Τα μυστικά των διευθύνσεων
Το Δίκτυο μεγάλωσε και τώρα οι κηδεμόνες του αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της εφηβείας. Θα μείνει ο έλεγχος σε αμερικανικά χέρια ή θα αντιδράσουν επιτέλους και οι Ευρωπαίοι; Η πρώτη μάχη δίνεται αυτές τις ημέρες γύρω από τα ονόματα και τις… τελείες της κάθε καινούργιας διεύθυνσης που αγοράζουν οι διάφορες μεγάλες εταιρείες
Σαν ένας καλόβολος καταναλωτής τεχνολογίας που είμαι, ακολουθώ από κοντά τις τάσεις και τα ρεύματα. Οπως ένα ξύλο το ρεύμα του ποταμού. Αρπάζω σαν το ανυπόμονο ψάρι την κάθε καινούργια συσκευή που θα εμφανιστεί και περιμένω ανυπόμονα για την επόμενη. Από καιρό, και το Internet έχει γίνει κομμάτι μέσα στο εικοσιτετράωρό μου. Τρέμω μήπως έρθει κάποια στιγμή που θα μείνω χωρίς σύνδεση έστω και μερικές ώρες. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό: όπου σταθώ ψάχνω για διευθύνσεις. Ρωτάω άλλους να μου πουν όταν συνδέονται στο Δίκτυο πού τους αρέσει να πηγαίνουν, καταπίνω άπειρες σελίδες με ηλεκτρονικές διευθύνσεις και έχω πλέον πάψει να μαζεύω τηλέφωνα. Το ευρετήριό μου τώρα γεμίζει με τις διευθύνσεις αυτές και όπου βρω σύνδεση με το Δίκτυο θέλω να το έχω παρέα. Αν και πολλές τις έχω πλέον αποστηθίσει. Εκεί φθάσαμε. Αντί για τους αριθμούς των φίλων μαθαίνουμε τώρα ό,τι είναι μεταξύ www. και com.
Τα καθοριστικά σημάδια
Για τη διακίνηση των μηνυμάτων και των όποιων άλλων δεδομένων στο μέγα Δίκτυο χρειάζονται αυστηροί κανόνες που είναι κωδικοποιημένοι στα γνωστά μας πρωτόκολλα TCP/ΙΡ. Το υλικό που διακινείται είναι κομμένο σε μικρά πακέτα που ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους και ενώνονται ξανά στον προορισμό τους χωρίς εμείς να καταλάβουμε το παραμικρό. Για να βρουν τον προορισμό τους όμως πρέπει να είναι καθορισμένη μια διεύθυνση με αριθμούς γνωστή σ’ εμάς με ευκολομνημόνευτες συνήθως λέξεις. Το DNS (Domain Name System), δηλαδή το Σύστημα Ονοματικών Πεδίων, φροντίζει να γίνεται η μετάφραση στις διευθύνσεις που απαιτούν τα πρωτόκολλα συνεργασίας TCP και ΙΡ.
Για να βρίσκονται όμως τα αριθμητικά αντίστοιχα των εκατομμυρίων αυτών διευθύνσεων σε χρόνο μηδέν χρειάζεται μια τεράστια οργάνωση που θυμίζει ένα δέντρο με τις ρίζες του ψηλά και τα κλαδιά προς τα κάτω, όπου για κάθε διεύθυνση στο τέλος εννοείται ότι υπάρχει μία ακόμη τελεία που αντιστοιχεί στη ρίζα του δέντρου. Ας μην ξεχνάμε με την ευκαιρία ότι το Internet δεν λειτουργεί έτσι εντελώς από μόνο του, χωρίς κάποιοι άνθρωποι να σκέφτονται καθημερινά για το πώς θα τα βγάλει πέρα.
Ολες οι πληροφορίες οι σχετικές με το DNS περιέχονται σε αμέτρητες χιλιάδες πακέτα που ονομάζονται Name Servers και είναι διασκορπισμένα σε αναρίθμητα επίσης μηχανήματα. Εκτός αυτών υπάρχουν και κάποια λίγα που αντιστοιχούν στις ρίζες εκεί απ’ όπου ξεκινάει μια διεύθυνση και ονομάζονται Root Name Servers. Τις διάφορες διευθύνσεις δηλαδή καλύτερα να τις φανταζόμαστε ότι τις αποτελούν συναρμολογούμενα κομμάτια και η αντιστοίχηση των αριθμών στις λέξεις αρχίζει από τα δεξιά προς τα αριστερά.
