ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

NONΡΑΡΕR

Ενώ ο προβληματισμός των διεθνών οργανισμών και των ξένων επενδυτών επικεντρώνεται στα συνήθη προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, όπως το υψηλό χρέος, η χαμηλή ανταγωνιστικότητα και η έλλειψη αντανακλαστικών, καθώς μάλιστα, όπως λέγεται, το εγχώριο πολιτικό σκηνικό δεν διαθέτει ισχυρό έρεισμα στην ελληνική κοινωνία ώστε να προχωρήσει σε διαρθρωτικές αλλαγές, η επιδείνωση των συνθηκών στη ΝΑ Ευρώπη δείχνει να επιτείνει το υφεσιακό τοπίο που σκιάζει πλέον τη χώρα μας. Ειδική έρευνα …

Ενώ ο προβληματισμός των διεθνών οργανισμών και των ξένων επενδυτών επικεντρώνεται στα συνήθη προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, όπως το υψηλό χρέος, η χαμηλή ανταγωνιστικότητα και η έλλειψη αντανακλαστικών, καθώς μάλιστα, όπως λέγεται, το εγχώριο πολιτικό σκηνικό δεν διαθέτει ισχυρό έρεισμα στην ελληνική κοινωνία ώστε να προχωρήσει σε διαρθρωτικές αλλαγές, η επιδείνωση των συνθηκών στη ΝΑ Ευρώπη δείχνει να επιτείνει το υφεσιακό τοπίο που σκιάζει πλέον τη χώρα μας.

Ειδική έρευνα μάλιστα του οικονομολόγου Μark Wall της Deutsche Βank που εξέτασε την οικονομική ευαισθησία των χωρών της ευρωζώνης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στην πιο δυσχερή θέση βρίσκεται η Ελλάδα, ενώ, αν εξαιρεθούν οι επιπτώσεις των χωρών της Ενωσης από την έκθεσή τους στις δοκιμαζόμενες οικονομίες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η πιο ευάλωτη είναι η οικονομία της Ιρλανδίας.

Αν και η ευπάθεια των περιφερειακών οικονομιών με μεγάλα ελλείμματα (Ιρλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα) ήταν σχεδόν αναμενόμενη, εν τούτοις, με την εξαίρεση της Ελλάδας, οι άλλες τρεις περιφερειακές οικονομίες δεν εκτίθενται ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη, όπως π.χ. άλλες χώρες (Αυστρία, Ιταλία, Γερμανία).

Ο ίδιος παρατηρεί μάλιστα ότι η κρίση έδειξε πως τα κριτήρια του Μάαστριχτ δεν είναι απαραιτήτως ικανοποιητικά στον καθορισμό της καταλληλότητας αποδοχής μιας χώρας στη ζώνη του ευρώ και ότι τα σημερινά δεδομένα θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα μάθημα για τις νέες χώρες που θέλουν μελλοντικά να ενταχθούν στο ευρώ.

Οι αδύναμοι κρίκοι

Η κριτική που δέχονται εξάλλου οι αποκαλούμενοι «αδύναμοι κρίκοι» της ευρωζώνης αναφορικά με τη δημοσιονομική εικόνα τους αποτυπώνεται σε δημοσιεύματα όπως αυτό του γερμανικού ταμπλόιντ «Βild» που σημείωνε: «Σαν να μην είχαμε αρκετά προβλήματα με την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, πρέπει να πληρώσουμε τώρα και για τα χρέη των Ιρλανδών, των Ιταλών και των Ελλήνων…». Στην ουσία, δηλαδή, ορισμένες χώρες αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό μια πιθανή βοήθεια προς την Ελλάδα, η οποία δεν ακολούθησε συνεπή δημοσιονομική πολιτική, αποκτώντας κακή φήμη και μειωμένη φερεγγυότητα στην αγορά, κάτι που αποτυπώθηκε στο υψηλότερο κόστος δανεισμού.

