευτικό παρατσούκλι του ρομπότ. Έμοιαζε περισσότερο με καλοκουρδισμένο στέλεχος πολυεθνικής που παρουσιάζει αναφορές σε PowerPoint, παρά με ηγέτη ικανό να συνεπάρει τα πλήθη.
Όμως, ο Γιέτεν απέδειξε γρήγορα ότι διαθέτει αξιοζήλευτη ικανότητα προσαρμογής. Με σκληρή δουλειά (και προφανώς τον κατάλληλο spin doctor) άλλαξε την εικόνα του, έδειξε ψήγματα αυτοσαρκασμού, έφτασε μέχρι τον τελικό σε δημοφιλές τηλεπαιχνίδι γνώσεων της πατρίδας του. Σταδιακά το άχρωμο, άοσμο, άγευστο «ρομπότ» απέκτησε ψυχή και έρεισμα στην κοινωνία.
Με τον βασιλιά της Ολλανδίας
Η επιτυχημένη θητεία του ως Υπουργός Κλίματος και Ενέργειας, όπου προώθησε μια παραπάνω από φιλόδοξη πράσινη ατζέντα 120 μέτρων και 28 δισεκατομμυρίων ευρώ, ήταν το τελικό τεστ ωριμότητας.
Έρωτας στο σουπερμάρκετ
Στον «εξανθρωπισμό» της εικόνας του αυστηρού και ταξινομημένου Ολλανδού καθοριστικό ρόλο έπαιξε η γνωριμία του με τον Νίκο Κίναν. Ο Αργεντινός αθλητής έγινε η αφορμή ώστε οι Ολλανδοί να δουν πέρα από την πολιτική πλατφόρμα και την ικανότητα διαχείρισης του Γιέτεν.
Ο σύντροφος του νέου Ολλανδού πρωθυπουργού Νίκο Κίναν είναι επαγγελματίας παίκτης του χόκεϊ επί χόρτου
Η γνωριμία τους ήταν σχεδόν κινηματογραφική, ανάμεσα στα ράφια ενός σούπερ μάρκετ στη Χάγη. Ο Γιέτεν έκανε την πρώτη κίνηση στέλνοντας μήνυμα στο Instagram του ήδη διάσημου Κίναν. Μα πόσο 2026.
Γιέτεν και Κίναν προγραμματίζουν να παντρευτούν στην Ισπανία τους προσεχείς μήνες
Ο Κίναν, ο οποίος έσπασε τα δικά του στερεότυπα στον πατριαρχικό χώρο του πρωταθλητισμού, είναι το απόλυτο αντίβαρο στον οργανωτικό ηγέτη. Φέρνει το απαραίτητο χάος, όπως λέει χαριτολογώντας ο ίδιος ο Γιέτεν, και τον κρατάει προσγειωμένο, υπενθυμίζοντάς του σε κάθε ευκαιρία πως η πολιτική είναι απλώς μια δουλειά. Όχι ολόκληρη η ύπαρξή του.
Τον Νοέμβριο του 2024, ο μέχρι πρότινος ορκισμένος εργένης Γιέτεν γονάτισε ανάμεσα σε δεκάδες κεριά στο σπίτι τους και του ζήτησε να παντρευτούν. Με τον γάμο να προγραμματίζεται για το 2026 κάτω από τον ισπανικό ήλιο, ο Νίκο Κίναν ετοιμάζεται πλέον να αναλάβει τον άτυπο ρόλο του πρώτου Πρώτου Κύριου της Ολλανδίας.
Πώς ο πρώτος πολίτης και ο πρώτος κύριος της Ολλανδίας ανακοίνωσαν τους αρραβώνες τους στα κοινωνικά δίκτυα
Το γεγονός μάλιστα ότι η χώρα αποκτά μια ακόμα αργεντίνικη επιρροή στα ανώτατα κλιμάκια, ξυπνά μνήμες από το χιλιοτραγουδισμένο love story του Βασιλιά Γουλιέλμου-Αλέξανδρου με τη δική του Αργεντινή αγαπημένη, τη Βασίλισσα Μάξιμα.
Η ώρα της ευθύνης και το στοίχημα της ηγεσίας
Εκεί μάλλον τελειώνουν και οι ομοιότητες με τον ξέγνοιαστο και έξω καρδιά μονάρχη της Ολλανδίας. Στο μικρό, εμβληματικό πρωθυπουργικό γραφείο, το Torentje, μια μάλλον σκληρή πραγματικότητα περιμένει τον νέο επικεφαλής της χώρας.
Έπειτα από σχεδόν τέσσερις μήνες διαπραγματεύσεων ο Γιέτεν ανέλαβε πρωθυπουργός της Ολλανδίας. Είναι ιστορικά ο νεότερος που το πέτυχε σε ηλικία 38 ετών
Ο Ρομπ Γιέτεν αναλαμβάνει μια πολιτική αποστολή που το δημοσιογραφικό κλισέ θα την περιέγραφε προορισμένη για γερά νεύρα. Ηγούμενος ενός συνασπισμού μειοψηφίας μαζί με τους Φιλελεύθερους του VVD και τους Χριστιανοδημοκράτες του CDA, διαθέτει μόλις 66 από τις 150 έδρες του κοινοβουλίου.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι είναι καταδικασμένος να διαπραγματεύεται την κάθε λέξη κάθε νομοσχεδίου, ισορροπώντας διαρκώς σε τεντωμένο σκοινί. Την ίδια στιγμή, ο Γκέερτ Βίλντερς, λαβωμένος αλλά όχι πολιτικά νεκρός, παραμονεύει στη γωνία, έτοιμος να εκμεταλλευτεί την παραμικρή ρωγμή.
Στιγμιότυπο από την επίσημη φωτογράφιση του νέου πρωθυπουργού της Ολλανδίας Ρομπ Γιέτεν
Παρόλα αυτά, ο ίδιος ο Γιέτεν δείχνει έτοιμος να αλλάξει το αφήγημα όχι μόνο στο εσωτερικό της χώρας του αλλά και εκτός συνόρων. Μιλώντας για το όραμά του για την επόμενη ημέρα, έχει καταστήσει σαφές ότι η γηραιά ήπειρος βρίσκεται σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να χτίζει το μέλλον της πάνω στον φόβο και τη διχόνοια», δήλωσε πρόσφατα, δίνοντας το στίγμα της νέας εποχής. «Η απάντηση στα άκρα δεν είναι η οπισθοχώρηση, αλλά η τόλμη να προτάξουμε ένα κοινό, αισιόδοξο όραμα που θα χωράει κάθε πολίτη. Ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να αμυνόμαστε και να αρχίσουμε επιτέλους να ηγούμαστε».
Το περίφημο πρωθυπουργικό γραφείο στη Χάγη έχει νέο ένοικο, τον Ρομπ Γιέτεν
Το ζήτημα για τον μετριοπαθή Γιέτεν είναι εάν θα καταφέρει να μετατρέψει την ψηφιακή του γοητεία σε πραγματική πολιτική σταθερότητα. Αν, εκτός από δημοφιλής, μπορεί να είναι και αποτελεσματικός. Αν η αισιοδοξία μπορεί όχι μόνο να εμπνέει, αλλά να κυβερνά.
Τελικά, εάν ένας ηγέτης της γενιάς των millennials μπορεί να αποδείξει ότι η πολιτική του μέλλοντος γράφεται με λιγότερο φόβο και δημαγωγία και περισσότερη τόλμη και ευθύνη.