Οταν ζητήσουμε να δούμε τι έχουν βάλει σαν υλικό στη διεύθυνση www.play.com το πακέτο browser του υπολογιστή μας θα ψάξει για την αριθμητική διεύθυνση που θέλει το πρωτόκολλο ΙΡ για να διακινήσει σωστά τα στοιχεία. Θα ξεκινήσει από κάποιον Root Server, θα πάει σε κάποιον server όπου φυλάσσονται διευθύνσεις της κατηγορίας com ή των άλλων κατηγοριών, όπως είναι οι net, org, φθάνοντας τελικά στη σωστή θέση για να διαβάσει τους αριθμούς που χρειάζεται. Το σωστό είναι τα στοιχεία της κάθε διεύθυνσης να φυλάσσονται σε δύο ή και περισσότερους διαφορετικούς Name Servers απομακρυσμένους και στον χώρο, έτσι ώστε, αν κάτι συμβεί με τις γραμμές μιας εταιρείας που παρέχει σύνδεση στο Internet, να μη χάνεται η πρόσβαση στη διεύθυνση αυτή. Οταν γράφεται κάποιος με καινούργια διεύθυνση στη χώρα του, η όλη ενημέρωση χρειάζεται περίπου 24 ώρες για να γίνει στους διαφόρους καταλόγους.
Οι μαγικές λέξεις
Νερό κάτω απ’ τ’ άχυρα είναι αυτό το θέμα με τις διευθύνσεις. Γράφουμε κάποιες… μαγικές λέξεις που τις χωρίζουν μερικές τελείες και ξαφνικά νομίζουμε ότι μεταφερόμαστε στην Ιαπωνία, στην Καλιφόρνια, σε βιβλιοθήκες πανεπιστημίων και ακούμε ραδιοφωνικούς σταθμούς. Στην πραγματικότητα αυτές οι λέξεις – απόγονοι του περιβόητου «Ανοιξε σουσάμι» είναι για να τις θυμόμαστε εμείς ευκολότερα και στην ουσία αντιστοιχούν σε κάποιους αριθμούς όχι και τόσο ευκολομνημόνευτους. Με τη βοήθειά τους εντοπίζεται το όποιο πρόγραμμα, φορτωμένο σε εκείνο τον μακρινό υπολογιστή που περιέχει καλά διατηρημένες τις προς επίδειξη σελίδες ενός άλλου. Αυτός ο άλλος μπορεί να είναι μια εταιρεία, το υπουργείο, το σχολείο, ένας πιτσιρικάς, μια κοπέλα που αυτοκινηματογραφείται μέσα στο σπίτι της και αφήνει τους εν Δικτύω συντρόφους της να την παρακολουθούν. Ολοι όσοι δηλαδή θέλουν να δείχνουν μέσα από τη γυάλινη οθόνη του κομπιούτερ ό,τι τους αρέσει, υποχρεωτικά πρέπει να έχουν κάνει αίτηση και να έχουν αποκτήσει διεύθυνση προτείνοντας εκείνοι την ακολουθία των λέξεων που προτιμούν.
Ενα αντίγραφο με το περιεχόμενο των σελίδων μεταφέρεται στον δικό μας κομπιούτερ με τη βοήθεια αναγκαστικά ενός μεγάλου πακέτου που έχουμε προηγουμένως εγκαταστήσει στο δικό μας μηχάνημα. Μπορεί να είναι ο Explorer της Microsoft, ο Navigator της Netscape ή κάτι άλλο πιο εύχρηστο. Είναι οι λεγόμενοι browsers, η κομπιουτερική υλοποίηση της ιδέας του μαγικού χαλιού με ένθετη την ψευδαίσθηση ότι κάθε φορά ταξιδεύουμε αρκετά χιλιόμετρα πιο μακριά από τον χώρο του δωματίου μας, ενώ όλα έχουν κουβαληθεί προς εμάς από την κατάλληλη διεύθυνση. Και όλα αυτά αρκεί να δώσουμε εκείνες τις δυο-τρεις μαγικές λεξούλες της διεύθυνσης.
