Παρά τα 71 χρόνια που κουβαλά στις πλάτες του, ο πολωνός τεχνικός κ. Γιάτσεκ Γκμοχ
παραμένει νέος στη σκέψη και στο μυαλό.
«Φαίνεται ότι έχω ακόμη βενζίνη» δηλώνει αστειευόμενος στο «Βήμα» και μοιράζεται τις
«μοναδικές και αξέχαστες στιγμές» που έζησε
το περασμένο δεκαήμερο με την επιστροφή του στον πάγκο. Η απομάκρυνση του κ.
Νίκου Νιόπλια από την τεχνική ηγεσία των Πρασίνων επανέφερε στην επικαιρότητα, έστω και για λίγες ημέρες εν όψει του ματς ΠΑΟ- Ηρακλής (4-2), τον περίφημο «Σαγόνια»,
ο οποίος μέσα σε λίγα 24ωρα υπενθύμισε στους παλαιότερους γιατί επί των ημερών του υπήρξε κορυφαίος τεχνικός και κατέδειξε στη νέα γενιά των προπονητών πώς πρέπει να προσεγγίζεται, να σχεδιάζεται και να κοουτσάρεται ένας σημαντικός αγώνας.
– Πώς βιώσατε την επιστροφή στον πάγκο έπειτα από έξι χρόνια;
«Ζωντάνεψα, κέρδισα χρόνια, ξανάνιωσα! Ξέρετε, ο άνθρωπος πάντοτε έχει αμφιβολίες και αναζητεί την αναγνώριση. Τα τελευταία έξι χρονιά απλώς υπήρχε λίγη σκόνη από πάνω και ήθελα να την ξεσκονίσω λιγάκι (γέλια). Αμέσως όμως μόλις μπήκα μέσα στο γήπεδο ήταν σαν να μην πέρασε μια μέρα. Αυτό είναι χάρισμα και ένστικτο και σίγουρα πρέπει να έχεις ταλέντο για να είσαι προπονητής και δάσκαλος. Ολα μου ήρθαν ξανά στο μυαλό αυθόρμητα, χωρίς πολλή σκέψη. Ενστικτωδώς».
– Δεν είχατε ενδοιασμούς στην απόφασή σας να αποδεχθείτε την πρόταση;
«Οπως καταλαβαίνετε, δεν έχω τις δυνάμεις να είμαι προπονητής σε πλήρη δράση. Οταν όμως με κάλεσαν από τον Παναθηναϊκό δεν μπορούσα να αρνηθώ. Ηξερα ότι αυτό που μου ζητούν ήταν να είμαι ο προπονητής που θα βοηθούσε για όσο χρόνο θα χρειαζόταν η διοίκηση να βρει τον κατάλληλο προπονητή. Ολα έγιναν ξαφνικά και ομολογώ ότι δεν το περίμενα. Η ιστορία και οι επιδόσεις μου είναι δοξασμένες και δεν περιμένω τέτοιες ευκαιρίες για να είμαι προπονητής “άρπα-κόλλα”. Από τη στιγμή που μου το ζήτησαν όμως ούτε ένα λεπτό δεν σκέφτηκα να αρνηθώ. Ημουν έτοιμος για κάτι τέτοιο».
– Τι είπατε στους παίκτες;
«Γνώριζα την ομάδα και ήξερα τι χρειάζεται, αλλά και τι μπορούσα να πετύχω στον χρόνο που είχα. Μολονότι γνώριζα ότι δεν θα έμενα για πολύ καιρό, το σκεπτικό μου δεν ήταν ότι θα ήμουν ο προπονητής του Παναθηναϊκού μόνο για λίγες ημέρες, αλλά για πάντα. Και αυτό προσπάθησα να περάσω στους παίκτες. Τους είπα: “Μη σκεφτείτε ότι θα φύγω αύριο, αλλά ότι θα είμαι εδώ για καιρό και θα πεθάνουμε μαζί μέχρι τα γεράματα. Ειδάλλως δεν θα πετύχουμε”».
