Οι εποχικοί εργαζόμενοι, αυτοί που συνηθίζουν να δουλεύουν την καλοκαιρινή περίοδο και με ελάχιστα ρεπό, ξεχύθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τα τέλη Φεβρουαρίου ψάχνοντας την απάντηση στο πιο απλό, αλλά ταυτόχρονα περίπλοκο ερώτημα: Αξίζει να φύγει κάποιος για σεζόν το καλοκαίρι του 2026;
Το κυνήγι της εποχικής εργασίας, άλλωστε, προϋποθέτει ένα σοβαρό πλάνο, αρκετή σκέψη ή, για να το πούμε πιο απλά, μία λευκή κόλλα χαρτί με τα υπέρ και τα κατά προτού το εργατικό δυναμικό της χώρας προχωρήσει στην τελική απόφαση.
Τα κατά, για την ώρα τουλάχιστον και λίγο προτού ξεκινήσει δειλά η σεζόν στα τέλη Μαρτίου, μοιάζουν περισσότερα. Το ίδιο γράφουν στις διαδικτυακές ομάδες όπου μοιράζονται τους προβληματισμούς τους οι εποχικοί υπάλληλοι, το ίδιο αναφέρουν και στο «Β».
Mαρτυρίες
«Σταμάτησα. Αποφάσισα να μη δουλεύω πια σεζόν, πραγματικά κουράστηκα» λέει η 23χρονη Κέλλυ. «Από το καλοκαίρι του 2025 έχει ξεκινήσει μια ιστορία η οποία, όπως φαίνεται, θα συνεχιστεί και φέτος. Λένε ότι δεν θέλουμε να δουλέψουμε, αλλά ξεχνούν πως δεν υπάρχουν σπίτια να μείνουν οι εργαζόμενοι, ειδικά όταν μιλάμε για τα νησιά».
Η Ελένη, ιδιοκτήτρια ξενοδοχείου στη Σαντορίνη, θεωρεί πως τίποτα δεν έχει αλλάξει από πέρυσι. «Το κόστος ζωής ήταν τόσο υψηλό που τα άτομα που συνήθιζαν να δουλεύουν σεζόν δεν ήρθαν στο νησί. Στο ίδιο σημείο φαίνεται ότι θα βρεθούμε και φέτος. Δεν υπάρχει οργάνωση, δεν έχει λυθεί το ζήτημα και δεν υπάρχουν καταλύματα. Κι αν βρεθούν κάποια, θα μένουν μαζί 8-9 άτομα. Δεν γίνεται έτσι».
Το ίδιο παρατηρεί και η Αλεξάνδρα, η οποία επίσης ζει και εργάζεται στη Σαντορίνη. «Αν δεν δώσει κατάλυμα ο εργοδότης, υπάρχει πρόβλημα. Ολα γίνονται Airbnb. Πολλά μαγαζιά έκλεισαν λόγω της περσινής εικόνας. Φέτος τα πράγματα, αν και νωρίς, έδειχναν λίγο καλύτερα, αλλά σίγουρα θα επηρεαστούμε με τις εξελίξεις του Ιράν».
Κενά και στην εστίαση
Οι μόνοι που δέχονται να δουλέψουν είναι αλλοδαποί, κυρίως Αλβανοί, Βούλγαροι και Πακιστανοί. Και δεν είναι μόνο τα ξενοδοχεία, οι επιχειρήσεις εστίασης παρουσιάζουν επίσης τεράστια κενά.
Για να καταλάβουμε καλύτερα την ανησυχία που επικρατεί, φτάνει να γυρίσουμε στην πρόσφατη παρέμβαση της Κεντρικής Ενωσης Επιμελητηρίων Ελλάδας (ΚΕΕΕ) η οποία ζήτησε τη διεύρυνση του καταλόγου των επιχειρήσεων που δύνανται να απασχολούν εποχικά εργαζομένους – πολίτες τρίτων χωρών, ώστε να συμπεριληφθούν ρητά και οι επιχειρήσεις εστίασης.
Οπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΚΕΕΕ, Γιάννης Βουτσινάς, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, ειδικά στην εστίαση, απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα χιλιάδων επιχειρήσεων. Η ένταξη του κλάδου στον κατάλογο εποχικής απασχόλησης πολιτών τρίτων χωρών «αποτελεί ρεαλιστική και αναγκαία παρέμβαση, ώστε να διασφαλιστούν η ομαλή λειτουργία της αγοράς και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας».
Πάντως, οι περισσότεροι εποχικοί υπάλληλοι κοιτάζουν τις επιλογές τους προτού αλλάξει ο χρόνος, όταν ακόμα το καλοκαίρι μοιάζει μακρινό και η θερμοκρασία της θάλασσας κυμαίνεται μεταξύ 14 και 18 βαθμών Κελσίου. Ενας από αυτούς είναι και ο Κώστας, που έχει ήδη στα χέρια του μια πρόταση.