Οπως όμως ο μικρός στην ταινία του Φελίνι αναρωτιόταν «Πού πάει η μουσική όταν δεν την ακούμε πια;», και ένας καινούργιος στα μαγειρέματα του Internet θα αναρωτιέται αντίθετα από πού μας έρχονται αυτές οι διευθύνσεις. Ποιος είναι που τις μοιράζει και γιατί όλες δεν μοιάζουν όπως οι αριθμοί κυκλοφορίας στα αυτοκίνητα;
Με τον καιρό και τα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου δημιουργήθηκε ολόκληρη μυθολογία. Από τη μια οι κακοί σαν τον Μπιλ Γκέιτς που θέλουν να εμπορευθούν και να κερδοσκοπήσουν όσο γίνεται πιο πολύ στο φτιαγμένο για ελεύθερες υπάρξεις μέγα Δίκτυο. Από την άλλη οι ρομαντικοί, οι με χίπικη διάθεση υπερασπιστές της ελευθερίας που συσπειρώνονται γύρω από τον φιλελεύθερο Τζον Πόστελ στην έδρα της Πληροφορικής του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, άντρο της ιντερνετικής γραφειοκρατίας. Ο Πόστελ με τη γενειάδα του και τα μαλλιά του να πετούν άτακτα προς κάθε διεύθυνση θυμίζει βιβλικό πατριάρχη που κρατάει τους κώδικες και τα μυστικά του Internet φυλακισμένα σε απόρρητα χειρόγραφα. Στην πραγματικότητα όμως εργάζεται για λογαριασμό του υπουργείου Εθνικής Αμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά είναι εκείνος και οι όποιοι συνεργάτες του που κανονίζουν τις διευθύνσεις. Το ποια σύνολα αριθμών θα αντιστοιχούν με μοναδικό τρόπο στο σύνολο των σελίδων όταν κάποιος θέλει να παρουσιάσει στο Internet.
Η μάχη για το «οικόπεδο»
Οπως ο αριθμός τηλεφώνου αντιστοιχεί σε μία γραμμή του τηλεφωνικού δικτύου και ο αριθμός ταυτότητας σε έναν μόνο άνθρωπο, έτσι και η διεύθυνση στο Internet πρέπει να είναι μοναδική, να δείχνει σε ένα μηχάνημα τοποθετημένο οπουδήποτε στην υδρόγειο σφαίρα και δικτυωμένο στο μέγα Δίκτυο. Αλλά εδώ αρχίζουν οι τσακωμοί.
Μια ευκαιρία που χάθηκε με τα τηλέφωνα δεν έπρεπε να χαθεί ξανά με τις ιντερνετικές διευθύνσεις. Θα μπορούσαν δηλαδή και τα τηλέφωνα των διαφόρων εταιρειών να αντιστοιχούν ίσως σε κάποιες λέξεις και όχι απλώς να είναι επτά αριθμητικά σύμβολα στη σειρά, έτσι, χωρίς κάποιο μνημοτεχνικό δέσιμο. Π.χ., για το τηλεφωνικό κέντρο της πιο γνωστής εδώ στην Ελλάδα γερμανικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών θα ήταν χρήσιμο, αντί για τον σημερινό της αριθμό, να πρέπει να σχηματίσουμε μόνο τη λέξη siemens. Αυτό δεν έγινε και ταλαιπωρούμαστε χρόνια με τηλεφωνικούς καταλόγους, ατζέντες, πακέτα τσιγάρων, χαρτοπετσέτες και χαρτάκια στις τσέπες μας ή σημειώσεις στις τελευταίες σελίδες των βιβλίων.
