Λ ίγο πριν ή λίγο μετά την αλλαγή του έτους οι περισσότεροι γονείς μικρών παιδιών προετοιμάζουν την «έλευση» του Αϊ-Βασίλη. Κάποια στιγμή, ένας ενήλικος, φορώντας την κόκκινη στολή και τα άσπρα γένια, κάνει την εμφάνισή του στο σπίτι φέρνοντας δώρα στα παιδιά. Είναι όμως τελικά όλο αυτό μια ακίνδυνη φάρσα η οποία έχει μόνο ευχάριστα αποτελέσματα και κάνει τα παιδιά ευτυχισμένα; Είναι τελικά σωστό να εξαπατούμε συστηματικά τα μικρά παιδιά, τα οποία κάποια στιγμή είτε θα ανακαλύψουν μόνα τους την αλήθεια είτε θα τους την αποκαλύψει κάποιος μεγαλύτερος; Είναι αλήθεια ότι η έλευση του καλοκάγαθου παππούλη ο οποίος φέρνει δώρα είναι μια παλαιά παράδοση, αλλά στην εποχή μας έχει λάβει πολύ διαφορετικές διαστάσεις. Τα παιδιά στέλνουν και λαμβάνουν email και βίντεο από τον Αϊ-Βασίλη, μπορούν πλέον σχετικά εύκολα να ταξιδέψουν ως το χωριό του στη Λαπωνία και να φωτογραφηθούν μαζί του, μπορούν ακόμη και να παρακολουθήσουν το ταξίδι του μέσα από τις ειδικές ιστοσελίδες οι οποίες έχουν δημιουργηθεί για αυτό τον σκοπό. Τον τελευταίο καιρό έχει αρχίσει να αναπτύσσεται μια τάση, με πολλούς ειδικούς να καταθέτουν τους προβληματισμούς τους σε σχέση με το αν πρέπει να συνεχίσουμε να διατηρούμε τον μύθο του Αϊ-Βασίλη, περνώντας τον και στις νέες γενιές.
«Είναι άδικο να ξεγελάμε τα παιδιά με μαγικές ιστορίες και να τις ενισχύουμε με “αποδείξεις”, αφήνοντας γεμάτα ποτήρια με γάλα και πιάτα με μπισκότα στο χριστουγεννιάτικο δένδρο το βράδυ της Παραμονής- και το πρωί να τα βρίσκουν τα παιδιά άδεια μαζί με τα δώρα. Ακόμη χειρότερο είναι το γεγονός ότι πολλοί γονείς χρησιμοποιούν τον Αϊ-Βασίλη σαν σύμμαχο στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους, απειλώντας τα ότι αν δεν είναι υπάκουα και δεν κάνουν ό,τι τους λένε ο Αϊ-Βασίλης θα θυμώσει μαζί τους και δεν θα εμφανιστεί ή δεν θα τους φέρει δώρα» υποστηρίζει ο Τομ Φλιν, διευθυντής του κοινωνιολογικού περιοδικού «Free Ιnquiry». «Ο μύθος του Αϊ-Βασίλη αναπτύσσει τον εγωισμό των παιδιών και επιπλέον τα κάνει άπληστα» συνεχίζει ο Φλιν, ο οποίος παρουσίασε στο περιοδικό έρευνα η οποία έγινε από ειδικούς που μελέτησαν τα γράμματα τα οποία στέλνουν τα παιδιά στον Αϊ-Βασίληη συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι γεμάτη από αιτήματα για υλικά αγαθά.
Η απάντηση της άλλης πλευράς έρχεται διά στόματος της Ζακλίν Γούλι και του Καρλ Αντερσον, ψυχολόγων του Πανεπιστημίου του Τέξας. «Δεν νομίζω ότι η διατήρηση του μύθου του Αϊ-Βασίλη και η αποκάλυψη της αλήθειας στο παιδί αργότερα θα προκαλέσουν κάποιο πρόβλημα ή θα κάνουν κακό. Αντιθέτως, υπάρχει ένα είδος ανακούφισης, αφού όταν συνειδητοποιούν την πραγματικότητα,ο κόσμος αρχίζει να αποκτάει το πραγματικό του νόημα. Αυτό τουλάχιστον ίσχυσε στην περίπτωση του υιού μου,όταν του αποκάλυψα ότι δεν υπάρχει ΑϊΒασίλης.Υπάρχει βέβαια το ερώτημα πώς τα παιδιά, τα οποία συνήθως είναι ιδιαίτερα έξυπνα,από πολύ μικρή ηλικία δεν αντιλαμβάνονται γρήγορα την πραγματικότητα γύρω από τον Αϊ-Βασίλη.Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ακόμη και αν τα παιδιά έχουν κάποιες υποψίες, τα λεγόμενα και οι ενέργειες των γονιών, τα βιβλία, οι ταινίες και όλος ο μηχανισμός που έχει δημιουργηθεί για να στηρίζει την ύπαρξη του Αϊ-Βασίλη αδυνατίζει την κρίση τους.Αμέσως όμως μόλις οι γονείς σταματούν να προβάλλουν τον μύθο και να προσπαθούν να επιβάλουν την ύπαρξη του Αϊ-Βασίλη, η λογική των παιδιών αρχίζει να συνθέτει το παζλ και να διαχωρίζει τη φαντασία από την πραγματικότητα» αναφέρει η Γούλι.
«Η εμπειρία δείχνει ότι τα περισσότερα παιδιά αντιμετωπίζουν με ωριμότητα την αποκάλυψη της πραγματικότητας και μάλιστα για εκείνα τα οποία κατάφεραν να αντιληφθούν μόνα τους την αλήθεια όχι μόνο δεν τίθεται θέμα απογοήτευσης, αλλά αντίθετα μπορεί να αισθάνονται ότι πέτυχαν κάτι σπουδαίο,ανακαλύπτοντας μόνα τους τι συμβαίνει» υποστηρίζει ο Αντερσον, ο οποίος εκπόνησε σχετική έρευνα, μέρος της οποίας ήταν να κάνει συνεδρίες με δεκάδες παιδιά που γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει Αϊ-Βασίλης. Σύμφωνα με τον Αντερσον, τα παιδιά αρχίζουν να αντιλαμβάνονται μόνα τους την πραγματικότητα για τον Αϊ-Βασίλη γύρω στην ηλικία των επτά ετών, αν και θα μπορούσαν να το έχουν αντιληφθεί και νωρίτεραόμως η στάση των γονιών τους και η ενίσχυση του μύθου με κάθε τρόπο τα οδηγεί να περιμένουν κάθε χρόνο την έλευση του αξιαγάπητου γέροντα που κουβαλάει δώρα.