Πάντως, αν και η αυξανόμενη εκδοτική δραστηριότητα από πολλές χώρες θα μπορούσε να πιέσει τις τιμές των ομολόγων, εν τούτοις σημαντικές πωλήσεις δεν θα πρέπει να αναμένονται ώσπου οι προσδοκίες για υψηλότερο πληθωρισμό και ανοδικά επιτόκια να επανέλθουν δυναμικά στο προσκήνιο, κάτι που θα μπορούσε ενδεχομένως να υποβοηθήσει και τις μελλοντικές εκδόσεις ομολόγων της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι κάποια φόρμουλα θα βρεθεί τελικά για την ενίσχυση των ευπαθών οικονομιών στη ζώνη του ευρώ καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα μπορούσε να κινδυνεύσει τόσο το ευρώ όσο και η ευρωζώνη. Ωστόσο, αν αυτή βασίζεται σε όρους και πρακτικές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τα περιθώρια αντίδρασης της Ελλάδας στην κρίση θα περιορισθούν σε μια στιγμή που, όπως παρατηρεί και ο κ. Wall, το περιβάλλον αντιπληθωρισμού και τα υψηλά επίπεδα χρέους αποτελούν έναν «τοξικό» συνδυασμό για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, οι οποίες θα παραμείνουν αδύναμες και το 2010.

Παράλληλα το εύρος των «τοξικών χρεογράφων» των ελληνικών τραπεζών, απόρροια της αναμενόμενης έκρηξης των επισφαλειών από την έκθεσή τους στη ΝΑ Ευρώπη, σκιάζει τον κλάδο αυξάνοντας τα προβλήματα. Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές τράπεζες επένδυσαν γύρω στα 7 δισ. ευρώ σε εξαγορές και στη διεύρυνση του δικτύου υποκαταστημάτων ποντάροντας στην αύξηση των πιστώσεων και των κερδών τους από την οικονομική αυτή περιοχή.

Καθώς πολλές πιστώσεις δόθηκαν σε ευρώ, δολάρια ή ελβετικά φράγκα, η υποτίμηση των τοπικών νομισμάτων οδηγεί στην αύξηση των ιδιωτών και των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποπληρωμή τους.

Τα δεδομένα συνηγορούν λοιπόν σε μια έκρηξη των μη εξυπηρετουμένων δανείων, κάτι που θα αποτυπωθεί και στα τελικά αποτελέσματα των ελληνικών τραπεζών.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, από τα 60 δισ. ευρώ των χορηγήσεων των ελληνικών τραπεζών στην περιοχή τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα μπορούσαν να κυμανθούν κατά μέσον όρο γύρω στο 6%, ενώ σε ορισμένες χώρες που βρίσκονται στο κόκκινο (π.χ., Ουκρανία) θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το 15%. Οι εκτιμήσεις – οι οποίες πάντως τις περισσότερες φορές βασίζονται σε ιστορικά στοιχεία παρελθουσών κρίσεων- για τις πιθανές επισφάλειες ανεβάζουν τις τελικές ζημιές από τα 2-3 δισ. ευρώ ως τα 11 δισ. ευρώ.

Ο σκληρός πυρήνας
Καθώς το 23% των πωλήσεων ενός σκληρού πυρήνα εισηγμένων στο ΧΑ εταιρειών προέρχεται από την ίδια περιοχή, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να σκιάσουν περαιτέρω και το Χρηματιστήριο Αθηνών. Εξάλλου η προσέλκυση των ξένων θεσμικών κεφαλαίων στις ελληνικές επιχειρήσεις τα τελευταία χρόνια βασίστηκε και στη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας εξαιτίας της μερικής διεθνοποίησής τους μέσω της επέκτασής τους στην περιοχή. Ετσι, καθώς κάποτε η κρίση θα τελειώσει, καλό είναι τόσο για την ελληνική οικονομία και την ελληνική επιχειρηματικότητα όσο και για την εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά ως τότε το βαλκανικό όνειρο των εισηγμένων να μην έχει εξελιχθεί σε εφιάλτη. Ενώ πάντως τα χρηματιστήρια σημειώνουν εφέτος απώλειες που ξεπερνούν ακόμη και το 50% και οι τραπεζικές μετοχές σημειώνουν πτώση ακόμη και πάνω από 60%, ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΗSΒC κ. Stephen Κing εκτίμησε ότι η παγκόσμια οικονομία θα σημειώσει το 2009 την ισχυρότερη ύφεση από το 1930. Η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 1,4%, μια πρόβλεψη μάλλον από τις χειρότερες που έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας, ενώ και το 2010 ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ (2,2%) θα κυμανθεί σαφώς κάτω από τη μακροχρόνια τάση (3,5%).

Λαμβάνοντας υπόψη το βάθος της τραπεζικής κρίσης- καθώς μάλιστα τα λεγόμενα «τοξικά προϊόντα» συνεχίζουν να διαβρώνουν τους ισολογισμούς των τραπεζών-, το εύρος της μείωσης της κατανάλωσης και τη μείωση των διασυνοριακών ροών κεφαλαίου, μια βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη δείχνει να βρίσκεται ακόμη μακριά.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk