Την προσεχή Πέμπτη οι ευρωπαίοι κεντρικοί τραπεζίτες που θα συναντηθούν στη Φραγκφούρτη για να εξετάσουν την πολιτική που θα ακολουθήσουν στα επιτόκια θα κληθούν για μία ακόμη φορά να διαχειριστούν τον γρίφο του πληθωρισμού και της ανάπτυξης. Αν και τα δεδομένα δεν έχουν αλλάξει σημαντικά από την προηγούμενη συνάντηση στις αρχές Φεβρουαρίου, ωστόσο έχουν επιδεινωθεί. Η κατάσταση στο μέτωπο του πληθωρισμού επιδεινώθηκε καθώς ο δείκτης τιμών καταναλωτή της ευρωζώνης σκαρφάλωσε τον Ιανουάριο στο 3,2% από 3,1% τον Δεκέμβριο, ενώ τα μηνύματα για την ανάπτυξη είναι δυσοίωνα.
Στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, οι ανησυχίες για αναιμική πορεία της αμερικανικής οικονομίας γκρέμισαν το δολάριο σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η πρόθεση της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας να ρίξει κι άλλο τα επιτόκια σε μια προσπάθεια να τονώσει τους αναπτυξιακούς ρυθμούς δημιουργεί προϋποθέσεις να ξεφύγει ο πληθωρισμός. Το ενδεχόμενο αυτό μπορεί να μετατραπεί σε εφιάλτη αν δεν έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Στην περίπτωση αυτή θα έχουμε στασιμοπληθωρισμό, δηλαδή μηδενική ανάπτυξη και πληθωρισμό, όρος που ακούγεται και πάλι ύστερα από αρκετά χρόνια από τα χείλη οικονομολόγων και αναλυτών.
Πάντως ο πρόεδρος της Fed εμφανίστηκε καθησυχαστικός την περασμένη εβδομάδα λέγοντας ότι οι ΗΠΑ δεν οδεύουν προς στασιμοπληθωρισμό παρόμοιο με αυτόν της δεκαετίας του ’70. Πράγματι, όπως σημειώνουν οι αναλυτές, σε αντίθεση με πληθωριστικές κρίσεις του παρελθόντος, σήμερα ο πληθωρισμός δεν τροφοδοτείται από την πλευρά της προσφοράς. Αν και το πετρέλαιο έχει ανέβει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ωστόσο ο πληθωρισμός δεν έχει εκτοξευθεί στα ύψη.
Αντίθετα, οι τιμές κινούνται ανοδικά εξαιτίας της ζήτησης. Η ανάπτυξη των μεγάλων οικονομιών της Κίνας, της Ινδίας, της Ρωσίας και της Βραζιλίας έχει εκτινάξει τη ζήτηση για πάσης φύσεως προϊόντα. Ετσι βλέπουμε τις τιμές των σιτηρών, του χαλκού, του άνθρακα και μιας σειράς τροφίμων και πρώτων υλών να βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ. Επιπλέον, τα χαμηλά επιτόκια και η αύξηση των χορηγήσεων προς τα νοικοκυριά έχουν συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της ζήτησης στον δυτικό κόσμο.
Οι κεντρικοί τραπεζίτες λοιπόν των οικονομικά ισχυρότερων χωρών αναζητούν τρόπους να τονώσουν τις οικονομίες τους που πλήττονται από την πιστωτική κρίση που ξεκίνησε με τα χαμηλής εξασφάλισης ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια των ΗΠΑ. Τα αναθεωρημένα στοιχεία για την αμερικανική οικονομία μείωσαν τον ρυθμό ανάπτυξης κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, δηλαδή το 2008 υπολογίζεται να κυμανθεί μεταξύ 1,3% και 2%.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη αναθεώρησε τους στόχους για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό του 2008 των μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης. Στην ενδιάμεση έκθεσή της του Φεβρουαρίου αναφέρει ότι η ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ θα διαμορφωθεί στο 1,8% από 2,2% και ο πληθωρισμός στο 2,6% από 2,1%. Αυτό που φοβίζει τους ευρωπαίους κεντρικούς τραπεζίτες είναι η διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων ως αποτέλεσμα των μισθολογικών αυξήσεων που διεκδικούν οι εργαζόμενοι στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης.