– Οταν ο Ηρακλής προηγήθηκε 2-0 φοβηθήκατε;
«Μέσα μου είχα αμφιβολίες- και πάντοτε έχεις σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις-, αλλά αυτό απαγορεύεται να το δείξεις στους παίκτες γιατί θα βγεις χαμένος. Ο φόβος είναι κάτι πολύ επικίνδυνο. Οι παίκτες διαβάζουν τη γλώσσα του σώματος και αν εκείνη την ώρα δουν τον προπονητή καθισμένο στον πάγκο με τα χέρια σταυρωμένα και κατεβασμένο το κεφάλι πού θα βρουν κουράγιο; Ο προπονητής πρέπει να είναι και σόουμαν. Πολλές φορές οι ποδοσφαιριστές δεν ακούν τι τους λες με τόσο κόσμο στις εξέδρες. Σε βλέπουν όμως και νιώθουν. Σκεφτείτε την περίπτωση του Ρεχάγκελ. Γνώριζε την ελληνική γλώσσα; Οχι, αλλά το σώμα του ήταν σαν παντομίμα για τους παίκτες. Γνώριζαν τις κινήσεις του και κοιτούσαν προς τον πάγκο να δουν τι κάνει. Και αυτό ήταν αρκετό. Κάθε χαρισματικός προπονητής το γνωρίζει αυτό».
– Εκανε μεγάλη εντύπωση ότι ζήσατε έντονα το παιχνίδι και δεν καθήσατε ούτε λεπτό στον πάγκο…
«Πάντοτε ήμουν έτσι. Θυμάμαι ένα περιστατικό παλιά, όταν ακόμη δεν επιτρεπόταν στον προπονητή να είναι όρθιος. Ημουν λοιπόν από την αρχή ενός αγώνα όρθιος. Ο παρατηρητής μού έκανε διαρκώς συστάσεις, αλλά επειδή δεν τον άκουγα φώναξε έναν αστυνόμο να με αποβάλει. Πλησίασε προς το μέρος μου και με ρώτησε: “Μα καλά, γιατί δεν συμμορφώνεσαι; Θα σε αποβάλω” και εγώ του απάντησα δυνατά: “Ξέρεις, δεν μπορώ να κάτσω γιατί έχω πρόβλημα με τις αιμορροΐδες”. Ο κόσμος που βρισκόταν πίσω μου έσκασε στα γέλια και τελικά μου επέτρεψε να είμαι όρθιος». -Οι φίλαθλοι σάς αποθέωσαν μετά το τέλος του αγώνα δείχνοντας ότι δεν ξεχνούν την προσφορά σας… «Το βίωσα, μου άρεσε και το εκτιμώ απεριόριστα. Θέλω να τους ευχαριστήσω όλους για τη ζεστασιά που μου έδωσαν. Αν αγαπάς σε αγαπούν και κυρίως αν προσφέρεις δεν σε ξεχνούν. Ο κόσμος πραγματικά με αγκάλιασε στην Ελλάδα και ρίζωσα. Ξέρετε, ήρθα για διακοπές στην Κέρκυρα ένα καλοκαίρι και τελικά έμεινα για πάντα (γέλια). Θεωρώ ότι είναι πολύ δύσκολο να παραμείνεις στην Ελλάδα. Εδώ δύσκολα σε θυμούνται με το καλό και εύκολα με το κακό. Είναι δύσκολο να επιβιώσεις. Η εκτίμηση που έχω από τον κόσμο είναι η μεγαλύτερη επιβράβευση για τον δάσκαλο. Και θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους ανθρώπους που με βοήθησαν να περάσω όλες τις εξετάσεις και να είμαι αχτύπητος (γέλια)».
– Τι κρατάτε από τον αγώνα με τον Ηρακλή;
«Τα πάντα! Ηταν μια υπέροχη στιγμή που μου έδωσε ζωή. Μετά το τέλος του ματς, ο Σισέ μου χάρισε τη φανέλα του, ενώ πήρα και την μπάλα. Θέλω και το DVD του αγώνα να το κρατήσω στο αρχείο μου. Αυτά είναι τα σουβενίρ που θέλω. Φτάνουν και περισσεύουν για εμένα. Ξέρετε ότι ο Σισέ το βράδυ μετά τον αγώνα τηλεφώνησε στον πρόεδρο και του είπε: “Θέλω εκ μέρους όλης της ομάδας να ευχαριστήσεις τον κύριο Γκμοχ, γιατί αυτός ο άνθρωπος μας έδωσε αξία”. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμένα».
– Η επιστροφή σας στον πάγκο πάντως προξένησε απορία σε αρκετό κόσμο,διότι απείχατε από την προπονητική τα τελευταία χρόνια…
«Ημουν και παραμένω μέσα στο ποδόσφαιρο γιατί είναι η ζωή μου. Μπορεί να μην προπονούσα ομάδες, αλλά παρακολουθώ τις εξελίξεις. Ακόμη και για τον σχολιασμό που έκανα στην ΕΡΤ μελετούσα, γιατί πρέπει να είσαι έτοιμος ανά πάσα στιγμή. Παρακολουθώ τις εξελίξεις και μελετώ ό,τι καινούργιο σε συστήματα, αναλύσεις, φυσιολογία. Ο κόσμος δεν το γνωρίζει, αλλά αυτό είναι ένα επάγγελμα που απαιτεί να είσαι μέσα στα πράγματα και μάλιστα δυναμικά. Και εγώ είμαι μέσα στο ποδόσφαιρο, ποτέ δεν σταμάτησα».
