ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ. Για πρώτη φορά μετά το Σχίσμα του 1054, ορθόδοξοι και καθολικοί συμφώνησαν σε ένα κοινό κείμενο ότι ο επίσκοπος Ρώμης έχει «πρωτείο» έναντι των άλλων επισκόπων της Εκκλησίας, αν και δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει σε τι ακριβώς συνίσταται το «πρωτείο» αυτό. Η «ιστορική»- όπως χαρακτηρίζεται στο Φανάρι- συμφωνία περιλαμβάνεται στο πυκνό θεολογικά κοινό ανακοινωθέν της Διεθνούς Επιτροπής Θεολογικού Διαλόγου Ορθοδόξων και Καθολικών που δόθηκε επίσημα στη δημοσιότητα στο Φανάρι και στο Βατικανό.
Στο Φανάρι εξηγούν ότι παρά τη μεγάλη σημασία, η κίνηση αυτή δεν αλλάζει στην πράξη τις διαφωνίες για τη θέση του Πάπα. «Πρέπει να μελετηθεί ακόμη περισσότερο ο ρόλος του επισκόπου Ρώμης στην όλη Εκκλησία» λένε στο Φανάρι.
Η «ιστορική» συμφωνία, για την οποία έχει εργασθεί σκληρά η Επιτροπή Διαλόγου υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη και του Καρδινάλιου Γουόλτερ Γκάσπερ, «δεν λύνει ασφαλώς τα πρακτικά προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί ιστορικά από την εκκλησιολογική διαφωνία για το πρωτείο του επισκόπου της Ρώμης» λένε στο Φανάρι. Από την πλευρά του ο καρδινάλιος Βάλτερ Κάσπερ μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του Βατικανού εξήγησε ότι «ο δρόμος που οδηγεί στην πλήρη ενότητα με τους ορθοδόξους είναι ακόμη μακρύς». Το πρωτείο του επισκόπου της Ρώμης αναγνωρίζεται μέσα στο πλαίσιο της «συλλογικότητας» και της «συνοδικότητας» στη διοίκηση της Εκκλησίας, επισημαίνει ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου Μητροπολίτης Σασσίμων κ. Γεννάδιος, από τη Βιέννη όπου βρισκόταν σε εκκλησιαστική αποστολή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αμφισβητούσε το «πρωτείο» της Ρώμης, αλλά έδινε πάντα άλλη έννοια από αυτή που έδινε η Καθολική Εκκλησία στη θέση του επισκόπου της Ρώμης στην Εκκλησία. Και η 2η Βατικάνεια Σύνοδος που διεξήχθη τη δεκαετία του 1960 προσάρμοσε την Καθολική Εκκλησία στη νεωτερικότητα, έχει αναγνωρίσει τη «συλλογικότητα» και τη «συνοδικότητα» στη διοίκηση της Καθολικής Εκκλησίας, αλλά η εφαρμογή της αρχής αυτής στην πράξη είναι ιδιαίτερα «δειλή», λένε καθολικοί θεολόγοι.
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αλλά και ο νέος Πάπας Βενέδικτος ο 16ος έχουν εναποθέσει μεγάλες ελπίδες στον διάλογο ορθοδόξων- καθολικών. Και οι δύο είχαν συμφωνήσει κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Πάπα στο Φανάρι τον Νοέμβριο του 2006 να ενθαρρύνουν τον διάλογο που άρχισε και πάλι το 2006 έπειτα από εξαετή διακοπή.
Σημειώνεται ότι ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Μόσχας Μητροπολίτης Βιέννης κ. Ιλαρίων αποχώρησε από τη συνάντηση της Ραβένας όπου εγκρίθηκε στην τελική μορφή του το κοινό κείμενο ορθοδόξων καθολικών, δημιουργώντας- προς στιγμήν- ανησυχία για την τύχη της μεγάλης αυτής προσπάθειας.
