Σε 17 μήνες θητείας μετρά 27 ταξίδια στο εξωτερικό και πάνω από 70 συνεντεύξεις σε ξένα μέσα. Εχοντας αναλάβει ένα «φτωχό» υπουργείο Τουρισμού, που εφέτος διαθέτει για προβολή 7,5 εκατ. ευρώ, σε σχέση με τα ως και δεκαπλάσια των προκατόχων της, η υπουργός Τουρισμού κυρία Ολγα Κεφαλογιάννη επέλεξε να καλύψει προσωπικά το κενό της «έξωθεν μαρτυρίας». Το 2013 ωστόσο ήταν μια πολύ καλή χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό, προσφέροντας άνω των 12 δισ. ευρώ στα εγχώρια έσοδα, με 17,5 εκατ. αφίξεις. Την ίδια χρονιά η υπουργός εξόφλησε τις οφειλές του παρελθόντος στους tour operators, βάζοντας νέες βάσεις στρατηγικής συνεργασίας για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εχοντας μόλις επιστρέψει από την Αργεντινή, όπου εγκαινίασε και ξενοδοχείο ελληνικής αλυσίδας, εστιάζει στον συντονισμό της εξωστρέφειας των Περιφερειών, στέλνοντας μηνύματα ευθύνης στις επιχειρήσεις με αφορμή την έκθεση Philoxenia, ενώ την Τρίτη θα βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη για μια συνάντηση επαγγελματιών από τις δύο χώρες, με απώτερο σκοπό τα ταξίδια «city break» προς Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ο απολογισμός για την εφετινή χρονιά είναι θετικός. Πού οφείλεται;
«Το 2013 σίγουρα ήταν μια χρονιά με θετικό πρόσημο για τον τουρισμό, πράγμα που δημιουργεί καλύτερη ψυχολογία, αλλά και καλύτερη διαπραγματευτική θέση για το 2014, για το οποίο τα πρώτα μηνύματα είναι πολύ καλά. Είχαμε θέσει στόχους που επιτεύχθηκαν, γιατί τίποτε δεν γίνεται τυχαία. Ακολουθήσαμε συγκεκριμένο σχέδιο από την αρχή, πρώτα με τη θεσμική θωράκιση του τουρισμού με την ίδρυση του αυτόνομου υπουργείου. Ξεκινήσαμε με μια προσπάθεια για την αλλαγή της εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Χτίσαμε επίσης σχέσεις εμπιστοσύνης με τη διεθνή αγορά γιατί υπήρχαν εκκρεμότητες από το παρελθόν και έπρεπε το κράτος να επανατοποθετηθεί ως σοβαρός συνομιλητής των tour operators και όλων αυτών που διαμορφώνουν την προσφορά και τη ζήτηση στην αγορά. Παράλληλα προχωρήσαμε σε δουλειά υποδομής, με τον νόμο που ψηφίστηκε τον Αύγουστο από τη Βουλή».
Θεωρείτε επαρκή την προβολή του ΕΟΤ και ποιος είναι ο ρόλος της ιδιωτικής πρωτοβουλίας;
«Αποφασίσαμε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα και να μη ζητάμε περισσότερα. Αρα χαμηλότερο κόστος με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Ο ΕΟΤ έχει προσαρμοστεί σε αυτή την προσπάθεια και εξελίσσεται σε έναν οργανισμό που θα ασχολείται αποκλειστικά με την προβολή του ελληνικού τουρισμού. Εμείς θα παραδώσουμε ένα υπουργείο που θα έχει όλο τον στρατηγικό και επιτελικό χαρακτήρα. Ενα κομμάτι του θα ασχολείται με το τουριστικό προϊόν και το άλλο με τις επενδύσεις, ενώ ο ΕΟΤ θα είναι αποκλειστικά και μόνο οργανισμός προβολής και προώθησης του ελληνικού τουρισμού. Ο ιδιωτικός τομέας με τη Marketing Greece μπορεί να αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία. Νομίζω ότι μπορεί να συμπληρώσει το κράτος, ειδικά σε ενέργειες που χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία, την οποία το κράτος δεν έχει. Στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου σίγουρα θα πρέπει να συνεργαστούμε με τους tour operators, σε επίπεδο προβολής, με κάποιες κοινές ενέργειες. Θα πρέπει όμως να στείλουμε ένα μήνυμα σε όλους. Δεν αρκεί μόνο να κάνουμε προβολή και οι tour operators να φέρουν αεροπλάνα και να κλείσουν κάποια ξενοδοχεία στην Ελλάδα. Θα πρέπει και μια ολόκληρη αγορά να υποστηρίξει την προσπάθεια αυτή. Τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια, τα καταστήματα να είναι ανοιχτά και να υπάρχει ζωή στους προορισμούς. Το κράτος έχει έναν πολύ περιορισμένο προϋπολογισμό και προσπαθεί να τον αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο, μέσω Διαδικτύου. Μην ξεχνάμε όμως ότι οι Περιφέρειες έχουν πάρα πολλά χρήματα από το ΕΣΠΑ και πρέπει να συντονίζονται με τον καλύτερο τρόπο για να υπάρχει ένα κοινό μήνυμα προς τα έξω».
