“Ο Ολυμπιακός θέλει τον τίτλο και εμείς να δείξουμε την αξία μας”
Στη μακρόχρονη ποδοσφαιρική πορεία του ο νυν προπονητής του Ηρακλή Σάββας Κωφίδης διατήρησε μια μοναδικότητα: κατόρθωσε να αναγνωριστεί από την πλειονότητα των ελλήνων φιλάθλων για το ήθος και την ειλικρίνειά του πέρα από τις πανθομολογούμενες ικανότητές του μέσα στα γήπεδα. Στα χρόνια που πέρασαν ο χαρακτήρας του παρέμεινε ανόθευτος, οι αρχές του για το ποδόσφαιρο αναλλοίωτες. Ρομαντικός και ανεξάρτητος. Και ας μετράει τα λόγια του όπως ο παπάς το πρόσφορο… Αντιδημοσιογραφικός και ουδόλως δημοσιοσχεσίτης, θα μπορούσες να τον παρεξηγήσεις. Αν σε αφήσει να τον πλησιάσεις θα διαπιστώσεις ότι πρόκειται για έναν… φιλόσοφο του ποδοσφαίρου που χαίρεται το παιχνίδι και προσπαθεί να εμπνεύσει το ίδιο στους νεότερους. Ο άνθρωπος που ποτέ δεν φανταζόταν τον εαυτό του προπονητή, που η συγκυρία το έφερε να βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος αντιμετωπίζοντας κατά σειράν στο φινάλε του δραματικού πρωταθλήματος δύο ομάδες με τις οποίες στο παρελθόν βίωσε σημαντικές εμπειρίες ως ποδοσφαιριστής: τον Αρη σε ένα παιχνίδι που δεν τελείωσε ποτέ και που θα ήθελε πολύ γρήγορα να ξεχάσει. Και τώρα – την ερχόμενη Τετάρτη – τον Ολυμπιακό, ο οποίος χρειάζεται τη νίκη για να κατακτήσει τον τίτλο. Για τους Πειραιώτες ο αγώνας της 25ης Μαΐου είναι το παν. Για τον προπονητή του Ηρακλή απλώς ένα παιχνίδι με πρωταγωνιστές τους ποδοσφαιριστές όπου ο καλύτερος ας κερδίσει…
– Πολλοί υποστηρίζουν ότι αντιμετωπίζεις το ποδόσφαιρο με μια ρομαντική διάθεση. Τι σημαίνει για σένα ποδόσφαιρο;
«Το ποδόσφαιρο είναι μια μορφή τέχνης. Δεν είναι ακριβώς τέχνη… Ο κάθε αθλητής παρουσιάζει τις ικανότητές του στον κόσμο, ευχαριστιέται αυτό που κάνει, δείχνει το ταλέντο του σε ένα παιχνίδι. Το ποδόσφαιρο δεν παύει να είναι ένα παιχνίδι που σε κάνει να νιώθεις όλες τις συγκινήσεις του. Κερδίζεις, χάνεις, σου δίνει συναισθήματα. Ενταση, θλίψη, χαρά, αγωνία. Βέβαια, έτσι όπως τα αντιλαμβάνομαι εγώ θα με πουν ρομαντικό. Για να το αισθανθούμε εδώ στην Ελλάδα πρέπει να αποκτήσουμε παιδεία ποδοσφαιρική που δεν την έχει ούτε ο κόσμος ούτε οι παράγοντες, ούτε οι δημοσιογράφοι και εν τέλει ούτε οι ποδοσφαιριστές οι οποίοι είναι και αυτοί που έχουν τη μικρότερη ευθύνη».
– Ο ποδοσφαιριστής τι είναι;
«Ο ποδοσφαιριστής είναι ένας καλλιτέχνης. Οταν παρακολουθούσες, για παράδειγμα, τον Μαραντόνα να κάνει αυτά τα πράγματα χαιρόσουν να τον βλέπεις. Τον θαύμαζες».
– Αυτή τη φιλοσοφία προσπαθείς να εμπνεύσεις ως προπονητής και στους ποδοσφαιριστές του Ηρακλή;
«Εγώ προσπαθώ να περάσω στους παίκτες μου ότι το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι και μέσα από αυτό παρουσιάζεις τον εαυτό σου. Οταν τον παρουσιάζεις όσο καλύτερα μπορείς τότε μπορεί να πετύχεις κι αυτό που λέμε στόχο».
