Το μείζον θέμα και ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για τους περισσότερους τραπεζίτες αυτή την περίοδο είναι να εξασφαλίσουν τη διατήρηση της κεφαλαιακής επάρκειας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένες από τις τράπεζες, είτε μόνες είτε σε συνεργασία με ξένα τραπεζικά ιδρύματα, επεξεργάζονται σενάρια για να καταλήξουν στην καλύτερη και πλέον συμφέρουσα για αυτές επιλογή για την ενίσχυση των κεφαλαίων τους. Ούτως ή άλλως οι λύσεις που έχουν μπροστά τους δεν είναι πολλές. Το ενδεχόμενο αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ούτε καν συζητείται υπό τις παρούσες συνθήκες, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα στην πράξη με την περίπτωση της Τράπεζας Αττικής, όπου η αύξηση δεν καλύφθηκε. Απομένουν λοιπόν οι επιλογές των υβριδικών κεφαλαίων, των υποχρεωτικών μετατρέψιμων ομολογιακών και των δανείων μειωμένης εξασφάλισης.
Οι τραπεζίτες δεν κρύβουν ότι είναι ιδιαίτερα ανήσυχοι για το ενδεχόμενο να παραταθεί η κρίση που είναι έκδηλη σήμερα σε όλους σχεδόν τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας. Αν η ύφεση συνεχισθεί για διάστημα ενός έτους ακόμη, σενάριο που δεν θεωρείται απίθανο, τότε οι πιθανότητες κατάρρευσης εταιρειών είναι προφανές ότι αυξάνονται. Ωστόσο σημειώνουν ότι είναι παρήγορο πως η λιανική τραπεζική δεν παρουσιάζει πρόβλημα και επισημαίνουν ότι σε μεγάλο βαθμό η αγορά συντηρείται σήμερα από τα καταναλωτικά δάνεια. Τυχόν υποχώρηση του ρυθμού χορήγησης των συγκεκριμένων δανείων θα έχει επιπτώσεις στον τουρισμό, στις αλυσίδες λιανικών πωλήσεων και γενικότερα σε όλη την αγορά.
* Η εξέλιξη των πιστοδοτήσεων
Οι τραπεζίτες υπό τις συνθήκες αυτές είναι αναγκασμένοι να παρακολουθούν πολύ προσεκτικά την εξέλιξη των πιστοδοτήσεων, όπως και την εφαρμογή των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων και τις επιπτώσεις που θα έχει στην εικόνα των αποτελεσμάτων τους, λόγω των ζημιών στα χαρτοφυλάκια καθώς και των ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Σύμμαχοί τους όμως από την άλλη πλευρά για την εξισορρόπηση των παραπάνω προβλημάτων είναι οι αποτιμήσεις των ακινήτων, η δυνατότητα τιτλοποίησης απαιτήσεων και ακινήτων και φυσικά η κερδοφορία των τραπεζών.
Αντίθετα προς τις φημολογίες, τα μετοχοδάνεια δεν φαίνεται να αποτελούν πρόβλημα για τις τράπεζες. «Με τα μετοχοδάνεια χειρότερα δεν γίνεται» λέει στέλεχος μεγάλης εμπορικής τράπεζες. «Οταν πέφτουν συνεχώς οι τιμές των μετοχών, οι τράπεζες ζητούν όλο και περισσότερες μετοχές για εγγύηση, με αποτέλεσμα να αποκτούν σταδιακά το 25%-30% της εταιρείας. Ετσι αναλαμβάνουν τον έλεγχο της εταιρείας, καθώς τέτοια ποσοστά δεν μπορούν να πουληθούν. Ωστόσο αυτά τα δάνεια συνήθως δεν υπάρχει περίπτωση να “σκάσουν”. Οι τράπεζες, αν τραβήξουν το χαλί από τον μεγαλομέτοχο της εταιρείας που έχει το μετοχοδάνειο, δημιουργούν πρόβλημα στην εταιρεία και κινδυνεύουν να χάσουν και τις χρηματοδοτήσεις που κατά καιρούς έχουν δώσει στην εταιρεία».
Οπως αναφέρουν έγκυρες πηγές από την τραπεζική αγορά, αυτή την περίοδο οι τράπεζες δεν φαίνεται να βρίσκονται αντιμέτωπες με νέες περιπτώσεις εταιρειών που έχουν σημαντικά προβλήματα. Ωστόσο, επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, υπάρχουν κλάδοι που λόγω της συγκυρίας επηρεάζονται περισσότερο. Για παράδειγμα, οι τουριστικές επιχειρήσεις λόγω του πολέμου στο Ιράκ αντιμετωπίζουν σήμερα προβλήματα ρευστότητας. Οπως αναφέρουν οι τράπεζες, χωρίς κάποια από αυτές να έχει φθάσει σε προβληματικό σημείο, είναι εμφανής η τάση χρησιμοποίησης υψηλότερων ορίων από ό,τι συνήθως στις υπάρχουσες πιστωτικές γραμμές, ενώ οι μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, καθώς δεν εισπράττουν από τους τουρ οπερέιτορ, παίρνουν χρηματοδοτήσεις με εγγύηση τα ακίνητά τους.
* Τα δάνεια της ακτοπλοΐας
Ενας άλλος κλάδος που πιέζεται ιδιαίτερα από τη συγκυρία και προσφεύγει στις τράπεζες συνεχίζοντας τις αναδιαρθρώσεις των δανείων είναι αυτός της ακτοπλοΐας, ο οποίος δέχεται τις επιπτώσεις τόσο της κρίσης στον τουρισμό όσο και των υψηλών τιμών του πετρελαίου. Ο κλάδος στον οποίο έχουν επικεντρώσει αυτό το διάστημα την προσοχή τους οι τραπεζίτες είναι οι εταιρείες εισαγωγής και εμπορίας αυτοκινήτων που εμφανίζουν κάμψη των πωλήσεων. Οι τραπεζίτες φοβούνται ότι η μείωση πωλήσεων κατά 5%, που αναμενόταν αρχικά, θα φθάσει τελικά το 10%, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι το συνολικό επίπεδο των πωλήσεων ΙΧ δεν θα διατηρηθεί σε επίπεδα πάνω από τις 200.000 οχήματα που θεωρείται ικανοποιητικό.
Οσον αφορά τον κλάδο της πληροφορικής, οι τραπεζίτες κάνουν λόγο για «σοβαρά και δύσκολα προβλήματα», ωστόσο σημειώνουν ότι πολλά θα κριθούν από την πορεία που θα έχει εφέτος το πρόγραμμα «Η Κοινωνία της Πληροφορίας» που χρηματοδοτείται από το ΚΠΣ-3. Εξάλλου η κεφαλαιακή επάρκεια δεν είναι πρόβλημα μόνο για τις τράπεζες αλλά και για τις ασφαλιστικές εταιρείες. Ωστόσο υπάρχει και η αισιόδοξη πλευρά, όπως π.χ. οι αλυσίδες ηλεκτρικών συσκευών όπου οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης που έγιναν το 2002 έχουν αποδώσει καρπούς.