Για τις διευθύνσεις του Internet οι μεγάλες εταιρείες προσπαθούν τώρα να κάνουν τα πράγματα απλά. Πέρα από το όνομα της φίρμας να μη χρειάζεσαι πολύ περισσότερα για να βρεις πού είναι εγκατεστημένο το πρόγραμμα των σελίδων της. Ετσι η ΙΒΜ εξασφάλισε γρήγορα ως διεύθυνση των όσων παρουσιάζει στο Internet τι άλλο από: www.ibm.com και δεν υπάρχει δυσκολία να το θυμάσαι για πάντα. Σε άλλες περιπτώσεις όμως υπήρχαν κάποιοι ιδιώτες ή κάποιες λιγότερο γνωστές εταιρείες που είχαν προλάβει είτε απόλυτα καλοπροαίρετα είτε πλήρεις δόλου να πάρουν τις πολυπόθητες ευκολομνημόνευτες διευθύνσεις. Ενας ιδιώτης, για παράδειγμα, που ονομάζεται Στέλιος Φωτιάδης του Κωνσταντίνου θα μπορούσε να είχε ζητήσει από νωρίς στη διεύθυνση που θέλει να αντιστοιχεί η ακολουθία γραμμάτων www.skf.com. Αποκλείοντας έτσι τη μεγάλη και γνωστή σουηδική εταιρεία SKF (Svenska Kullager – Fabrik) να πάρει μια ευκολομνημόνευτη διεύθυνση που θα της άξιζε.
Μπορεί τα οικόπεδα μέσα στη θάλασσα να μην έχουν αποδώσει ακόμη πολλά στους ιδιοκτήτες τους, αλλά τα οικόπεδα αυτά που περικλείονται από δύο ή τρεις λέξεις και βρίσκονται κάπου στο Δίκτυο έχουν ήδη δώσει κάποια εκατομμύρια. Ολο και περισσότεροι είναι οι πονηροί άνθρωποι που τώρα προσπαθούν να πλουτίσουν με αυτόν τον τρόπο. Κατοχυρώνουν σε διευθύνσεις χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, δεν έχει σημασία όποιες λέξεις υποπτεύονται ότι κάποια στιγμή ένας μεγάλος θα τις ζητήσει, οπότε δεν έχουν αντίρρηση μετά να τις εκχωρήσουν, αρκεί να τις μοσχοπουλήσουν. Ετσι λέγεται ότι κάποιος εισέπραξε από τον Μπιλ Γκέιτς, μέσω τρίτων φυσικά για να μην ανεβούν οι απαιτήσεις του στα ύψη, περίπου 2,5 εκατ. δραχμές για να παραχωρήσει το όνομα slate στο ηλεκτρονικό περιοδικό της Microsoft και τώρα ο καθένας εύκολα χτυπάει στα πλήκτρα το κλασικό www.slate.com και, ωωωωπ, του έρχονται οι σελίδες του. Αντίθετα η ΑΤ&Τ που θέλησε να αγοράσει τον εύγλωττο τίτλο worldnet.net από κάποιους Γάλλους δεν το κατάφερε διότι της ζητήθηκαν 140 εκατ. δραχμές! Η ονομασία bisiness.com πουλήθηκε για 40 περίπου εκατ. δολάρια.
Πριν από λίγο καιρό ένα αγγλικό δικαστήριο απαγόρευσε σε ιδιώτες και είναι εύκολο να καταλάβουμε το γιατί να κατοχυρώσουν τις διευθύνσεις thetimes.co.uk, spice-girls.net και buckinghampalace.org.
Οι ελιγμοί του κ. Πόστελ
Στις 11 Μαρτίου καταχωρίστηκε από τη Network Solutions Inc. η με αύξοντα αριθμό 1.000.000 εταιρεία που ζήτησε να έχει διεύθυνση στο Δίκτυο. Το 1993, που ξεκίνησε, οι εγγεγραμμένοι δεν ήταν περισσότεροι από 4.000. Ο Πόστελ ως πρόεδρος της ΙΑΝΑ (Internet Assigned Numbers Authority) μαζί με τη National Science Foundation είχαν από την αρχή την ευλογία του αμερικανικού υπουργείου Εθνικής Αμυνας για το ποιος θα πάρει ποια διεύθυνση με τις αντίστοιχες λέξεις. Αυτό το δικαίωμα και τα οικονομικά οφέλη που είναι τεράστια, αφού προπληρώνεις κάπου 27.000 δραχμές για δύο χρόνια, τα παρέδωσαν στην ιδιωτική εταιρεία NSI. Τότε δεν διαμαρτυρήθηκαν πολλοί γιατί οι 4.000 δεν προϊδέαζαν ότι σε τέσσερα χρόνια θα είχαν φθάσει το εκατομμύριο και ότι τώρα πλέον κάθε εβδομάδα γράφονται περίπου 15.000 νέοι που θέλουν να δείξουν σελίδες στο Internet.
