Η εφαρμογή του νόμου 3057/2002 ξεκίνησε με τη συγκρότηση σε σώμα της Επιτροπής Επαγγελματικού Αθλητισμού. Προτού όμως δοκιμαστεί στην πράξη, θα ήταν ουτοπία να νομίσει κανείς ότι οι σαλταδόροι, οι νονοί της νύχτας (και της μπάλας) και οι επιτήδειοι, θα απομακρυνθούν διά παντός από τον χώρο γενικότερα του ποδοσφαίρου και όχι μόνο του επαγγελματικού. Ο νόμος προλαμβάνει «όλες τις εμπνεύσεις που ενδεχομένως να έχει η αγορά και η παρα-αγορά του αθλητισμού» υποστήριξε ο υπουργός Πολιτισμού κ. Ευάγγελος Βενιζέλος. Στην πρόσφατη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, απέφυγε πάντως να αποσαφηνίσει το πλαίσιο στο οποίο θα οικοδομηθεί το αύριο του ελληνικού ποδοσφαίρου. Θα παραμείνει επαγγελματικό; Θα επιστρέψει στην ερασιτεχνική του μορφή; Οι ΠΑΕ θα μετατραπούν σε εταιρείες λαϊκής βάσης; Θα απομακρυνθούν απλώς οι άνθρωποι της νύχτας και θα αναζητηθούν νέοι επενδυτές; Θα χαριστούν τα χρέη; Θα υποβιβαστούν ΠΑΕ; Θα διωχθούν ποινικά τα φυσικά πρόσωπα, οι παράγοντες δηλαδή που δημιούργησαν τα χρέη και έχουν φεσώσει το Δημόσιο, χωρίς οι ομάδες να υποστούν αγωνιστικές και οικονομικές συνέπειες;
Η καθιέρωση του πιστοποιητικού νομιμότητας ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή των ΠΑΕ στο πρωτάθλημα δεν αποτελεί ελληνική πατέντα. Στο σύνολο των χωρών της προηγμένης ποδοσφαιρικά Ευρώπης τέθηκαν ασφαλιστικές δικλίδες από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Σε λίγους μήνες η UEFA θέτει σε ισχύ το δικό της σύστημα εξυγίανσης. Ομάδες οι οποίες δεν θα μπορούν να εγγυηθούν τον προϋπολογισμό τους δεν θα γίνονται δεκτές στις διοργανώσεις της. Στην Ιταλία για χρέη υποβιβάστηκε στην Δ’ κατηγορία η Φιορεντίνα και επιβλήθηκε στη Λάτσιο απαγόρευση μεταγραφών. Στη Γαλλία το 1995 απαγορεύθηκε στη Μαρσέιγ λόγω χρεών να ανέβει στην Α’ Εθνική, ενώ η Μονακό γνωρίζει ότι αν ως το τέλος της τρέχουσας αγωνιστικής περιόδου δεν καλύψει χρέη 53 εκατ. ευρώ θα υποβιβασθεί. Στην Αυστρία η Τιρόλ έπεσε δύο κατηγορίες για χρέη 16 εκατ. ευρώ. Στη Γερμανία η ιστορική Καϊζερσλάουτερν κινδυνεύει με διάλυση και ετοιμάζεται να βγάλει στο σφυρί το γήπεδό της για χρέη 12,9 εκατ. ευρώ στην εφορία. Στο Βέλγιο υποβιβάστηκε η Ααλστ και διαλύθηκε η Μόλενμπεκ. Στην Αγγλία η Λέστερ βρίσκεται σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης και στην Ισπανία ομάδα η οποία χρωστάει σε ποδοσφαιριστές ξεκινάει το πρωτάθλημα αλλά στην παρακάτω κατηγορία.