Πώς φαντάζεστε τον ελληνικό τουρισμό σε πέντε χρόνια;
«Χωρίς να ξεχνάμε ότι ο μεγάλος αριθμός των επισκεπτών μας και ο κύριος λόγος που θα επισκεφθούν τη χώρα είναι το ελληνικό καλοκαίρι, για εμάς θα ήταν μεγάλη επιτυχία σε πέντε χρόνια να έχουμε κάνει γνωστή την Ελλάδα ως προορισμό και για όλα τα άλλα που μπορεί να προσφέρει εκτός από τον ήλιο και τη θάλασσα. Αυτό σημαίνει ότι δίνουμε τη δυνατότητα και σε περιοχές της χώρας που μέχρι τώρα δεν έχουν καταφέρει να προσελκύσουν τουρισμό από το εξωτερικό να αναπτυχθούν. Σε πέντε χρόνια θα ήθελα επίσης να δω μεγαλύτερη ωριμότητα στο πώς αντιμετωπίζεται ο τουρισμός από την Πολιτεία και δεν εννοώ μόνο από αυτούς που ασχολούνται με τον τουρισμό, αλλά και από όλους εκείνους οι οποίοι έμμεσα έχουν συνάφεια με τον τουρισμό και βεβαίως και από τον ιδιωτικό τομέα και τους επιχειρηματίες του κλάδου. Μας ενδιαφέρει ο εκσυγχρονισμός και ο εμπλουτισμός με νέα προϊόντα και υπηρεσίες, όμως αυτό που θα πρέπει να διατηρήσουμε σίγουρα είναι η “ελληνικότητα” του τουρισμού μας».
Δεν είναι στα σχέδιά μου ο δήμος της Αθήνας Θα διεκδικήσετε τον δήμο της Αθήνας;
«Η δουλειά που γίνεται από το υπουργείο Τουρισμού βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση. Ενας από τους ισχυρούς παράγοντες του τουρισμού μού είπε ότι χαίρεται πολύ που με βλέπει για δεύτερη χρονιά στη World Travel Market στο Λονδίνο, γιατί έχουν συνηθίσει να αλλάζουν συνέχεια υπουργοί και αυτό δημιουργεί πρόβλημα στις σχέσεις της Ελλάδας με τους ισχυρούς παίκτες. Οι σχέσεις εμπιστοσύνης υπάρχουν προφανώς με τη χώρα, αλλά χτίζονται και σε προσωπικό επίπεδο. Υπάρχει πολλή δουλειά ακόμη μπροστά μας και νομίζω ότι διαγράφεται μια πορεία ανάπτυξης του τουρισμού, η οποία πρέπει να συνεχιστεί. Είναι αρχή μου να ολοκληρώνω τις δουλειές που αρχίζω. Επομένως δεν είναι στα σχέδιά μου να ασχοληθώ με τον δήμο της Αθήνας. Θα ήθελα να συνεχίσω και να ολοκληρώσω το έργο μου στο υπουργείο Τουρισμού. Για να πω την αλήθεια, δεν ήταν ποτέ. Καλό είναι να ασχολούνται αυτοδιοικητικοί πολιτικοί με την Αυτοδιοίκηση. Θα ήθελα να συνεχίσω και να ολοκληρώσω το έργο μου στο υπουργείο Τουρισμού».
