από metereologos.gr
Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017
 
 

Βρετανική αποχώρηση - Ευρωπαϊκός μετασχηματισμός Συγκυρία, Ιστορία, Δημοκρατία

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Το βρετανικό δημοψήφισμα μας αναγκάζει να στραφούμε ξανά στα θεμελιώδη ζητήματα. Τη σχέση συγκυρίας, ιστορίας και δημοκρατίας. Τη σχέση Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και κυριαρχίας των κρατών - μελών. Τη σχέση ευρωπαϊκής και εθνικής αυτοσυνειδησίας. Να στραφούμε δηλαδή σε ζητήματα που ενώ φαίνονται  αφηρημένα και θεωρητικά έχουν ασφυκτικά συγκεκριμένο και πρακτικό περιεχόμενο.

 Το βρετανικό δημοψήφισμα προκλήθηκε για λόγους εσωτερικής πολιτικής σκοπιμότητας, προκειμένου να  διευκολύνει την εκλογική νίκη των συντηρητικών το 2015. Προκειμένου να διασφαλίσει τη συνοχή του κυβερνώντος σήμερα κόμματος και να ενσωματώσει τους συντηρητικούς ευρωσκεπτικιστές στην εκλογική πλειοψηφία του κ. Κάμερον. Μέσα στον ένα περίπου χρόνο που μεσολάβησε η συγκυρία έγινε εντονότερα αντιευρωπαϊκή πρωτίστως λόγω προσφυγικής κρίσης. Δεν εφαρμόστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο πολιτικές λιτότητας. Δεν υπήρξαν μνημόνια.

 Η βρετανική εκλογική συγκυρία του Μαΐου του 2015 μετασχηματίσθηκε σε βρετανική δημοψηφισματική συγκυρία του 2016. Όλα αυτά συνέβησαν στο όνομα της δημοκρατίας και της αναγωγής στην κυρίαρχη βούληση του βρετανικού λαού.  Η Ιστορία περίμενε απλώς να καταγράψει την συγκυρία και να υποταχθεί σε αυτήν. Έστω προσωρινά.

 Το βρετανικό δημοψήφισμα είναι η κορυφαία απόδειξη της αντίφασης που υπάρχει ανάμεσα στη διακυβερνητική πολυπλοκότητα της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που απαιτεί συνεχείς διαπραγματεύσεις  και  συμβιβασμούς μεταξύ των κρατών - μελών και την απλούστευση και την αυταρέσκεια κάθε μεμονωμένου εθνικού δημοψηφίσματος. Ελπίζω να μη σοκάρω λέγοντας ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα ως πολύπλοκο και διακυβερνητικό συνδέεται με το θεσμικό κεκτημένο της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που προστατεύει και την ισορροπία δημοκρατίας, κυριαρχίας και ολοκλήρωσης. Βεβαίως και είμαστε υποχρεωμένοι να σεβαστούμε τις εθνικές συνταγματικές διαδικασίες των κρατών - μελών που προβλέπουν δημοψηφίσματα. Ας σκεφτούμε όμως ότι ένα πανευρωπαϊκό δημοψήφισμα πρωτογενούς χαρακτήρα για την πορεία της Ευρώπης θα φαινόταν εξαιρετικά  δημοκρατικό, θα έθετε όμως τεράστια ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και εθνικής συνταγματικής τάξης σε όλα σχεδόν τα κράτη - μέλη και  θα οδηγούσε στη διάλυση της Ένωσης  λόγω  υπερβολικού πολιτικού και θεσμικού βολονταρισμού.

 Το πρώτο συνεπώς που μας θυμίζει το βρετανικό δημοψήφισμα είναι ότι η πορεία της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης αποκόπηκε από τα ιστορικά θεμέλια της Ευρωπαϊκής συνύπαρξης. Έχασε την ιστορική της μνήμη και προοπτική. Χωρίς όμως τα στοιχεία αυτά δεν αποκτούν το πλήρες περιεχόμενό τους οι ευρωπαϊκές αξίες και δεν συγκροτείται μια ενιαία ευρωπαϊκή στρατηγική. Η Ευρώπη δεν λειτουργεί ακόμη  ως ολοκληρωμένη οντότητα αλλά ως πεδίο εθνικών στρατηγικών που αντιπαρατίθενται ή διευθετούνται μέσα σε μια διαρκή διακρατική (διακυβερνητική, όπως λέγεται) διαπραγμάτευση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει η αίσθηση ενός κοινού ευρωπαϊκού συμφέροντος. Προφανώς υπάρχει ιδίως μέσα στη ζώνη του ευρώ. Όμως το ενιαίο νόμισμα των 19 και οι παρεμβάσεις της ΕΚΤ, απέχουν πολύ από έναν ενιαίο ευρωπαϊκό πατριωτισμό των 28. Τόσο πολύ όσο η διάλυση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος από την τεράστια προσπάθεια που έχει γίνει επί 70 χρόνια για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. 

