από metereologos.gr
Κυριακή 27 Μαΐου 2018
 
 

Δημοκρατία και Δικαιοσύνη. Ζητάμε πολλά;

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Το δίκαιο είναι μια σύγκρουση, το αποτέλεσμα της οποίας δεν οδηγεί πάντα στο λεγόμενο «κοινό, περί δικαίου, αίσθημα». Και επειδή οι συγκρούσεις τείνουν να γίνονται με όρους ισχύος, σπάνια ο ηρωισμός αρκεί για την προάσπιση της δικαιοσύνης. Χρειάζεται και ισχύς, που είναι πάντα παράμετρος σχετική.

Εσχάτως, αντιμέτωποι με τις αντίξοες συνθήκες διαπραγμάτευσης στα πλαίσια της Ε.Ε., όλοι μας ονειρευόμαστε μια ισχυρή Ελλάδα, που –υπό ιδανικές συνθήκες- θα μπορούσε αυτόνομα και αυτόβουλα να απαιτεί την εφαρμογή της «διεθνούς νομιμότητας», σε ένα περιβάλλον όπου η νομιμότητα συμβαδίζει με τη δικαιοσύνη, μια δικαιοσύνη βέβαια συμβατή με τις εθνικές μας επιδιώξεις.

Στην πραγματικότητα, η δικαιοσύνη που απολαμβάνει μια χώρα κράτος-μέλος της Ε.Ε. είναι πολύ πιο ισχυρή από αυτή που απολαμβάνουν κράτη «ελεύθερα, αδέσμευτα και ανεξάρτητα». Στο διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει χώρος για ένα «κοινό» περί δικαίου αίσθημα, επειδή κοινό είναι μόνο ότι έχει συμφωνηθεί στο πλαίσιο μιας διαπραγμάτευσης. Για παράδειγμα, σε δυο χρόνια η κυβέρνηση Ομπάμα θα αποτελεί παρελθόν. Πρόκειται για μια Προεδρία που ξεκίνησε με ένα προκαταβολικό Νόμπελ Ειρήνης και προσδοκίες στις οποίες μάλλον κανείς δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί. Στο μέλλον, ίσως κάποιοι θα θυμόμαστε την Προεδρία Ομπάμα για τη συνεισφορά της στην παγκόσμια ειρήνη. Όμως, είναι πολύ πιο πιθανό να τη θυμόμαστε για την επιτυχία ή την αποτυχία της συμφωνίας Διατλαντικού Συνεταιρισμού Εμπορίου και Επενδύσεων (ΤΤΙΡ) μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ. Και επειδή η υστεροφημία είναι πολύ ισχυρό κίνητρο, μια κάποια συμφωνία μπορεί τελικά να υπάρξει.

Στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης που αισίως οδεύει στον έβδομο κύκλο της, οι διαφορές που αντιμετώπισαν η Ευρώπη και οι ΗΠΑ δεν ήταν αμελητέες. Οι δυο παραδοσιακοί οικονομικοί, εμπορικοί και στρατιωτικοί εταίροι είχαν εδώ και δεκαετίες κλείσει όλες τις «εύκολες» συμφωνίες. Οι διαφορές που παραμένουν έχουν γερά θεμέλια. Η Ευρώπη, για παράδειγμα, θέλει να προστατεύσει τα αγροτικά προϊόντα ονομασίας προέλευσης, θέλει σήμανση και έλεγχο της πώλησης γενετικά τροποποιημένων προϊόντων, και θέλει προστασία της πολιτιστικής της βιομηχανίας. Ας φανταστούμε όμως τι θα συνέβαινε εάν σε μια παρόμοια διαπραγμάτευση δεν εισερχόμασταν ως ‘Ευρώπη’, αλλά ως η μικρή πλην όμως κυρίαρχη Ελλάς.

Το κάθε ζήτημα που διαπραγματεύονται οι Βρυξέλλες με την Ουάσιγκτον έχει τη δική του βαρύτητα. Ο ‘διάβολος’ όμως φαίνεται ότι ίσως κρύβεται τελικά στη διαδικασία επίλυσης διαφορών που θα προκύψουν στο μέλλον, μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Υπό αυτό το πρίσμα, ένα από τα ζητήματα που τίθενται είναι η διαδικασία επίλυσης διαφορών μεταξύ ιδιωτών επενδυτών και κρατών (ISDS). Παρόμοιες ρυθμίσεις πρωτοεμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1960 με σκοπό να προστατέψουν επενδυτές από τον κίνδυνο κατασχέσεων και αυθαίρετων απαλλοτριώσεων, δίνοντας σε ιδιώτες το δικαίωμα να κινούνται δικαστικά ενάντια σε κράτη, όταν αυτά νομοθετούν με τρόπο που θίγει τα συμφέροντά τους, με τρανταχτό παράδειγμα τις κρατικοποιήσεις. Κι αυτό, για την προστασία ακριβώς των

ιδιωτών έναντι της κρατικής αυθαιρεσίας, επιστρατεύοντας μάλιστα στρατιές εξαιρετικών δικηγόρων, αλλά περιορίζοντας ωστόσο σημαντικά την πολιτική κυριαρχία κυβερνήσεων.