Στρατηγική προτεραιότητα η διαφοροποίηση
Ο τουρισμός μπορεί να συμπαρασύρει και να στηρίξει και άλλους τομείς της οικονομίας Ο τομέας του τουρισμού συμβάλλει καθοριστικά στην αναπτυξιακή τροχιά της χώρας. Αρκεί αυτό; Η συνολική οικονομία υποφέρει.
«Προφανώς, δεν αρκεί μόνο ο τουρισμός και κανείς δεν θέλει μια οικονομία μονοθεματική. Ομως σε μια περίοδο κρίσης, ο τουρισμός λειτουργεί σαν ένας πολύ ισχυρός τομέας που μπορεί να συμπαρασύρει και άλλους. Το βλέπουμε κυρίως στο παράδειγμα του τουρισμού με τον πρωτογενή τομέα και πώς η διασύνδεση των δύο θα μπορούσε να σπρώξει τον τελευταίο προς τα εμπρός. Αυτό επιτυγχάνεται και με το “Ελληνικό Πρωινό”, την πρωτοβουλία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ), όπου έλληνες ξενοδόχοι χρησιμοποιούν ελληνικά τοπικά προϊόντα. Με τόσα εκατομμύρια επισκέπτες στη χώρα μας, αν όλοι τρέφονταν με ελληνικά προϊόντα και στη συνέχεια τα αναζητούσαν, αυτό θα μπορούσε να δώσει τρομερή ώθηση στον πρωτογενή τομέα. Από την άλλη, τα θετικά αποτελέσματα του 2013 και οι ευοίωνες προβλέψεις για το 2014 δεν λύνουν όλα τα προβλήματα του τουρισμού. Αντιθέτως, γεννούν μεγαλύτερες υποχρεώσεις για όλες τις πλευρές. Φαινόμενα όπως η μαύρη εργασία θα πρέπει να εκλείψουν. Δεν νοείται σύγχρονο τουριστικό προϊόν με εργασιακές συνθήκες Μεσαίωνα».
Πρόσφατη έρευνα του ΞΕΕ έδειξε ότι το πλήθος των αφίξεων δεν συνεπάγεται ανάλογα έσοδα. Ποια είναι η στρατηγική προτεραιότητα;
«Αποφεύγω συστηματικά να αναφέρομαι σε αριθμούς και να βάζω ποσοτικούς στόχους. Αυτό όχι μόνο γιατί οι αριθμοί πολλές φορές λένε τη μισή αλήθεια, αλλά και γιατί δουλειά μας είναι να δημιουργούμε το πλαίσιο στο οποίο κινείται η αγορά. Η αλήθεια είναι ότι τις τιμές διαμορφώνει σε τελική ανάλυση η προσφορά και η ζήτηση. Ο ελληνικός τουρισμός έχει δομηθεί από το 1960 με έναν πάρα πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Δεν μπορεί από τη μία χρονιά στην άλλη να αλλάξει αυτό. Είναι προφανές ότι χρειαζόμαστε και έναν μεγάλο όγκο επισκεπτών. Η στρατηγική προτεραιότητά μας είναι να διαφοροποιηθούμε και κυρίως να προσφέρουμε ισορροπημένο προϊόν σε όλη την γκάμα. Αν δει κανείς τα ελληνικά ξενοδοχεία, τα τετράστερα και τα πεντάστερα ξενοδοχεία, είναι κατά πολύ λιγότερα από τα καταλύματα των χαμηλότερων κατηγοριών. Επίσης έχουμε πάρα πολύ μεγάλο αριθμό ενοικιαζομένων δωματίων.
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι χρειάζεται να συμπληρώσουμε περισσότερο τις ανώτερες κατηγορίες και να δώσουμε τη δυνατότητα να εκσυγχρονιστούν και να αναβαθμιστούν τα καταλύματα των άλλων κατηγοριών. Αυτό είναι μια πάρα πολύ μεγάλη πρόκληση γιατί από την αγορά δεν υπάρχει ρευστότητα. Αρα, ένα από τα θέματα που έχουμε ως προτεραιότητα είναι πώς το τραπεζικό σύστημα θα υποστηρίξει αυτό, αλλά και να αξιοποιήσουμε χρήματα του ΕΣΠΑ στην επόμενη χρηματοδοτική περίοδο 2014-2020».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