Το Oσκαρ της Επιβίωσης

Tου Πωλ Κόθορν*

Στην 86η Απονομή των Βραβείων Όσκαρ, η ταινία «Dallas Buyers Club» κέρδισε τρία Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένου του Καλύτερου Ανδρικού ρόλου για τον Mάθιου Μακόναχι. Στην ταινία, ο Μακόναχι παίζει τον Ρον Γούντρουφ, έναν άνδρα που ζει με τον ιό του HIV/AIDS μην έχοντας πρόσβαση σε αντιρετροϊκά φάρμακα. Αγανακτισμένος, ο Γούντρουφ αρχίζει το λαθρεμπόριο φαρμάκων για την θεραπεία της ασθένειας και στο τέλος, δημιουργεί μία «λέσχη αγοραστών» για να θεραπεύσει φίλους οι οποίοι ζουν κι αυτοί με τον ιό του HIV/AIDS.

Η ταινία παρουσιάζει το θέμα ως ιστορικό πρόβλημα, επικεντρώνοντας στις δεκαετίες του ’80 και ’90. Παρακολουθώντας την θυμήθηκα μία πολύ προσωπική μου ιστορία. Το 2000, όταν η επιδημία HIV μαινόταν ανεξέλεγκτα και χωρίς θεραπεία στις αναπτυσσόμενες χώρες, ήμουν υπεύθυνος στις αποστολές των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Ταϊλάνδη.

Η μέθοδος του Γούντρουφ

Ξεκινήσαμε ένα από τα πρώτα προγράμματα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για την θεραπεία του HIV/AIDS αλλά συναντούσαμε πολλά εμπόδια καθώς τότε τα αντιρετροϊκά φάρμακα κόστιζαν περίπου 10,000 δολάρια ανά άτομο τον χρόνο. Η λύση μας; Η μέθοδος του Γούντρουφ.

Ο καθένας μας στην αποστολή, μαζί με άλλους υποστηρικτές της θεραπείας του HIV, κρύβαμε όσα περισσότερα αντιρετροϊκά φάρμακα μπορούσαμε στις αποσκευές μας όταν επιστρέφαμε από αποστολές στο εξωτερικό. Κάναμε «λαθρεμπόριο» για την σωτηρία ανθρώπων με HIV/AIDS.

Αλλά, όπως και στην ταινία, αυτό από μόνο του δεν ήταν αρκετό.

Αυτό σήμαινε ότι οι γιατροί έπρεπε να διανείμουν τα φάρμακα και να πάρουν δύσκολες αποφάσεις, δηλαδή ποιος θα πάρει φάρμακα, ποιος όχι- και ποιος αναπόφευκτα θα πεθάνει.

«Αναμονή σημαίνει θάνατος»

Σήμερα, σχεδόν 10 εκατομμύρια άνθρωποι σε αναπτυσσόμενες χώρες λαμβάνουν θεραπεία για τον HIV. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν αναπτυχθεί πολύ στον τομέα της θεραπείας του HIV/AIDS από εκείνη την πρώτη αποστολή στην Ταϊλάνδη. Τώρα παρέχουν θεραπεία σε πάνω από 285,000 ανθρώπους σε 21 χώρες.

Το κόστος των νέων φαρμάκων για την θεραπεία είναι απλώς απαγορευτικό: μία αγωγή για 12 εβδομάδες κοστίζει 84,000 δολάρια δηλαδή 1,000 δολάρια ανά χάπι.

Γιατί τα νέα φάρμακα κοστολογούνται τόσο ακριβά ώστε ακόμα και άνθρωποι από πλούσιες χώρες να μην μπορούν να τα αγοράσουν;

Στο τρέχον σύστημα έρευνας και ανάπτυξης (R&D), οι πατέντες στα φάρμακα δίνονται στις εταιρίες συνήθως για 20 χρόνια. Στην συνέχεια, οι εταιρίες χρεώνουν την υψηλότερη τιμή που μπορεί η αγορά να αντέξει, χωρίς τον φόβο του ανταγωνισμού. Οι ασθενείς και οι υγειονομικοί φορείς έρχονται σε πολύ δύσκολη θέση: είτε πληρώνουν το επιτόκιο της αγοράς είτε περιμένουν 20 χρόνια. Και συνήθως, η αναμονή σημαίνει θάνατος.

Καιρός να απαιτήσουμε αλλαγή

Το τρέχον σύστημα επίσης σημαίνει ότι κάποια φάρμακα που είναι απολύτως απαραίτητα απλώς δεν παράγονται καθόλου. Μέχρι το τέλος του 2012, κανένα νέο φάρμακο δεν είχε παραχθεί για την θεραπεία της φυματίωσης (ΤΒ) για πενήντα χρόνια επειδή δεν είναι κερδοφόρο: η πλειονότητα των ασθενών φυματίωσης ζουν σε φτωχές χώρες.

Αυτή η έλλειψη έρευνας και ανάπτυξης (R&D) σε αυτούς τους σημαντικούς τομείς έχει αρχίσει να πλήττει ανθρώπους και σε εύπορες χώρες.

Βλέπουμε ανθρώπους να πεθαίνουν από μολύνσεις τις οποίες δεν μπορούμε πλέον να θεραπεύσουμε με αντιβιοτικά και δεν υπάρχουν νέα φάρμακα έτοιμα να παραχθούν. Οι φαρμακευτικές εταιρίες δεν θέλουν να επενδύσουν στην έρευνα και την ανάπτυξη για φάρμακα τα οποία οι ασθενείς παίρνουν μόνο για δύο εβδομάδες αλλά για φάρμακα που χρειάζεται να παίρνουν για μία ζωή. Χρειάζεται να αναπτυχθεί ένα σύστημα έρευνας και ανάπτυξης το οποίο δεν επιλέγει αν θα αναπτυχθεί ένα φάρμακο ή θα γίνει ευρέως διαθέσιμο.

Αυτή η ιδέα δεν είναι κάτι το εξαιρετικό. Υπάρχουν ήδη εναλλακτικές, όπως χρηματικά έπαθλα, τα οποία επιβραβεύουν νέες ανακαλύψεις με σημαντικές οικονομικές αποδόσεις- υπό την προϋπόθεση ότι το φάρμακο καλύπτει μια ανάγκη και είναι άμεσα ανοιχτό στον ανταγωνισμό.

Το υπάρχον σύστημα δεν εξυπηρετεί πλέον τους σκοπούς του. Ζω στην Ταϊλάνδη και κάθε μέρα βλέπω ανθρώπους να υποφέρουν εξαιτίας του.

Είναι καιρός να εξαγριωθούμε και να απαιτήσουμε αλλαγή. Όπως έκανε και ο Ρον Γούντρουφ.

*Ο Πωλ Κόθορν είναι Συντονιστής στην Καμπάνια των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για την «Πρόσβαση στα Βασικά Φάρμακα».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
BHMAgazino
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk