Με αναφορά στην εικόνα της Ηπείρου «που συνδέεται πλέον με όλη τη χώρα αλλά δεν ευημερεί», ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε στα Γιάννενα στο πλαίσιο της παρουσίασης του βιβλίου του «Ιθάκη», περιγράφοντας ένα τοπίο «ερημοποίησης» για την ύπαιθρο και θέτοντας το ερώτημα για το μέλλον της χώρας: «Θα είναι μια χώρα των ξενιτεμένων με ερειπωμένα χωριά ή μια χώρα όπου το να μεγαλώνεις στην περιφέρεια θα σου προσφέρει συγκρίσιμες δυνατότητες με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη;».
Ο κ. Τσίπρας συνέδεσε την κρίση της περιφέρειας με την ευρύτερη ανισότητα που έχει επιβληθεί ως «κανονικότητα», κάνοντας λόγο για μια Ελλάδα όπου «το ένα πέμπτο μπορεί να ζει καλά και τα τέσσερα πέμπτα να επιβιώνουν».
Άσκησε σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για «φτηνή ανάπτυξη» που στηρίζεται στη συμπίεση δικαιωμάτων και μισθών, στην καταπάτηση κανόνων και στην περιβαλλοντική υποβάθμιση, με στόχο την αύξηση κερδών και τη μετατροπή της χώρας σε «επενδυτικό παράδεισο».
«Μοντέλο χωρίς κανόνες»
Στην ομιλία του παρέπεμψε σε τραγωδίες που, όπως είπε, είναι αποτέλεσμα του ίδιου μοντέλου, αναφέροντας τα Τέμπη και την πρόσφατη υπόθεση στα Τρίκαλα, όπου «πέντε εργάτριες δεν γύρισαν ποτέ σπίτι τους». Εστίασε στην έλλειψη ελέγχων, υποστηρίζοντας ότι το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας διαθέτει περιορισμένο αριθμό επιθεωρητών σε σχέση με τον όγκο των επιχειρήσεων, και επέκρινε την κυβερνητική ρητορική περί «κακιάς στιγμής».
«Αδιαφάνεια, απευθείας αναθέσεις και καρτέλ»
Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε εκτενή αναφορά στη διαφθορά και στην αδιαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων πόρων, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος των συμβάσεων του Δημοσίου δόθηκε μέσω διαδικασιών όπως απευθείας αναθέσεις και κλειστοί διαγωνισμοί. Παράλληλα μίλησε για «ολιγοπωλιακές πρακτικές» σε κρίσιμους κλάδους από την ενέργεια και τα τρόφιμα έως τις τράπεζες, υποστηρίζοντας ότι η ακρίβεια και η πίεση στα εισοδήματα συνδέονται με τη λειτουργία των καρτέλ.
Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε την ιδέα μιας ψηφιακής πλατφόρμας με τίτλο «Διαφάνεια», η οποία –όπως είπε– θα επιτρέπει την πλήρη ιχνηλασιμότητα των δημόσιων συμβάσεων, από την προκήρυξη έως την παράδοση, ώστε να αποτρέπονται «νομότυπες παρανομίες», επαναλαμβανόμενες αναθέσεις και πρακτικές συγκάλυψης.
Αιχμές για τη συνταγματική αναθεώρηση
Ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι «η πατρίδα χρειάζεται μια νέα μεταπολίτευση», με αναβάπτιση θεσμών, ενίσχυση λογοδοσίας, δίκαιη φορολογία «που θα θίξει τον μεγάλο πλούτο» και αλλαγές που θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Με αφορμή τη συζήτηση για συνταγματική αναθεώρηση, έθεσε το ερώτημα «μπορεί ο λύκος να φυλάξει τα πρόβατα;», αμφισβητώντας την αξιοπιστία της κυβέρνησης να προωθήσει θεσμικές τομές για τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια.
Ειδική αναφορά έκανε και στο Δημόσιο, λέγοντας ότι χρειάζεται αξιοκρατία, αξιολόγηση «με όρους διαφάνειας», καθολική ψηφιοποίηση και καλύτερες αμοιβές, ενώ επέκρινε το ενδεχόμενο ανοίγματος συζήτησης για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, κάνοντας λόγο για «απόπειρα εξαπάτησης» και για διόγκωση του αριθμού μετακλητών.
Επτά προτάσεις – ρήξεις για την περιφέρεια
Περνώντας στο σκέλος των προτάσεων, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε επτά κατευθύνσεις πολιτικής για την αποκέντρωση και την αντιμετώπιση της ερημοποίησης, με αποδέκτες αγρότες, νέους επιστήμονες, εργαζόμενους και ανθρώπους που επιλέγουν να μείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο τους:
- Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στο δίκτυο για φθηνή και σταθερή ενέργεια σε παραγωγή, άρδευση και ενεργειακή αυτονομία ΟΤΑ/δομών.
- Θεσμική κατοχύρωση της Κοινοτικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας, με κίνητρα, χρηματοδοτικά εργαλεία και διασύνδεση με δήμους, σχολεία και κοινωνικές δομές.
- Ανακατεύθυνση δημόσιων δαπανών ώστε οι προμήθειες (σχολείων, νοσοκομείων κ.ά.) να στηρίζουν την τοπική παραγωγή, με κοινωνικά/ποιοτικά κριτήρια.
- Τεχνολογική αυτονομία: «δικαίωμα στην επισκευή», δημόσιο χρήμα που παράγει δημόσιο κώδικα, τοπικά εργαστήρια και υποστήριξη ανοιχτών τεχνολογιών.
- Νόμος περί ακαλλιεργησίας για ενεργοποίηση και αξιοποίηση γης, με κίνητρα, υποχρεωτικές μισθώσεις και –σε έσχατη περίπτωση– απαλλοτριώσεις με αποζημίωση.
- Ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες, με νόμιμες οδούς, ένταξη και πολιτικές που απαντούν και στο έλλειμμα εργατικού δυναμικού.
- Θετικές διακρίσεις υπέρ της υπαίθρου, όπως μεταφορικό ισοδύναμο για ορεινές περιοχές, φορολογικά κίνητρα και ενίσχυση τοπικών κοινοτήτων.
«Ζωή ή επιβίωση;»
Κλείνοντας, ο πρώην πρωθυπουργός έκανε πολιτικό κάλεσμα για «μεγάλες τομές» απέναντι στην ακρίβεια και τις ανισότητες, λέγοντας ότι το δίλημμα που θέτει σήμερα η πραγματικότητα είναι «ζωή ή επιβίωση» και απαντώντας: «Ζωή». Παράλληλα, επανέλαβε ότι η προσπάθεια για την ανασύνθεση μιας «κυβερνώσας αριστερής προοδευτικής παράταξης» απαιτεί σχέδιο, χρόνο και έμπνευση.
Δείτε ολόκληρη την παρουσίαση:
Φωτογραφίες από την εκδήλωση