 Τα τελευταία χρόνια η δοκιμασία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος είναι σκληρή και πολυεπίπεδη. Η οικονομική κρίση δεν είναι απλώς κρίση δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική. Είναι κρίση διαρθρωτικών ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και συνολική κρίση του ευρωπαϊκού μοντέλου ανταγωνιστικότητας. Η οικονομική μαζί με τη δημογραφική κρίση οδήγησαν σε γενικευμένη κρίση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Η διεθνοπολιτική αδυναμία της ΕΕ σε συνδυασμό με τη γειτνίαση προς τη Μ. Ανατολή και τη Β. Αφρική οδήγησε στην προσφυγική κρίση και τις νέες μορφές τρομοκρατικής απειλής, δηλαδή σε κρίση εσωτερικής ασφάλειας.

 Αυτές οι συνθήκες ευνοούν την αναζωπύρωση της κλασικής αντίθεσης μεταξύ Ευρωπαϊκής ενοποίησης και εθνικής κυριαρχίας. Η ΕΕ ταυτίζεται στη συνείδηση των Ευρωπαίων πολιτών με την πολλαπλή κρίση και τις συνέπειες της. Από τις διάφορες εκδοχές του ευρωσκεπτικισμού ισχυρότερες δεν είναι οι «αντικαπιταλιστικές» ή έστω οι «αντινεοφιλελεύθερες», αλλά αυτές που παραπέμπουν στην εθνική κυριαρχία και ταυτότητα. Το εθνικό κράτος λειτουργεί ως κοινότητα. Προσφέρει την αίσθηση του ανήκειν. Διατηρεί τους συμβολισμούς της εθνικής κυριαρχίας. Ουδείς ασχολείται με την πραγματικότητα. Υπερισχύουν οι «αυταπάτες». 

 Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει προνομιακή σχέση με τις αντιλήψεις αυτές. Άργησε άλλωστε  να ενταχθεί στην ΕΕ όχι μόνο λόγω Ντε Γκολ. Είχε και έχει πάντα αίσθηση του μεγέθους του και του ρόλου του ως πρώην αυτοκρατορίας, ως στρατιωτικού μηχανισμού και ως μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας. Διεκδίκησε με πάθος τη λεγόμενη βρετανική εξαίρεση.  Έμεινε με ενθουσιασμό εκτός ευρωζώνης και Σένγκεν. Υπολογίζει πάντα με ακρίβεια το ισοζύγιο των δοσοληψιών του με την ΕΕ και δεν ξεχνά ούτε λεπτό ότι είναι καθαρός πληρωτής. Αντιμετωπίζει με φοβική αλαζονεία τους «φτωχούς συγγενείς» των άλλων κρατών μελών που υποτίθεται ότι διεκδικούν τα βρετανικά κοινωνικά επιδόματα. Ξεχνά πόσο ενισχύουν τη βρετανική οικονομία οι αλλοδαποί εργαζόμενοι, επιχειρηματίες, φοιτητές, ιδιοκτήτες ακινήτων. Από την άλλη θέλει να είναι το κοσμοπολίτικο χρηματοοικονομικό κέντρο όλης της Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης της ευρωζώνης και ει δυνατόν όλης της διεθνούς οικονομίας. Θέλει να καθοδηγεί επικοινωνιακά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και ταυτοχρόνως να  επιχαίρει με τα προβλήματα της ευρωζώνης. 

 Φαίνεται όμως ότι η πλειοψηφία του βρετανικού λαού δεν είχε λάβει επαρκώς υπόψη της την ετερογονία των σκοπών. Το πώς η συμμετοχή στην ΕΕ λειτουργεί ως εγγύηση για τη συνοχή του Ηνωμένου Βασιλείου, συνοχή πολιτειακή ως προς τη Σκωτία και τη Β. Ιρλανδία, αλλά και συνοχή κοινωνική ως προς την ηλικιακή και μορφωτική διαστρωμάτωση και τον τόπο κατοικίας. 