– Πριν από το παιχνίδι με τον Ολυμπιακό τι οδηγίες θα δώσεις στους παίκτες;
«Δεν αλλάζουμε τον προσανατολισμό μας. Για μένα έχει ενδιαφέρον το κάθε παιχνίδι. Είτε έχει βαθμολογική σημασία είτε όχι. Είναι αυτό που σας είπα. Ο παίκτης οφείλει να επιδεικνύεται. Να αισθάνεται ότι χρειάζεται στην ομάδα. Δεν πρέπει να δείξει στον κόσμο ότι είναι καλός ποδοσφαιριστής; Ο Ολυμπιακός μπορεί να χρειάζεται τους βαθμούς για να πάρει το πρωτάθλημα, εμείς μπορεί να θέλουμε να βγούμε στην Ευρώπη, αλλά δεν παύει να είναι παιχνίδι που θα παιχθεί μέσα στον αγωνιστικό χώρο. Πρέπει να παίξουμε ποδόσφαιρο και μέσα από εκεί, αν μπορούμε να κερδίσουμε, θα πετύχουμε αυτό που λέμε στόχο. Με δυο λόγια, μπορεί ο Ολυμπιακός να θέλει τον τίτλο αλλά και εμείς θέλουμε και πρέπει να δείξουμε στον κόσμο την αξία μας».
– Φοβάσαι κάτι ιδιαίτερα στον Ολυμπιακό;
«Κατ’ αρχήν το πρώτο που μ’ ενδιαφέρει είναι πώς θα παίξουμε εμείς. Και μετά το πώς θα παίξει ο Ολυμπιακός, αν έχει τον Ριβάλντο, και γενικά πώς παίζει ο αντίπαλος. Ποτέ δεν σχεδιάζω ένα παιχνίδι με βάση το πώς παίζει ο αντίπαλος αλλά με βάση το πώς παίζει η δική μου ομάδα».
– Το παιχνίδι στο γήπεδο Χαριλάου ήταν το χειρότερο που έζησες εφέτος;
«Καλά, το παιχνίδι με τον Αρη ήταν το αποκορύφωμα. Δεν το συζητάω. Και δεν μπόρεσα να καταλάβω για ποιο λόγο έγιναν όλα αυτά. Ηταν ένα παιχνίδι. Αν ο Αρης είχε την ικανότητα να κερδίσει ας κέρδιζε. Αν έχανε, ας έπεφτε αξιοπρεπώς με ψηλά το κεφάλι για να έχει δύναμη να δημιουργήσει και πάλι μια καλή ομάδα».
– Εκείνες τις στιγμές μέσα στο γήπεδο τι σκεφτόσουν;
«Δεν απέφυγα να συζητάω με οποιονδήποτε παίκτη ή παράγοντα αλλά με τίποτα δεν θα ήθελα να μιλήσω σε οπαδό που μπήκε στο γήπεδο για να χτυπήσει αντιπάλους παίκτες και τελικά να δημιουργήσει πρόβλημα στην ομάδα του. Ηταν θλιβερό, δεν ήθελα καν να το σκέφτομαι, πόσο μάλλον να το βιώνω. Το μόνο που σκεφτόμουν ήταν τι κάνουμε εδώ πέρα, μόνο ποδόσφαιρο δεν παίζουμε. Εκείνο που έλεγα σε όποιον με πλησίαζε ήταν ότι ασχολείστε με οτιδήποτε άλλο και όχι με το ποδόσφαιρο».
– Πιστεύεις ότι ο Αρης έχει την ευκαιρία να οικοδομήσει μια νέα ομάδα;
«Πάντα υπάρχουν ευκαιρίες. Ο Αρης δεν πέθανε. Εχει την ευκαιρία να δημιουργήσει μια ομάδα από την αρχή αντάξια των παλαιότερων».
– Αληθεύει ότι δεν ήθελες να μεταγραφείς στον Ολυμπιακό ως ποδοσφαιριστής;
«Αυτό το θέμα ήταν καθαρά συναισθηματικό. Ημουν πολλά χρόνια στον Ηρακλή και πράγματι έφυγα, παρ’ ότι δεν ήθελα. Αλλά τα τέσσερα αυτά χρόνια που ήμουν στον Ολυμπιακό ήταν τα καλύτερα από πλευράς εμπειριών. Παρά τα προβλήματά του τότε. Αυτές οι εμπειρίες μού χρησίμευσαν τόσο ως ποδοσφαιριστή όσο και ως ανθρώπου και μέσα από αυτές τις δυσκολίες που συνάντησα τότε έγινα καλύτερος. Για μένα ήταν πρωτόγνωρη η κατάσταση που έζησα».
– Ποια η γνώμη σου για τον εφετινό Ολυμπιακό;
«Ο Ολυμπιακός, παρ’ ότι είχε καλούς παίκτες, δεν κατάφερε να έχει μια σταθερή απόδοση. Φαινόταν ότι αντιμετωπίζει αγωνιστικά προβλήματα».
– Ολοι θεωρούν ότι στο διάστημα που είσαι προπονητής του Ηρακλή προσπαθείς να αποβάλεις το άγχος του πρωταθλητισμού από τους παίκτες…
«Εδώ στην Ελλάδα αυτό που λέμε άγχος είναι κάτι επιτηδευμένο. Δημιουργημένο από τη φιλοσοφία την ελληνική. Το παιχνίδι από μόνο του δεν σου δημιουργεί άγχος. Το μόνο άγχος που έχεις είναι ένα άγχος δημιουργικό. Δηλαδή πόσο καλύτερα θα παίξεις για να κερδίσεις, το άγχος που έχουν όλοι οι καλλιτέχνες. Ενας μουσικός έχει το άγχος να παίξει καλά μπροστά στο κοινό και να εισπράξει το χειροκρότημα. Εδώ αν δεν κερδίσω θα αρχίσει ο κόσμος να με βρίζει, ο δημοσιογράφος να γράφει το ένα ή το άλλο, να ασκούν κριτική. Το άγχος είναι καθαρά δημιούργημα του Ελληνα».
