ΣΤΙΣ ΔΥΟ επόμενες εβδομάδες θα πραγματοποιηθούν οι δύο τελευταίες συσκέψεις του οικονομικού επιτελείου υπό την προεδρία του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη για την οριστικοποίηση του προϋπολογισμού του 1998 και των συνοδευτικών μέτρων του που αφορούν τους νέους φόρους και τους περιορισμούς στις δαπάνες. Στη σύσκεψη της περασμένης Τρίτης ο Πρωθυπουργός ενέκρινε τα μεγέθη του προϋπολογισμού που του παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Ι. Παπαντωνίου και κατ’ αρχήν συμφώνησε με τις νέες φορολογίες που πρότεινε ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Γ. Δρυς, ενώ άφησε ανοικτό το θέμα του ύψους τους προκειμένου να μελετηθούν σε βάθος όλες οι επιπτώσεις ή παρενέργειες από την επιβολή τους στην αγορά.
Ανοικτό έχει αφήσει το θέμα και ο κ. Παπαντωνίου, ο οποίος, όπως διευκρινίζει προς «Το Βήμα», αναζητεί ένα επιτυχέστερο μείγμα φόρων – δαπανών και μερισματικών αποδόσεων υπέρ του Δημοσίου. Πράγματι, αν η τομή στη δημόσια διοίκηση με τις καταργήσεις και συγχωνεύσεις υπηρεσιών και ΝΠΔΔ αποδειχθεί επιτυχής και αποδοτική, αν αυξηθούν τα μερίσματα του Δημοσίου από τις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο κλπ., τότε οι ανάγκες για πρόσθετα από νέες φορολογίες θα είναι μικρότερες. Ακριβώς αυτό θέλει και ο Πρωθυπουργός, ο οποίος στη σύσκεψη της Τρίτης ζήτησε δύο πράγματα: πρώτον, να έχει αέρα ο προϋπολογισμός, δηλαδή να μην παρουσιάσει προβλήματα κατά την εκτέλεσή του, και, δεύτερον, η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης να είναι η ελάχιστη δυνατή ώστε να μην πληγεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, αλλά και να μην τεθεί σε δοκιμασία η φοροδοτική ικανότητα των πολιτών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ από το υπουργείο Οικονομικών έχει προταθεί η αύξηση των τεκμηρίων διαβίωσης (ΙΧ αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, σκάφη κλπ.) κατά 20%-30%, ο κ. Παπαντωνίου την περιόρισε σε 10% και έχει ζητήσει επίσης οι αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων να είναι πολύ περιορισμένες ώστε να μη διογκωθεί το φορολογικό βάρος των μικρομεσαίων που προσδιορίζεται, ως γνωστόν, με τα αντικειμενικά κριτήρια.
Ετσι η μόνη οριστικοποιημένη φορολογία είναι η αύξηση του συντελεστή φορολόγησης των τόκων των κρατικών ομολόγων από 7,5% σε 10%, ο φόρος 0,3% στις χρηματιστηριακές συναλλαγές και η μεταβολή της κλίμακας παρακράτησης του φόρου εισοδήματος. Σε όλα τα άλλα παίζονται ακόμη τα ποσοστά ενώ για το τέλος στα κινητά τηλέφωνα ο κ. Πρωθυπουργός έχει ζητήσει να ερευνηθούν και τα ανακύπτοντα νομικά προβλήματα.
Η μεγάλη μάχη στα δημόσια οικονομικά, λέει ο κ. Παπαντωνίου, κερδήθηκε εφέτος όταν πετύχαμε τον άθλο να περιορίσουμε το έλλειμμα του δημόσιου τομέα από 7,6% του ΑΕΠ στο 4,2%. Το 1998 παραμένει βέβαια ακόμη ένα δύσκολο έτος, αλλά θα έχουμε μεγαλύτερη άνεση στους χειρισμούς.
Αλλωστε, όταν στα μέσα περίπου (γύρω στις 11 π.μ.) της σύσκεψης της Τρίτης ήρθε από τις Βρυξέλλες το φαξ με τις φθινοπωρινές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία των οικονομιών των κρατών – μελών και στο κεφάλαιο Ελλάδα γίνονταν αποδεκτές οι εκτιμήσεις της κυβέρνησης για δημόσιο έλλειμμα 4,2% εφέτος, μόνο σαμπάνιες δεν άνοιξαν και ο κ. Κ. Σημίτης έδωσε συγχαρητήρια στο οικονομικό επιτελείο του.
Ο πανηγυρισμός δεν ήταν αδικαιολόγητος αν ληφθεί υπόψη ότι για μια δεκαετία και πλέον η Επιτροπή ουδέποτε απεδέχετο τις κυβερνητικές εκτιμήσεις και περιελάμβανε στις εκθέσεις της τις δικές της προβλέψεις. Πολύ σωστά λοιπόν το Ρόιτερ και τα άλλα ειδησεογραφικά πρακτορεία υπογράμμισαν αυτή τη φορά την αναγνώριση από την Ευρώπη της αξιοπιστίας της ελληνικής κυβέρνησης και δικαίως ο κ. Παπαντωνίου σχολίασε ότι «η Ελλάδα μπαίνει στον ευρωπαϊκό χάρτη. Του χρόνου, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα είμαστε σε θέση να διεκδικήσουμε την ένταξή μας στη Νομισματική Ενωση». Μέσα στην ευφορία αυτή η κυβέρνηση δεν έδειξε να ενοχλείται καθόλου από την καταγγελία του αρμόδιου για τα οικονομικά βουλευτή της ΝΔ κ. Γ. Αλογοσκούφη, ο οποίος κατήγγειλε αλχημείες και μαγειρέματα και είπε ότι το πραγματικό έλλειμμα προσεγγίζει το 8% του ΑΕΠ. Τα βασικά μεγέθη
Για τα μεγέθη του προϋπολογισμού τα οποία ενέκρινε ο κ. Κ. Σημίτης «Το Βήμα» πληροφορείται ότι διαμορφώνονται ως εξής:
Τα έσοδα τακτικού προϋπολογισμού θα ανέλθουν σε 9.270 δισ. δρχ. έναντι 8.350 δισ. εφέτος και 7.381 δισ. το 1996, δηλαδή όντως συγκρατείται ο ρυθμός αύξησής τους στο 11,4% έναντι 13,1% μεταξύ 1996 και 1997, για να περιορισθεί το συνολικό φορολογικό βάρος της οικονομίας.