 Το ίδιο το περιβόητο άρθρο 50 της ΣΕΕ για την αποχώρηση κράτους - μέλους από την Ένωση, όπως και οι αρχές της επικουρικότητας, της αναλογικότητας και του δοτού χαρακτήρα των αρμοδιοτήτων της Ένωσης υπάρχουν για να δίνουν  απάντηση στους ιστορικούς και θεσμικούς ευρωσκεπτικιστές που δεν θέλουν περισσότερη  Ένωση ή στους ευρωπαϊστές σκεπτικιστές που ξέρουν ότι η τεχνητή υπερβολή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όλο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.  Αυτά όμως προβλέφθηκαν στις ιδρυτικές συνθήκες ως βαλβίδες εκτόνωσης και όχι ως κερκόπορτες.

 Η βρετανική επιλογή για έξοδο φέρνει συνεπώς και το ΗΒ και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ ενώπιον ιστορικών διλημμάτων. Η φράση μου είναι ακριβής. Το πραγματικό δίλημμα για τους βρετανούς νομίζω ότι γίνεται αντιληπτό πλήρως τώρα, μετά το δημοψήφισμα και την πλειοψηφία που διαμορφώθηκε. Η τεχνική απόσταση ανάμεσα στον συμβιβασμό της 19.2.2016 που θα ίσχυε σε περίπτωση παραμονής του ΗΒ στην ΕΕ και στους όρους μιας ειδικής σχέσης που θα διαπραγματευθεί τώρα, ως τρίτη χώρα, το ΗΒ με την ΕΕ, μπορεί να μην είναι πολύ μεγάλη. Η συμβολική και πολιτική απόσταση είναι όμως τεράστια. Οφείλουν συνεπώς  και οι δυο πλευρές να μετριάσουν τις εκατέρωθεν επιπτώσεις της αποχώρησης μέσα από την ταχύτητα της σύναψης και τη διορατικότητα του περιεχομένου της συμφωνίας για τη σχέση ΗΒ και ΕΕ. Το εγχείρημα είναι όμως δύσκολο γιατί όλα τα κράτη μέλη θα έχουν λόγο σύμφωνα με τις εθνικές συνταγματικές τους διαδικασίες, κάποιες από τις οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε δημοψηφίσματα. Η Ευρώπη θα ταλαιπωρηθεί πολύ ακόμη από τη βρετανική αποχώρηση που εκ των πραγμάτων, για λόγους θεσμικούς, θα  προκαλέσει μετασχηματισμό της ΕΕ.

 Τίποτα συνεπώς δεν μπορεί να είναι ίδιο, απλό ή τεχνικό στην Ευρώπη. Η πρωτοβουλία ανήκει στα κράτη - μέλη που πρέπει να συμφωνήσουν σε πολιτικές αποφάσεις με ιστορική συνείδηση. Να συμφωνήσουν τις μεγαλύτερες δυνατές πολιτικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της πολύπλοκης και ευαίσθητης διαδικασίας λήψης των κρίσιμων ενωσιακών αποφάσεων που είναι διακυβερνητική και υπακούει στις προδιαγραφές των εθνικών συνταγμάτων όλων των κρατών - μελών.  Δυστυχώς αυτό που απαιτείται είναι εξαιρετικά δύσκολο γιατί συνδέεται με διεθνείς και κυρίως εσωτερικές συγκυρίες, ιδιομορφίες, τυχαιότητες και σκοπιμότητες σε 27 κράτη - μέλη με διαφορετικούς εκλογικούς κύκλους. Δεν αρκεί η σύμπλευση Γερμανίας - Γαλλίας ούτε η συμμετοχή της Ιταλίας σε τριμερείς συνεννοήσεις.

 Προφανώς υπάρχει παραλλήλως μεγάλο περιθώριο για κινήσεις αλλαγής του  κοινωνικού και οικονομικού κλίματος μέσα στο υφιστάμενο θεσμικό ευρωπαϊκό   σχήμα με αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Συμβουλίου και ΕΚΤ. Υπάρχει σοβαρό περιθώριο αξιοποίησης μηχανισμών όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας. Υπάρχει πάντα η δυνατότητα αποτελεσματικότερων πρωτοβουλιών σε σχέση με το προσφυγικό, τη συμφωνία ΕΕ - Τουρκίας κοκ.  