Και δεν μιλάμε για χώρες μικρές, όπως ο Ισημερινός, που καλείται να αποζημιώσει πετρελαϊκές εταιρείες επειδή έκλεισε ρυπογόνες μονάδες άντλησης πετρελαίου στην καρδιά του Αμαζονίου. Πρόσφατα, μια Σουηδική εταιρία παραγωγής ενέργειας πέτυχε αποζημίωση δισεκατομμυρίων από την κυβέρνηση Μέρκελ, επειδή η Γερμανία αποφάσισε την σταδιακή κατάργηση της χρήσης πυρηνικής ενέργειας. Στο μεταξύ, μια πολυεθνική καπνοβιομηχανία ετοιμάζεται να σύρει την Αυστραλία στα δικαστήρια προκειμένου να αποζημιωθεί για την εξαιρετικά αυστηρή πολιτική τής χώρας στη σήμανση του καπνού. Με άλλα λόγια, η δημοκρατία και η προάσπιση του «κοινού» περί δικαίου αισθήματος δεν αποτελούν αυτονόητες και δεδομένες έννοιες. Η προάσπισή τους απαιτεί, για διαφορετικούς λόγους, διαρκή επαγρύπνηση, προετοιμασία και συμμαχίες.

Ολοένα και περισσότερο, τα κράτη έχουν να επιλέξουν μεταξύ συνασπισμών, χώρες με τις οποίες μοιράζονται ένα «κοινό» περί δικαίου αίσθημα, ή έναν περήφανο και εν πολλοίς μοναχικό δρόμο, που σπάνια καταλήγει στην έκφραση μιας αυθεντικότερης και ουσιαστικότερης δημοκρατίας. Συχνά, καταλήγει απλά σε αδυναμία ή, ακόμα χειρότερα, συμμαχίες ανάγκης που οδηγούν σε υποτέλεια. «Η σκληρή πραγματικότητα της Ε.Ε.», για παράδειγμα, ωχριά μπροστά στην πραγματικότητα της Ουκρανίας.

Το δίκαιο δεν είναι μόνο το δίκαιο του φαινομενικά ισχυρού σε μια διαπραγμάτευση. Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το δίκαιο δεν είναι ποτέ το δίκαιο του αδυνάμου.

* Η κυρία Βάσω Κόλλια είναι Γενική Γραμματέας Ισότητας των Φύλων.



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (8)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Η υποκρισία περί δημοκρατίας !! | 24/11/2014 17:32
    Daniel Cohn Bendit: "Είμαστε υποκριτές."
    L.K
    απάντηση00
     
     
    Δημοκρατία και ενωμένη Ευρώπη | 24/11/2014 10:27
    Χρήσιμη, ενδιαφέρουσα και αναζωογονητική η οπτική του άρθρου. Ένα δείγμα πολιτικού λόγου που δεν βασίζεται στην προϋπόθεση ότι ο κόσμος τελειώνει στα σύνορα της εθνικής επικράτειας! Εν τέλει, αυτό που μας λέει το άρθρο είναι ότι "ενωμένοι είμαστε πιο δυνατοί", αρκεί να διαφυλάξουμε τη δημοκρατία. Και για να γίνει αυτό, πρέπει να αντιληφθούμε εγκαίρως από πού έρχονται -και με ποια μορφή- οι νέες προκλήσεις για τη δημοκρατία (π.χ. το πεδίο της δικαιοσύνης), εντός μιας Ευρώπης που αγωνίζεται να δει τον εαυτό της ως ουσιαστική (πολιτική;) "ένωση". Χωρίς σωστή πληροφόρηση και επίγνωση, δεν νοείται υπεύθυνος πολίτης. Γι'αυτό, μακάρι να βλέπουμε συχνότερα τέτοια άρθρα.
    Marios
    απάντηση30
     
     
    Πολύς θυμός, λίγη αντίληψη | 22/11/2014 20:07
    Διαβάζω για τη σχέση Ευρωπαικής, Παγκόσμιας και Εθνικής δικαιοσύνης. Και μάλλον χαίρομαι, επειδή πρόκειται για ένα ζήτημα ουσίας. Όλοι γνωρίζουν ότι το διεθνές δίκαιο διαφέρει από το εθνικό ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΣΙΓΟΥΡΑ μια σύγκρουση. Όποιος δεν καταλαβαίνει, δε ξέρει που πατά ίσως και που πηγαίνει...
    OpenMind
    απάντηση31
     
