Οι μέρες έχουν μέσα στους μια αρνητική συμπύκνωση. Από αυτά που συνηθίζουμε να ονομάζουμε απλά και καθημερινά, ως τα πλέον ιερά ζητήματα θεσμικής δημοκρατικής τάξης. Ολα συνοδεύονται από μια επιβάρυνση, κάτι σαν μικρό ασήκωτο φορτίο, που προσθέτει μέρα με τη μέρα ανησυχία και άγχος, απλώνει μια αίσθηση αδιεξόδου, απομακρύνει κάθε αισιοδοξία και στρέφει τους πολλούς στην αποχή και την παραίτηση. Η παρακμή είναι πάντα μια πρόσληψη ματαιότητας, είναι η επικράτηση αυτής της ματαιότητας. Οι πολιτικές δυνάμεις εκφράζουν μια εποχή. Ετσι ισχυρίζεται ο συμβατικός λόγος. Τα πολιτικά κόμματα, ως επεξεργαστές νοήματος, έχουν την ευθύνη – θα έπρεπε – απόκρουσης και διάλυσης αυτής της ατμόσφαιρας ακινησίας, αδιεξόδου και παρακμής που έχει εγκατασταθεί. Απέχουμε από αυτό.
Το κυβερνών κόμμα πρώτα. Προσανατολισμένο στην εξουσία και με την εξουσία ως αυτοσκοπό – προϋπόθεση για την κατανόησή του – επτά χρόνια τώρα, στάθηκε μακριά από τις κοινωνικές ανάγκες, σχεδόν σαν αδιάφορος παρατηρητής, ανέπτυξε έναν ακτιβισμό διαχείρισης, ακολούθησε αναγκαστικά την υποχρέωσή του να ανταποκριθεί στα στοιχειώδη, αυτά που δεν θα μπορούσε να προσπεράσει και γύρω τους άσκησε μια πολιτική με τον ελάχιστο στόχο, ώστε μαζί τους να εξελιχθεί μια συμπληρωματική επικοινωνία, με σκοπό τον εξωραϊσμό και τη μεταμφίεση μιας αρνητικής πραγματικότητας. Σε ένα περιβάλλον πολιτικής ευχέρειας συνειδητά προσπέρασε τα θεμελιώδη, από το Δημόσιο Σχολείο, ως το αγαθό της ασφάλειας, από τη μέριμνα για την εφαρμογή του νόμου και τον περιορισμό της βίας, ως τη χρήση των θεσμών και την ένταξή τους σε στενά πολιτικά σχέδια.
Το πνεύμα αυτό διακυβέρνησης άντεξε με σχετικά αισθητή αποδοχή. Η αποδοχή αυτή σήμερα έχει χαθεί και ό,τι απομένει είναι ο καρπός μιας πολιτικής αδυναμίας να επεξηγηθεί πειστικά και να οργανωθεί πολιτικά η ανάγκη αντίκρουσής της.
Δεν θα μπορούσε να χτιστεί στον χρόνο αυτή η συνθήκη πολιτικής παθολογίας, αν η αντιπολίτευση δεν ήταν συντελεστής σε αυτή τη διαδρομή του κλίματος στασιμότητας, με επιλογές παρελθόντος και πρακτικές γραφειοκρατικής αυτοσυντήρησης. Ενας κόσμος ξεπερασμένος, που μονότονα επαναλαμβάνει τον εαυτό του, χωρίς πολιτική καινοτομία και χωρίς τη συνείδηση ότι το πρώτο χρέος κάθε πολιτικής δύναμης που εργάζεται για τη μεταβολή, είναι η επεξήγηση, η φανέρωση της φύσης και του πυρήνα της πολιτικής φύσης της ομάδας εξουσίας, ώστε οι αποφάσεις της να γίνονται περισσότερο κατανοητές και η κατανόηση αυτή να λειτουργεί απελευθερωτικά για το κοινωνικό σώμα. Στην αντιπαράθεση των παραδοσιακών μηχανισμών εξουσίας, το κυβερνών κόμμα στάθηκε πιο αποτελεσματικό.
Σε αυτή την καμπή πλανάται η έλευση νέων κομμάτων. Αυτά τα κόμματα που έρχονται, αλλά ακόμη δεν έχουν έρθει, είναι στοιχεία επιβαρυντικά της αρνητικής συμπύκνωσης, που όλο και βαραίνει πάνω στην πολιτική μας κατάσταση. Είτε ως αμφιβολία είτε ως ανασφάλεια, αυτή η υπόσχεση που διαρκώς αναβάλλεται και επιμελώς μετατίθεται, ζει μέσα στην επιφύλαξη και τον φόβο, τόσο που η επιφανειακά κυρίαρχη εξουσία, να θέτει τον χρόνο ανεμπόδιστα στην υπηρεσία της και να φαντάζεται νέες τετραετίες.
Οταν διαμορφωθεί μια συνθήκη αδιεξόδου, αυτό που τα πρόσωπα δεν αντέχουν, όπως η δοκιμασία μιας σύγκρουσης υψηλής έντασης, σαν αυτή που έχουμε μπροστά μας, η κάλπη θα γίνει ο καταλυτικός οργανωτής. Η προσμονή της κάλπης – δεν αργεί αντικειμενικά πλέον – είναι αυτή που με όπλο την εμπειρία αθόρυβα ετοιμάζει στις συνειδήσεις εξόδους και δρόμους.
Ο κ. Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας.