 Όμως στις ΗΠΑ, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν τώρα πολύ πιο δημιουργικά  ως διεθνοπολιτικός εταίρος και ως οικονομικός ανταγωνιστής, η περίοδος είναι προεκλογική υπό συνθήκες «αμερικανοσκεπτικισμού», σε πολλά σημεία συγκρίσιμου  με  τον  ευρωσκεπτικισμό.

 Μέσα στο νέο αυτό τοπίο των ρευστών συσχετισμών η Ελλάδα παύει να είναι το πιο «διάσημο» πρόβλημα της Ένωσης. Αυτό παραδόξως δεν είναι θετικό. Το να είσαι το κεντρικό πρόβλημα λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό προστατευτικά. Τώρα δυστυχώς  οι συμπεριφορές των κυβερνήσεων και των κοινοβουλίων των κρατών - μελών θα καθορίζονται πολύ περισσότερο από κριτήρια εσωτερικής πολιτικής σκοπιμότητας. Η Ελλάδα είναι άλλωστε αποδυναμωμένη για λόγους επίσης  εσωτερικούς. Εσωτερικής απλούστευσης και σκοπιμότητας που είναι δυο ήπια ονόματα για τα θεμέλια του ευρωπαϊκού λαϊκισμού ευρέως φάσματος. Η Ελλάδα είναι, με άλλα λόγια, αποδυναμωμένη όχι  λόγω εξάρτησης από το τρίτο δάνειο που κατέστη αναγκαίο τον Ιούλιο του 2015, αλλά γιατί η κοινωνία, ακριβέστερα ο Ελληνικός λαός, δεν έχει διαμορφώσει τις προϋποθέσεις της εθνικής σοβαρότητας και υπευθυνότητας που θεμελιώνονται στην κατανόηση και την παραδοχή της αλήθειας. Ας ελπίσουμε ότι τώρα κάποιοι θα αρχίσουν να σκέφτονται διαφορετικά.

* O Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης και καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εχει υπηρετήσει από το 1993 και μετά σε διάφορες υπουργικές θέσεις.



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (26)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΩΝ ΚΑΛΟΠΡΟΑΙΡΕΤΑ | 29/06/2016 20:11
    Κύριε Ευάγγελε Βενιζέλο είστε ίσως από τους πλέον οξύνους και οξυδερκείς κοινοβουλευτικούς-πολιτικούς που"διέβησαν"το"κατώφλι του κοινοβουλίου(κατά την άποψή μου),ευφραδής,μελίρρυτος,καλλιεπής,είγλωττος,ακραιφνής ρήτωρ,... .Όμως τα προτερήματα που σας διακρίνουν,χαρακτηρίζουν και,με τα οποία είστε από τη φύση(σας)"προικισμένος",πιστεύω ότι δεν τα χρησιμοποιήσατε προς όφελος των πολιτών(και δεν εννοώ τα"ρουσφέτια"που χαρακτηρίζουν την πολιτική συναλλαγή...).Οφείλετε(πιστεύω)να δώσετε πολλές εξηγήσεις στους πολίτες,δια τον πολιτικό αμοραλισμό που έχετε κατά καιρούς επιδείξει και ο οποίος είναι χειρότερος πολιτικά από τον οιοδήποτε λαϊκισμό τον οποίο(και ορθώς)εσείς"ψέγετε"διαχρονικά... .
    ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ
    απάντηση14
     
     
    τι να μας πεις ρε ολετήρα... | 27/06/2016 23:52
    τι να μας διηγηθείς απ' τη ζωή σου;
    είσαι τελειωμένος ρε κεφτέ...
    απάντηση414
     
     
    το σύστημα [εχει πρόβλημα... | 27/06/2016 22:31
    τουλάχιστον στα 4 από τα 8 δημοσιευμένα σχόλια δεν έγινε δεκτη η επιδοκιμασία/αποδοκιμασία μου, λόγω εμφανίσεως - εσφαλμένως- σχολίου ότι 'εχω εκφράσει ήδη άποψη' - ενώ δεν είχα!
    nipaster
    απάντηση00
     