Το κέντρο βάρους της εξισορρόπησης του νέου προϋπολογισμού μεταφέρεται στις δαπάνες. Και πράγματι οι πρωτογενείς δαπάνες (δηλαδή, οι συνολικές δαπάνες αφαιρουμένων των τόκων) στον προϋπολογισμό του 1998 θα είναι 7.270 δισ. δρχ. έναντι 6.840 δισ. εφέτος και 6.247 δισ. το 1996, δηλαδή η αύξηση το 1998 θα είναι μόνο 6,3% έναντι 9,5% εφέτος.
Οι τόκοι, που αποτελούσαν όλα τα προηγούμενα χρόνια το ασήκωτο φορτίο των προϋπολογισμών, έχουν μπει από εφέτος σε πτωτική πορεία και το 1998 θα είναι 3.150 δισ. δρχ. έναντι 3.340 δισ. εφέτος και 3.463 δισ. το 1996. Η ταχεία αποκλιμάκωση του πληθωρισμού επέτρεψε τη μείωση των επιτοκίων δανεισμού και έτσι επετεύχθη μια σημαντική εξοικονόμηση δαπανών.
Οι δαπάνες για δημόσιες επενδύσεις θα φθάσουν το 1998 τα 2 τρισ. δρχ. έναντι 1,6 τρισ. εφέτος, προκειμένου να στηρίζουν την επιτάχυνση της ανάπτυξης από 3,5% σε 3,9%.
Με δεδομένα αυτά τα μεγέθη, το έλλειμμα του Γενικού Κρατικού Προϋπολογισμού θα πέσει το 1998 στα 1.650 δισ. δρχ. από 2.330 δισ. εφέτος και 2.871 δισ. το 1995, ενώ με τη βοήθεια της «άσπρης τρύπας» το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης που μετρά η Επιτροπή θα είναι 880 δισ. δρχ. έναντι 1.397 δισ. εφέτος και ως ποσοστό του ΑΕΠ 2,4% έναντι 4,2% εφέτος. Η μείωση των δαπανών
Το κλειδί του προϋπολογισμού του 1998 θα είναι οι δαπάνες και όλα θα κριθούν από την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να κάνει τις βαθιές τομές και να αποτολμήσει τις ρήξεις με τα κατεστημένα συμφέροντα. Σύμφωνα με πληροφορίες μας, στη σύσκεψη το βράδυ της Πέμπτης ο κ. Κ. Σημίτης, αφού συζήτησε με τον κ. Παπαντωνίου και τον υπουργό Προεδρίας και Δημόσιας Διοίκησης κ. Αλ. Παπαδόπουλο το πόρισμα των γενικών γραμματέων, με επικεφαλής τον κ. Σ. Κοσμίδη, για τις συγχωνεύσεις και καταργήσεις δημοσίων υπηρεσιών και ΝΠΔΔ, έδωσε εντολή στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να συνεννοηθεί με τους προϊσταμένους των υπηρεσιών αυτών υπουργούς και μέσα σε 15 ημέρες να έλθει για έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο ο κατάλογος των συγκεκριμένων υπηρεσιών και φορέων που θα κλείσουν ή θα συγχωνευθούν.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, σε πρώτη φάση θα κλείσουν ή θα συγχωνευθούν γύρω στις 300 υπηρεσίες και φορείς και θα χρειασθεί να μεταταγούν σε άλλες γύρω στους 30.000 υπαλλήλους, αφού απόφαση της κυβέρνησης είναι να μην απολυθεί κανένας. Από την κατάργηση όμως των διευθυντικών θέσεων, των αντίστοιχων γραμματειών και από εξοικονομήσεις σε ενοίκια κλπ. θα προκύψει σημαντική ελάφρυνση του προϋπολογισμού που θα φανεί κυρίως το 1999 αλλά και το 2000, ενώ θα μπει οριστικά φραγμός στις προσλήψεις νέων υπαλλήλων.
Βέβαια, ενώ γίνεται όλη αυτή η αγχώδης προσπάθεια για τη μείωση των δημοσίων δαπανών, από την άλλη πλευρά με τις τροπολογίες που πέρασε στη Βουλή ο υπουργός Γεωργίας κ. Στ. Τζουμάκας, με τη στήριξη και της ΝΔ, το δημόσιο χρέος της χώρας φορτώθηκε άλλα 200 δισ. δρχ. από τη ρύθμιση των χρεών των συνεταιρισμών, δηλαδή όχι των χρεών των αγροτών αλλά της σπατάλης της νομενκλατούρας.