Το burnout
«Η αλήθεια είναι πως ακόμη δεν ξέρω τι θα κάνω. Για τέσσερα συνεχόμενα χρόνια δουλεύω σε ένα ξενοδοχείο στο Λαγονήσι. Πλέον θέλω κάτι πιο μόνιμο, μόνο αν δεν βρω κάτι καλύτερο θα πάω. Κουράζεσαι. Δεν είναι μόνο το σωματικό, τείνουμε να ξεχνάμε το burnout, τη γενικότερη κατάσταση που έχεις να αντιμετωπίσεις κάθε μέρα».
Στην ερώτηση για το αν του φαίνεται λογικό που όλο και περισσότεροι Eλληνες γυρίζουν την πλάτη τους στην εποχική εργασία, ο Κώστας ήταν κατηγορηματικός: «Φυσικά! Εγώ ήμουν τυχερός, είχα καλή συνεννόηση με τους εργοδότες μου και κάπου να μείνω. Οι συνθήκες διαβίωσης είναι σημαντικές, γίνονται αδιανόητα πράγματα το καλοκαίρι. Είναι και η πίεση. Σκεφτείτε ότι μια επιχείρηση προσπαθεί να βγάλει τα χρήματα όλου του χρόνου τον Ιούλιο και τον Αύγουστο».
Τελικά, αξίζει να δουλέψει κάποιος σεζόν σε νησί; Σύμφωνα με τον Μάριο, όχι. Σε μια πρόσφατη αναζήτηση, βρήκε αγγελίες που δίνουν 1.300 ευρώ καθαρά για εννέα ώρες και επταήμερη εργασία. Κανένα ρεπό και πλήρης σωματική εξάντληση για περίπου 4,75 ευρώ την ώρα.
Εύλογα, λοιπόν, αναρωτήθηκε: Γιατί να αφήσει κάποιος τους δικούς του ανθρώπους, τον τόπο του και γενικότερα τον κύκλο του, όταν μπορεί στην πόλη του να δουλεύει για 700 ευρώ που με τις υπερωρίες θα φτάσουν τα 900 ευρώ, αλλά να έχει δύο ημέρες ρεπό και μια πιο ισορροπημένη καθημερινότητα; Είπαμε, ένα σοβαρό πλάνο προϋποθέτει μια κόλλα χαρτί, τα υπέρ και τα κατά. Η ζυγαριά του Μάριου έχει ήδη δείξει πώς θα κυλήσει για εκείνον το καλοκαίρι.
Θα άξιζε αν…
«Για να αξίζει πραγματικά να πάω σεζόν, η συμφωνία θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον 1.800 ευρώ καθαρά, εννιά ώρες, έξι μέρες δουλειά, φαγητό και διαμονή. Φτάνει με τα σπίτια που μοιάζουν με τρώγλη» αναφέρει.
Ο Μάριος δεν είναι ο μόνος που σκέφτεται πως ό,τι μπορεί να κάνει στο νησί, μπορεί να κάνει και στην περιοχή του. Με τον τουρισμό να είναι πλέον «ζωντανός» στην Αθήνα και το καλοκαίρι, δεν είναι λίγοι αυτοί που προτιμούν τα πεζοδρόμια από τις ακτές και τη ζέστη της πόλης από τον αέρα των νησιών.
Ο εποχικά διορθωμένος δείκτης ανεργίας τον Αύγουστο 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, διαμορφώθηκε στο 8,1%, μειωμένος σε σχέση με τον Αύγουστο 2024 (9,7%).
Η μείωση του ποσοστού ανεργίας τον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού υποδηλώνει ότι περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται κατά την καλοκαιρινή περίοδο, μέρος των οποίων πιθανότατα είναι εποχικά εργαζόμενοι σε τουρισμό, ξενοδοχεία και εστίαση.
Η σεζόν, ωστόσο, όπως την είχαμε κάποτε στο μυαλό μας, έχει αλλάξει, το ίδιο και το κυνήγι της εποχικής εργασίας. Πλέον, θεωρείται προτιμότερο να δουλέψεις για λιγότερα, αλλά να είσαι κοντά στο σπίτι σου, παρά να κερδίζεις περισσότερα σε ένα ιδιαίτερο και πολλές φορές αφιλόξενο περιβάλλον.
Ζητούνται 80.000 εργαζόμενοι
Στο ξεκίνημα της θερινής σεζόν του 2025, οι κενές θέσεις εργασίας σε ξενοδοχεία, επιχειρήσεις εστίασης και γενικότερα στον τουρισμό ήταν περίπου 80.000. Σε λίγους μήνες από τώρα, θα μάθουμε αν βρισκόμαστε στο ίδιο επίπεδο ή αν η κατάσταση βελτιώθηκε. Αλήθεια, θα προκαλούσε εντύπωση αν αυτή παραμείνει στάσιμη ή επιδεινωθεί όσο το κόστος ζωής για τους απλούς εργαζομένους στο νησί είναι απαγορευτικό;