     
    Ενδιαφέρον προσπάθεια ανάλυσης, | 27/06/2016 21:53
    αλλά ως προσέγγιση του ουσιαστικού προβλήματος, προσωπικά δεν με ικανοποιεί: Άλλο το όραμα των κυρίων Adenauer και De Gaulle κατά την ίδρυση πρώτα της Montanunion και μετέπιπτα της ΕΕ, και άλλο ο στόχος και ο τρόπος ‘ίδρυσης της Ευρωζώνης. Ποιος την ίδρυσε, και με ποιόν στόχο? Παρακαλώ να μην απαντήσει κάποιος «ασφαλώς τα 8 ιδρυτικά μέλη». Πως ήταν δυνατόν, οι ιδρυτές - πρωταγωνιστές να ισχυριστούν ότι «ένα κοινό νόμισμα θα φέρει αυτομάτως και την πολιτική ένωση»? Τι θεμέλια υπήρχαν για την ίδρυση έστω μόνο μιας Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας με κοινή εξωτερική πολιτική και κοινή άμυνα, όπως π.χ. έχουν οι ΗΠΑ, αλλά κατά τα άλλα πολύ αυτονομία στην αυτοδιοίκηση των κρατών μελών? Η αυτοδιοίκηση υπό προϋποθέσεις δεν έχει να κάνει τίποτε με «εθνικισμό». Τελικά, όσο αφορά τους «υποανάπτυκτους» Έλληνες που δεν καταλαβαίνουν: Γιατί η τότε κυβέρνηση δεν έκανε δημοψήφισμα αν ο Ελληνικός καν θέλει να γίνει μέλος? Δεν γνωρίζω άλλο κράτος μέλος στο οποίο δεν προηγήθηκε δημοψήφισμα. Προϋπόθεση για αυτό είναι ασφαλώς μια καλή ενημέρωση του λαού περί τίνος πρόκειται, με όλα τα συν και πλην (Σιγά όμως, μην κάτσουμε να ενημερώσουμε και τους «καθυστερημένους» Έλληνες...). Και πως ακριβώς μπήκε η Ελλάδα μέσα, η οποία ούτε κατά προσέγγιση δεν ικανοποιούσε τα τρία κριτήρια της συμφωνίας Maastricht? Να σας το πω εγώ κύριε Βενιζέλο, η θέλετε να μας γράψετε κάποια νέα ανάλυση? Ανυπομονούμε.
    Μιχαήλ Λέων
    απάντηση24
     
     
    μπέεεε... | 27/06/2016 20:11
    μπέεεε...
    μπέεεε...
    απάντηση27
     
     
    Συγχαρτήρια για την άρτια ανάλυση | 27/06/2016 19:48
    Ορθότατος, πυκνότατος, γνωστικότατος και ρεαλιστικότατος.
    Panagiotis Perysinakis
    απάντηση123
     
     
    Δυστυχως | 27/06/2016 18:13
    Αντι του Ε.Βενιζελου η χωρα κυβερναται απο ενα τσουρμο αγραμματα τζοβενα και μεσηλικες που πολλοι εξ αυτων ουτε εξω απο τα συνορα της χωρας εχουν παει. Οπορτουνιστες. ασχετοι, λαικιστες με θεμελια χτισμενα σε αποτυχιμενες ιδεολογιες. Δυστυχως...
    London Greek
    απάντηση153
     
     
     
    Όποιος κατάλαβε... κατάλαβε | 27/06/2016 17:50
    Φάρατζ, Τζόνσον, Λεπέν, Ιγγλέσιας, Μαδούρο, Τσίπρας, Καμμένος, Μιχαλολιάκος, Κιμ κ.ο.κ. Όχι πια Αριστερά, όχι πιά Δεξιά, μόνο φασίστες...
    Μελέτης
    απάντηση149
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Oi eythines ekei pou prepei | 27/06/2016 16:42
    Δεν εχει διαμορφωσει ο ελληνικος λαος προυποθεσεις εθνικης σοβραοτητας? Αυτο ειναι το προβλημα? Και οχι τα δανεια. Μαλιστα. Οταν επι τοσα χρονια ο ελληνικος λαος ψηφιζε πασοκ ως αυτοδυναμη κυβερνηση ειχε η οχι προυποθεσεις εθνικης σοβαροτητας? Μηπως αντι να ριχνετε τις ευθυνες στον ελληνικο λαο αναλογιστειτε λιγο και τις δικες σας που ως ισχυρη πλειοψηφια επηρεασατε τις κεντρικες αποφασεις της χωρας πολυ περισσοτερο απο τον ελληνικο λαο? Στο κατω κατω στην Ελλαδα δεν ειχαμ εποτε σοβαρα δημοψηφισματα περι σοβαρων θεματων. Ουτε και σοβαρες αντιδρασεις και κινητοποιησεις τετοιες που να δικαιολογουν τους κυβερνοντες οτι αναγκαστηκαν να ειναι χαλαροι. οποτε αρνουμαστε τις ευθυνες
    Tassos
    απάντηση1221
     