– Δεν είναι λίγοι όσοι στο πέρασμα του χρόνου χάνονται,τα παρατούν, μένουν πίσω και τους προσπερνούν οι εξελίξεις…
«Εμένα αυτή είναι η τρέλα μου. Φαίνεται ότι έχω ακόμη βενζίνη (γέλια). Το επάγγελμα του προπονητή χρειάζεται ταλέντο, θέληση και βεβαίως αγάπη και τρέλα για το ποδόσφαιρο. Για εμένα η προπονητική δεν είναι μια απλή υπόθεση είναι μια αποστολή. Δεν μπορείς παρά να το αγαπάς και να έχεις τρέλα. Μόνο με αυτά τα στοιχεία αντέχεις να μένεις ζωντανός σε αυτό τον χώρο. Πρέπει να έχεις γερό στομάχι, να χωνεύεις και σίδερο που λένε. Η προπονητική έχει μεγάλο κόστος. Αρκετοί τεχνικοί τελείωσαν πολύ άσχημα τη ζωή τους είτε από τον τζόγο, είτε από το ποτό, είτε έχασαν τα λεφτά τους, είτε χάλασαν τις οικογένειές τους, είτε πέθαναν νωρίς. Πρέπει όμως να είμαστε ρεαλιστές και ειλικρινείς. Δεν έχω πια τις δυνάμεις για να προπονώ μια ομάδα σε διάρκεια χρόνου. Οχι στο μυαλό, αλλά σε φυσικές δυνάμεις».
– Τι σας έχει μείνει όλα αυτά τα χρόνια από την πορεία σας στους πάγκους;
«Εχω πολλές και ωραίες αναμνήσεις, αλλά ο αγώνας με τον Ηρακλή μου θύμισε δύο αγώνες με τον Παναθηναϊκό. Κάποτε βρισκόμουν οριακά για να φύγω από τον Παναθηναϊκό και παίζαμε με την ΑΕΚ. Χάναμε 2-1 και στο ημίχρονο τόλμησα και έκανα αλλαγή τον Ζάετς και τελικά νικήσαμε 3-2. Επίσης, θυμάμαι τον επαναληπτικό με τη Λίνφιλντ για το Κύπελλο Πρωταθλητριών. Χάναμε 3-0 στο 15΄, αλλά το διορθώσαμε. Στο ημίχρονο ήμασταν στο 3-2 και επειδή είχαμε νικήσει στο πρώτο ματς 2-1 προκρινόμασταν στην επόμενη φάση. Εγώ το είχα ξεχάσει και ζητούσα τη νίκη και ο Αντωνίου μού έλεγε “Μίστερ, μας κάνει το 3-2” και εγώ συνέχισα να φωνάζω ότι πρέπει να κερδίσουμε».
– Ποιος είναι ο καλύτερος παίκτης που έχει περάσει από τα χέρια σας;
«Το ποδόσφαιρο είναι ομαδικό σπορ και αν πεις ότι ένας ήταν καλύτερος από κάποιον άλλον τον μειώνεις. Ο Μητσάρας (σ.σ.: Σαραβάκος) όμως ήταν το κάτι άλλο. Τον είχα ξεχωρίσει από πολύ μικρό και τον είχα στην ατζέντα μου. Εγινε πόλεμος για να τον πάρουμε στον Παναθηναϊκό το καλοκαίρι του 1984».
– Από τους σημερινούς παίκτες ποιους ξεχωρίζετε και γιατί; «Δεν θέλω να μιλήσω συγκεκριμένα για τη σημερινή ομάδα. Θα πω όμως ότι ο Παναθηναϊκός έχει πολύ δυνατές μονάδες στο ρόστερ του. Απλώς πρέπει να βρεθεί η φόρμουλα από τον προπονητή».
– Αυτό πρέπει να είναι το πρώτο μέλημα του Ζεσουάλδο Φερέιρα για να επιτύχει;
«Εύχομαι να το κάνει και ειλικρινά πιστεύω ότι τελικά θα τα καταφέρει».
– Ποια είναι η πρώτη εικόνα που αποκομίσατε από το ντεμπούτο του στο παιχνίδι με την Μπαρτσελόνα; «Πιστεύω ότι στο α΄ ημίχρονο ο Παναθηναϊκός ήταν καλός. Η ομάδα λειτούργησε σωστά και είχε αρκετά καλή οργάνωση. Ηταν ένα θετικό δείγμα παρά την ήττα».