– Ως ποδοσφαιριστής δεν είχες νιώσει ποτέ πίεση;
«Βεβαίως και αισθανόμουν την πίεση ως ποδοσφαιριστής. Στην ομάδα υπήρχε η ατμόσφαιρα ότι πρέπει να κερδίσουμε πάση θυσία. Εγώ έλεγα να παίξουμε καλά για να κερδίσουμε. Ολοι θέλουμε τη νίκη. Κι εγώ θέλω να βγούμε στην Ευρώπη. Αν χάσουμε τι θα γίνει; Θα πεθάνουμε;».
– Θεωρείς ότι εκμεταλλευτήκαμε τη διάκριση του Euro 2004 στο ελληνικό πρωτάθλημα;
«Δεν άλλαξε τίποτα. Τη στιγμή που αυτή η διάκριση θα έπρεπε να αποτελέσει το ερέθισμα για να δούμε ότι μπορούμε να κάνουμε σοβαρά πράγματα. Να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για ένα ποδόσφαιρο αντάξιο της επιτυχίας μας στην Πορτογαλία. Αντιθέτως, τα αφήσαμε έτσι, επαναπαυτήκαμε, με αποτέλεσμα να παρακολουθούμε όλα αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό».
– Ο Ηρακλής έχει προοπτική;
«Ναι, έχει. Κανείς δεν μπορεί να πει ότι ξεκινάω να κάνω κάτι και δεν έχω όραμα, ανεξάρτητα αν θα το πετύχω. Σκέψου την ομάδα του Ηρακλή στη δεκαετία του 1980. Ο Ηρακλής δεν πήρε κανέναν τίτλο. Ομως στη μνήμη όλων έμεινε αυτή η ομάδα ανεξάρτητα από το αν πήρε τίτλο ή όχι. Για χρόνια κατάφερε να δώσει στον κόσμο την εικόνα μιας ομάδας που έπαιζε καταπληκτικό ποδόσφαιρο. Ο κόσμος πήγαινε στο γήπεδο και χαιρόταν που την έβλεπε. Αυτό σκέφτομαι μέσα μου. Να δημιουργήσουμε μια ομάδα που θα πηγαίνει ο κόσμος να τη χειροκροτεί και μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να κερδίσει και τίτλους».
– Ξεχώρισες κάποια ομάδα στην Ελλάδα;
«Στην Ελλάδα δεν χάρηκα ποδόσφαιρο. Δεν ξεχώρισα καμία ομάδα για να πεις “αυτή είχε ποιότητα”. Αν και υπήρχαν καλοί παίκτες, δεν ξεχώρισε κάποια ομάδα η οποία είχε σταθερότητα. Τίποτα το ιδιαίτερο…».
– Γνωρίζεις ότι είσαι από τους ανθρώπους για τους οποίους δεν πρόκειται να ακουστεί άσχημη κουβέντα ακόμη και από τους ουδέτερους φιλάθλους. Παρ’ όλ’ αυτά ανέκαθεν ήσουν μακριά από τη δημοσιότητα. Ηταν συνειδητή η επιλογή;
«Ο κόσμος νόμιζε ότι ήμουν σνομπ. Αλλά δεν ήταν έτσι. H επιλογή αυτή ήταν συνειδητή. Οταν μιλάς με κάποιους δημοσιογράφους και τα μεταφέρουν διαφορετικά από αυτά που είπες εσύ τότε καλύτερα να μη μιλάς. Τότε, θυμάμαι το επίπεδο των δημοσιογράφων ήταν χαμηλό, με αποτέλεσμα να γράφονται πράγματα άσχετα με την αλήθεια. Ετσι δημιουργήθηκε αυτή η εικόνα για τον εαυτό μου που ήταν παραπλανητική».
– Πίστευες ποτέ ότι θα καθόσουν στον πάγκο του Ηρακλή ως προπονητής;
«Δεν φανταζόμουν ότι θα γίνω ποτέ προπονητής. Ξεκίνησα με τα παιδάκια κι έγινε τυχαία. Θα έλεγα ότι λειτούργησα περισσότερο συναισθηματικά».
– Τι είναι εκείνο που θα σε αναγκάσει να σηκωθείς και να φύγεις από την ομάδα;
«Αν ξεφύγουμε από τον προσανατολισμό μας δεν υπάρχει λόγος να καθήσω άλλο. Αν θέλει η οποιαδήποτε διοίκηση να αλλάξουμε δρόμο για να φτάσει σε αυτό που επιδιώκει τότε καλύτερα να φύγω εγώ. Και ας κάνει ό,τι καταλαβαίνει».
– Σε ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση.
«Εγώ σε ευχαριστώ…».