Στην Ελλάδα, όπου σχεδόν κάθε χρόνο ψηφίζεται και ένας νόμος για το επαγγελματικό ποδόσφαιρο που ουσιαστικά όπως και τόσοι άλλοι δεν εφαρμόζεται, παραμένει η εντύπωση ότι η αθλητική ηγεσία προσπαθεί να φτιάξει ομελέτα χωρίς να σπάσει αβγά. Μόνο το Μαντείο των Δελφών θα μπορούσε να απαντήσει πώς «με σεβασμό στην ιστορία, στην παράδοση και στα σύμβολα των ομάδων, θα εφαρμοστεί στις ΠΑΕ που δεν θα αντέξουν τον έλεγχο ο νόμος περί ανωνύμων εταιρειών». Θα ανακληθεί η άδεια λειτουργίας αν δεν καλύψουν τα χρέη τους με αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου όπως ορίζει ο νόμος 2190/20, ή «η κάθαρση θα αφορά μόνο πρόσωπα με βεβαρημένο μητρώο και δήθεν επιχειρηματίες». Και αν χρειαστεί, όπως είπε ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, «να ξαναγυρίσουμε στις ερασιτεχνικές βάσεις του ποδοσφαίρου για να ξεκινήσουμε εκ του μηδενός χωρίς σαλταδόρους, επιτήδειους και νονούς», τι θα γίνει με τις ΠΑΕ που θα αντέξουν τον έλεγχο; Θα πάμε σε ένα μεικτό σύστημα με ερασιτεχνικές και επαγγελματικές ομάδες, όταν μάλιστα μόνο οι δεύτερες θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στα Κύπελλα Ευρώπης;
Από τους παράγοντες που διοικούν σήμερα το ποδόσφαιρο, ουδείς έχει καταλάβει πώς θα οδηγηθούμε στην κάθαρση. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι ΠΑΕ που δεν θα αντέξουν τον έλεγχο θα οδηγηθούν στο καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του νόμου 2190/20 με αποτέλεσμα ο πρόεδρος, ο διευθύνων σύμβουλος, ο κύριος μέτοχος και ενδεχομένως όσοι πέρασαν διαχρονικά από τις συγκεκριμένες θέσεις να πληρώσουν τα χρέη από την περιουσία τους. Η διαδικασία αυτή είναι πάντως ιδιαίτερα χρονοβόρα. Χρειάστηκε να περάσουν πέντε χρόνια για να καθήσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου και να αθωωθεί ο κ. Βίκτωρ Μητρόπουλος, ο οποίος το 1997 στάλθηκε στον εισαγγελέα με την κατηγορία της υπεξαίρεσης 47 εκατ. δρχ. από την ΠΑΕ Αιγάλεω. Ορισμένοι άλλοι εκφράζουν την άποψη ότι θα εφαρμοσθεί το καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του νόμου 1892/90 περί προβληματικών επιχειρήσεων, με τα φυσικά πρόσωπα να μη χρεώνονται τα οικονομικά αποτελέσματα. Δεν λείπουν πάντως και οι πιο αισιόδοξοι, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι, αφού εξυγιανθούν οι ΠΑΕ από χρέη και ανεπιθύμητα πρόσωπα, θα προγραμματίσουν το μέλλον τους με βάση το ποσοστό που θα τους παραχωρηθεί από το «Στοίχημα».
Επιπλέον κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι τα νέα πρόσωπα που θα διοικήσουν τις νέες ΠΑΕ ή ΚΑΕ οι οποίες θα προκύψουν από τις διαδικασίες κάθαρσης θα αποκτήσουν νοοτροπία ελεύθερης αγοράς και σε 3-4 χρόνια δεν θα δημιουργήσουν νέα χρέη προς το Δημόσιο και τους αθλητές. Είναι ενδεικτικό το παράδειγμα της ΚΑΕ ΠΑΟΚ. Το 1999 το υφυπουργείο Αθλητισμού πλήρωσε περίπου 15 δισ. δρχ. κατασκευάζοντάς της υπερσύγχρονο ιδιόκτητο γήπεδο στην Πυλαία, το 2002 μπήκε στο ειδικό καθεστώς εκκαθάρισης του νόμου 2947/2001 για να αποφύγει χρέη που πλησίαζαν τα 10 δισ. δρχ. και αμέσως μετά ζήτησε από τη ΓΓΑ να πάρει πίσω το γήπεδο προκειμένου να χρεωθεί αυτή τα έξοδα συντήρησης. Φυσικά οι ομάδες μπάσκετ και βόλεϊ του ΠΑΟΚ θα συνέχιζαν να κάνουν χρήση της έδρας, με αντίτιμο το 15% από τα εισιτήρια. Αυτή η πατέντα εξυγίανσης είναι πραγματικά ελληνική.