Το συμβόλαιο της NSI τελειώνει τώρα τον Μάρτιο και ο Πόστελ διακηρύσσει ότι πρέπει να υπάρξουν πολλοί αρχειοφύλακες και αρχειοθέτες διευθύνσεων, με το αζημίωτο φυσικά. Ηδη υποψήφιες εταιρείες έχουν βγει στην αγορά και εισπράττουν χρήματα για προεγγραφές κυρίως από όσους έχουν συμφέροντα για κάποιον καλό συνδυασμό λέξεων. Την ίδια στιγμή έχει προταθεί να γίνουν επτά καινούργιες κατηγορίες διευθύνσεων που θα τελειώνουν με τα χαρακτηριστικά firm, store, web, arts, rec, info, nom. Ανοίγοντας έτσι τον ορίζοντα που είχε περιοριστεί ή στις διευθύνσεις με τα χαρακτηριστικά δύο γράμματα για τα διάφορα κράτη στο τέλος ή στο περιζήτητο και μεγάλου κύρους com όπου έμπαιναν οι μεγάλοι αδιαφορώντας για το κράτος προέλευσής τους μαζί με όλους τους Αμερικανούς που απαξιούν να βάλουν το ζευγάρι των γραμμάτων us για τη χώρα τους πριν από το com. Γιατί στις Ηνωμένες Πολιτέιες θεωρούν το Internet σαν κάτι το αυτονόητα αμερικανικό, αν και ο παγκόσμιος ιστός «υφάνθηκε» από τον Τιμ Μπέρνερς Λι στη Γενεύη.
Και οι ίδιοι οι Αμερικανοί όμως έχουν αναστατωθεί από τις καινούργιες ιδέες του Πόστελ. Διότι θα μπορέσουν ίσως να γίνουν περισσότερες της μιας εγγραφές με το ίδιο όνομα, αρκεί να αλλάζει η κατάληξη, και έτσι οι βολεμένοι με τα καλά και εύχρηστα ονόματα θα δουν ίσως και άλλους συγκατοίκους, οπότε αναγκάζονται να κλείνουν και με τις καινούργιες εταιρείες διάφορες συμφωνίες πληρώνοντας αδρά. Η υπηρεσία που δημιούργησε ο Πόστελ, η IAHC, θα κάνει όλες τις διαπραγματεύσεις σπάζοντας τελικά το μονοπώλιο της NSI και ανοίγοντας την αγορά, όπως λέει ότι θέλει να γίνει ο πρόεδρος Κλίντον.
Ολα δηλαδή να είναι καλά και δημοκρατικά ακολουθώντας τους νόμους της ελεύθερης αγοράς, αρκεί να μη φύγει το τιμόνι από τα χέρια των Αμερικανών που δεν θέλουν να ακούσουν ότι η υπηρεσία για τις διευθύνσεις θα έχει έδρα στην Ευρώπη. Και οι πιο μεγάλοι αβανταδόροι σε αυτή τους την επιθυμία δεν είναι άλλοι από τους ευρωπαίους ηγέτες που δεν ενδιαφέρονται καν για το Internet, ενώ η Αϊρα Μαγκαζίνερ όντας σύμβουλος του Κλίντον ειδικά για το Internet (του έλληνα πρωθυπουργού ποια είναι;) τον οδήγησε πριν από έναν ακριβώς μήνα στο να αρνηθεί κατηγορηματικά με έγγραφό του να φύγει η έδρα του Δικτύου από το αμερικανικό έδαφος. Δεν είναι μόνο στο Ιράκ που δίνει τη μάχη του ο Πρόεδρος για το δίκιο, αλλά και στον κυβερνοχώρο. Δυστυχώς. Πάντως οι διευθύνσεις του Internet πρόκειται να σημαδέψουν τη ζωή μας τα επόμενα χρόνια και ίσως να είναι η αιτία που τα όρια των κρατών θα αρχίσουν να σβήνουν…