     
    Τίποτα απόλα αυτά ΙΙ | 22/11/2014 18:42
    Για το TTIP. (αφήνω απέξω τη δικαιοσύνη σε διεθνές επίπεδο και την απονομή της. δε πρόκεiται σε καμιά περίπτωση για ζήτημα απονομής δικαιοσύνης και κατανομής της -ή απονομής της- ανάμεσα σε ισχυρούς και αδύναμους) Φοβάμαι λοιπόν κάποιες χώρες όπως η Ελλάδα (και οι υπεύθυνοι για τις τύχες τους) δεν έχουν συλλάβει καθόλου το νόημα και περισσότερο δεν έχουν σκεφθεί καλά τις συνέπειες για τους πολίτες τους. Είναι σημαντικά τα στανταρτ π.χ. των τροφίμων ή ακόμα το ζήτημα των αποζημιώσεων. Λογω χώρου: τα ελληνικά προϊόντα σε ανταγωνισμό με αυτά των ΗΠΑ; έ ότι έγινε και με τα ευρωπαϊκά! Η συμφωνία είναι για τις βόρρεις χώρες Ευρώπης. Την ελλάδα θα την πνίξουν και οι κανόνες και τα προϊόντα τους.
    Giannis
    απάντηση00
     
     
    Σχεδόν τίποτα από όλα αυτά! | 22/11/2014 18:23
    Πρώτον: Η δικαιοσύνη ειναι αγώνας, αλλά όχι σύγκρουση. Αλλιώς φαντάζεστε να ήταν σύγκρουση όπως το ποδόσφαιρο, όπου ο καθένας -μια και το αίσθημα περί δικαίου είναι και θα παραμείνει αίσθημα και επομένως υποκειμενικό- θα έχει το δικό του τέρμα για να βάζει γκόλ; Δεύτερον: η (εσωτερική δικαιοσύνη) αυτή που αποφασίζει για την υπόθεση που ο γάϊδαρος έφαγε το κλήμα του γείτονα και αυτή που (πρέπει μαν δεν κάνει) να τιμωρεί τα λαμόγια και τη διαφθορά δεν είναι στην πραγματικότητα (μόνη υπεύθυνη για τη) δικαιοσύνη, αλλά νομιμότητα (μονιμοσύνη) δηλαδή εφαρμογή των νόμων. Και την κάνει και αυτή πανάσχημα. Η δικαιοσύνη ειναι κοινωνικό φαινόμενο, απαίτηση και υποχρέωση και ευθύνη όλων. Για TTIP...
    Γιαννης
    απάντηση20
     
     
     
    Πριν ασχοληθουμε με την παγκοσμια δικαιοσυνη... | 22/11/2014 10:57
    ...δεν κοιταμε τα χάλια της ανυπαρκτης δικής μας; Ζουμε σε χωρα οπου τα λαμογια δεν εχουν κανεναν λογο να φοβουνται!Σε χωρα οπου οι εισαγγελεις υπαρχουν μονο για να απαιτουν να τους πληρωσουμε τα αναδρομικα τους.Ειναι δικαιοσυνη κατι τετοιο;Αν η δικαιοσυνη ειναι αποτελεσμα συγκρουσεων(αστεια θεωρια αλλά τελος παντων),τοτε,μας λετε οτι δεν φταινε οι δικαστες που αφησαν τη διαφθορα να γιγαντωθει!Αρα,κι εδω αλλοι φταινε!Συγγνωμη,αλλά απο τη στιγμη που τα λαμογια προδωσαν την υποσταση της χωρας,τετοιες"αποψεις"ειναι υποπτες και εκ του πονηρου!Ουτε συγκρουση,ουτε καν κοινο αισθημα δικαιου:ΑΠΟΤΡΟΠΗ! Αυτο ειναι το ζητουμενο,και αποψεις οπως της συντακτου ειναι απαραδεκτες.Ντροπη!
    Abdul
    απάντηση98
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    ! | 22/11/2014 09:05
    Για να ειμαστε αξιοπιστοι εταιροι στην ΕΕ δεν φτανει ο Πλατωνας και ο Αριστοτελης. Σαν μικρη χωρα πρεπει να ειμαστε υποδειγμα θεσμων και οικονομικης διαχειρισης για να μας σεβονται. Aλλα κανεις δεν θελει να σπασει αβγα απ' το 1950 και μετα. Πχ ζηταμε το 2014 γερμανικες αποζημιωσεις οταν οι Γαλλοι και οι Γερμανοι τα εχουν βρει απο τοτε κιολας για να προχωρησει η ιδεα της ενωμενης Ευρωπης! Αυτο δειχνει οτι δεν καταλάβαμε τιποτα και οτι η ιδεα της ενωμενης Ευρωπης για μας σημαινε ΕΟΚ και ΜΟΠ. Αντι, με την ευκαιρια της κρισης, να θεσουμε νεες βασεις, εξακολουθουμε να εχουμε τεραστιους φορους και δαπανες και συζηταμε στον αερα για "νεα παραγωγικα μοντελα".
    a
    απάντηση153