Ποιους ευνοεί το καθεστώς της ειδικής εκκαθάρισης * Οι τιμές εκκίνησης στον πλειστηριασμό των μετοχών ΠΑΕ και ΚΑΕ που έχουν ενταχθεί στη σχετική διαδικασία είναι ιδιαίτερα χαμηλές για όποιον θα ήθελε να επενδύσει ή ακόμη και να «τα οικονομήσει» εν μια νυκτί
Πέντε ΠΑΕ και ισάριθμος αριθμός ΚΑΕ, τα συνολικά χρέη των οποίων σε εφορία, ΙΚΑ και ιδιώτες υπολογίζονται σε 50 εκατ. ευρώ, εκμεταλλεύθηκαν το καθεστώς της ειδικής εκκαθάρισης του νόμου 2947/2001, για να αλλάξουν αριθμό φορολογικού μητρώου και να επιστρέψουν «καθαρές» στην ελληνική αθλητική οικογένεια. Η ΠΑΕ Πανιώνιος έναντι 400.000 ευρώ μετονομάστηκε Νέος Πανιώνιος, αιφνιδιάζοντας ακόμη και το αρμόδιο για την εφαρμογή του νόμου υφυπουργείο Αθλητισμού, το οποίο χαρακτηρίζει παράνομη την αλλαγή ιδιοκτησίας. Στη διαδικασία του πλειστηριασμού των μετοχών τους βρίσκονται επίσης οι ΠΑΕ Καβάλα, Λάρισα, Πιερικός, Νάουσα και οι ΚΑΕ ΠΑΟΚ, Αρης, Ηρακλής, Πανιώνιος και Γ.Σ. Λάρισα.
Οι τιμές εκκίνησης είναι ιδιαίτερα χαμηλές για να είναι απαγορευτικές σε όποιον θα ήθελε να επενδύσει ή ακόμη και να τα οικονομήσει εν μια νυκτί. Η ΚΑΕ Ηρακλής, η οποία έχει στη δύναμή της ορισμένα από τα κορυφαία ταλαντούχα ονόματα του ελληνικού μπάσκετ, θα βγει στο σφυρί για 175.000 ευρώ. Μόνο τον 17χρονο Σοφοκλή Σχορτσιανίτη να πωλήσει στη μεταγραφική περίοδο του καλοκαιριού, θα τριπλασιάσει σίγουρα την επένδυσή του. Η τιμή εκκίνησης της ΚΑΕ ΠΑΟΚ, η οποία χρωστάει στο Δημόσιο περίπου 25 εκατ. ευρώ και σε διάφορους αθλητές άλλα 3,1 εκατ. ευρώ, ορίστηκε στις 235.000 ευρώ. Είναι προφανές ότι εφορία και μπασκετμπολίστες έχασαν τα λεφτά τους. Για 205.000 ευρώ θα βγουν στον πλειστηριασμό οι μετοχές της ΚΑΕ Αρης, η οποία χρωστάει περισσότερα από 12 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο. Στα 100.000 ευρώ ορίστηκε η τιμή εκκίνησης της ΠΑΕ Καβάλας, η οποία βρίσκεται με το ένα πόδι στην Γ’ Εθνική, και στα 115.000 ευρώ η τιμή της ΠΑΕ Λάρισας, τα χρέη της οποίας στην εφορία ξεπερνούν τα 3 εκατ. ευρώ.
«Τραυματισμένοι» από όλη αυτή τη διαδικασία κάθαρσης θα βγουν πρωτίστως οι αθλητές οι οποίοι κινδυνεύουν να μην εισπράξουν ούτε τα δεδουλευμένα. Τα βεβαιωμένα χρέη των ΚΑΕ ΠΑΟΚ, Αρης, Ηρακλής, Λάρισα και Πανιώνιος σε μπασκετμπολίστες και προπονητές ανέρχονται σε 5.731.766 ευρώ. Η είσπραξή τους καθίσταται αδύνατη και έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στο ΣτΕ, στο οποίο έχει προσφύγει ο ισραηλινός προπονητής Σβι Σερφ αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα του νόμου. Οι οφειλές του ΠΑΟΚ για εργασιακές διαφορές ανέρχονται σε 3.103.797 ευρώ, του Αρη σε 858.828 ευρώ, του Ηρακλή σε 1.524.566 ευρώ, της Λάρισας σε 76.581 ευρώ και του Πανιωνίου σε 244.575 ευρώ.
Ο νόμος ορίζει ότι προηγείται το Δημόσιο στην εξόφληση των οφειλών του και κατά συνέπεια οι αθλητές δεν θα πάρουν λεπτό από το μικρό τίμημα με το οποίο (πιθανόν) θα εκχωρηθούν ΚΑΕ και ΠΑΕ. Ακόμη και η πανίσχυρη διεθνής ομοσπονδία ποδοσφαίρου (FIFA) σήκωσε τα χέρια ψηλά, αδυνατώντας να επιβάλει ποινές στην ΠΑΕ Νέος Πανιώνιος για χρέη της ΠΑΕ (Παλιός) Πανιώνιος σε ποδοσφαιριστές. Στο ερώτημα πώς η ΠΑΕ Πανιώνιος διαλύθηκε χωρίς αγωνιστικές κυρώσεις από την ΕΠΟ, η οποία (υποτίθεται ότι) είναι θεματοφύλακας των κανονισμών της σε εθνικό επίπεδο, η FIFA δεν πήρε φυσικά καμία σοβαρή απάντηση.
