Πόσα μικρόβια ζουν επάνω στο κινητό μας, το αντικείμενο που αγγίζουμε πιθανώς συχνότερα από οποιοδήποτε άλλο μέσα στην ημέρα, χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε; Και πόσα από αυτά τα μικρόβια «ταξιδεύουν» από το κινητό σε τόσες άλλες επιφάνειες στις οποίες το ακουμπάμε καθημερινά; Μια πρωτοποριακή λύση ενάντια σε αυτόν φαύλο κύκλο διασποράς των μικροβίων προτείνουν τώρα επιστήμονες από την Αυστραλία.
Συγκεκριμένα, ερευνητές του Βασιλικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μελβούρνης (RMIT) δημιούργησαν μια πλαστική μεμβράνη ικανή να καταστρέφει τα μικρόβια που προσκολλώνται στην επιφάνειά της και να προστατεύει την ανθρώπινη υγεία. Οπως αναφέρεται στο «Advanced Science», το υλικό μπορεί να είναι ιδιαιτέρως αποτελεσματικό σε επιφάνειες των οποίων γίνεται συχνή χρήση, όπως τα κινητά τηλέφωνα, τα πληκτρολόγια αλλά και ο ιατρικός εξοπλισμός, στον οποίο η μετάδοση ιών και άλλων μικροβίων είναι πιο πιθανή και δυνητικά πιο επικίνδυνη.
Η ανάγλυφη πλαστική επιφάνεια- «εξολοθρευτής» μικροβίων αποτελείται από αμέτρητες νανο-ακίδες που προκαλούν σοβαρή δομική βλάβη στα μικρόβια τα οποία ακουμπούν επάνω τους. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ:RMIT
Επιφάνεια «στρωμένη με σπαθιά»
Οι επιστήμονες επέλεξαν μια εναλλακτική προσέγγιση για την καταπολέμηση των μικροβίων. Το λεπτό πλαστικό φιλμ δεν καταστρέφει τους μικροοργανισμούς μέσω χημικών αντιδράσεων, όπως συμβαίνει με τα κοινά χημικά απολυμαντικά και τις συμβατικές αντιμικροβιακές επιστρώσεις. Αντιθέτως, χάρη στην προηγμένη δομή του υλικού, ασκείται μηχανική καταπόνηση στα μικρόβια που προσκολλώνται στην επιφάνειά του.
Το πλαστικό αποτελείται από αμέτρητες μικροσκοπικές ακίδες (ειδικές νανοδομές), γνωστές στο πεδίο της νανοτεχνολογίας ως «νανοπυλώνες» λόγω της μορφής τους. Οι νανοπυλώνες έχουν το κατάλληλο σχήμα και μέγεθος ώστε να μπορούν να προκαλούν σοβαρή δομική βλάβη στα μικρόβια που ακουμπούν. Στην πράξη, όταν το μικρόβιο «καθίσει» στη μεμβράνη, δέχεται άμεσα έντονες μηχανικές πιέσεις από τους στρατηγικά τοποθετημένους νανοπυλώνες: η «στρωμένη με σπαθιά» επιφάνεια το καταπονεί σε τόσο πολλά σημεία ταυτόχρονα, παραμορφώνοντάς το – με στρέψη, τράβηγμα ή πίεση – έως ότου το καταστρέψει.
Οι επιστήμονες του RMIT χρησιμοποίησαν τον ιό hPIV-3, ο οποίος σχετίζεται με αναπνευστικές λοιμώξεις και προκαλεί μεταξύ άλλων βρογχιολίτιδα και πνευμονία. Μέσα σε μία ώρα επαφής με την επιφάνεια του υλικού περίπου 94% των ιικών σωματιδίων είτε καταστράφηκαν είτε αδρανοποιήθηκαν, χάνοντας την ικανότητά τους να αναπαράγονται. Το πλαστικό δεν μπορεί να προκαλέσει αντίστοιχη βλάβη στα ανθρώπινα κύτταρα του δέρματος που έρχονται σε επαφή με αυτό, καθώς είναι πολύ μεγαλύτερα και πολύ πιο ανθεκτικά σε σχέση με τους ιούς και τα βακτήρια.
Προοπτική άμεσης χρήσης
Οπως ανέφερε στο BHMA-Science ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Σάμσον Μα, «ένα από τα πιο αξιοσημείωτα στοιχεία της νέας τεχνολογίας είναι ότι η μεμβράνη δημιουργήθηκε από εύκαμπτο ακρυλικό πλαστικό, το οποίο μπορεί να παραχθεί μαζικά με τυπικές βιομηχανικές τεχνικές, παρόμοιες με εκείνες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικών μεμβρανών καθημερινής χρήσης. Η τεχνολογία έχει έτσι τη δυναμική να περάσει γρήγορα από το εργαστήριο στην ευρεία εφαρμογή».
Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι στο μέλλον τέτοιες «αυτοκαθαριζόμενες» επιφάνειες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε νοσοκομεία, δημόσιους χώρους ή ακόμη και σε καταναλωτικά προϊόντα, μειώνοντας την ανάγκη για συνεχή χημική απολύμανση. Μέχρι τώρα, η τεχνολογία φαίνεται να αποδίδει αποτελεσματικά έναντι ιών με λιπιδικό περίβλημα, οι οποίοι είναι γενικά πιο ευάλωτοι στη μηχανική καταπόνηση. Επόμενος στόχος των ερευνητών είναι η εφαρμογή της σε πιο ανθεκτικούς ιούς, καθώς και η αξιολόγησή της υπό πιο σύνθετες και ρεαλιστικές συνθήκες.