     
     
    Tin... | 27/06/2016 16:06
    ...thesi tis Brettanias yia tin EU, tin ksekatharise i Megali Margaret Thatcher me tin omilia tis stin Bruges stis20-21 Septembriou 1988. Oi Brits pantote sychainondan yperethnikous organismous , me moni eksairesi to NATO.
    Archaiomnimon
    απάντηση102
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    " Περμέναμε να βραβευθεί ένας Αετός και βραβεύθηκαν ...οι πετεινοί " ! | 27/06/2016 15:51
    Ορθός και άρτιος Πολιτικός Λόγος από τον καλύτερο με διαφορά πολιτικό της Μεταπολίτευσης . Κατά την γνώμη μου , ο πλέον καταρτισμένος ιστορικά , φιλοσοφικά και πολιτικά ευρωπαίος Πολιτικός. Η Ευμάθεια , η ευρυμάθειά , η Ενοψία και η ευρεσυπραξία χαρακτηρίζουν τον κ. Βενιζέλο σε υπερθετικό βαθμό και τον καθιστούν ασυναγώνιστο . Για αυτό και βρίσκεται μονίμως στο στόχαστρο των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και των υβριστών του . Αποδίδει την αποδυνάμωση της πατρίδας μας στην ακρισία του Ελληνικού λαού, και αυτό συνειρμικά παραπέμπει στο " Ού τοις άρχειν βουλομένοις μέμφομαι , αλλά τοις υπακούειν ετοιμοτέροις ούσιν " του Θουκυδίδη . προτείνω να ακούσουν την ομιλία του στην παρουσίαση του βιβλίου του .
    Έκτωρ
    απάντηση4320
     
     
     
    Η πιο ολοκληρωμένη ανάλυση | 27/06/2016 14:14
    Η καλύτερη και πιο ολοκληρωμένη ανάλυση για το θέμα που έχω διαβάσει. Δυστυχώς λίγοι άνθρωποι πια έχουν τις γνώσεις και την ευφυία να κάνουν τέτοιες αναλύσεις και εκείνους τους απαξιώνουμε
    ΧΒ
    απάντηση7120
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Δεν αφησατε ιερο και οσιο και μιλατε κιολας. | 27/06/2016 14:06
    Oπως μια ζωη Βενιζελε λες πολλα χωρις ουσιαστικα να λες τιποτα. Παχια λογια ανευ ουσιας στα ορια υπαρξιακης αναζητησης πολλω δε μαλλον τωρα που μπηκες και εσυ ηθελες δεν ηθελες στο καδρο με τα πολιτικα πτωματα. Οσω για την Ευρωπαικη ενωση που ευαγγελιζεσαι κατι τετοιες "φυσιογνωμιες" σαν την δικη σου - και δυστυχως ηταν πολλες - βιωσαν οι λαοι στο πετσι τους πανευρωπαικα και εκδηλωνουν σημερα τετοια απεχθεια που χασατε την γη κατω απ'τα ποδια σας. Ουτε εσεις οι ιδιοι δεν φανταζοσασταν το μεγεθος του χασματος μεταξυ λαων και Βρυξελλων. Εσυ και οι ομοιοι σου στο club μεσα απ'αυτο το σκοτεινο παιγνιδι εξουσιας αναμεσα στα αλλα δαιμονοποιησατε οτι πιο ιερο εχει ενας λαος την ΕΘΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ.
    ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΣ.
    απάντηση2558
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    το πολύ το λίπος στον εγκέφαλο... | 27/06/2016 12:01
    του έχει κάψει το μυαλό. Αντί για μυαλό έχει χυλό.
    ρε το στικάκι που το είχες βάλλει;
    απάντηση2886
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    xaxaxaxaxa | 27/06/2016 10:37
    Καλως τον μπαρμπα μας τον Ψευτη!
    xaxaxaxa
    απάντηση2888
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων