Με όρους «συγκοινωνούντων δοχείων» φαίνεται να συνδέονται, ολοένα και περισσότερο, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τα προεκλογικά μέτρα που αναμένεται να ανακοινώσει η κυβέρνηση διά στόματος του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από το βήμα της 90ής Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης τον προσεχή Σεπτέμβριο, ενώ ερωτηματικό παραμένει τι άλλο θα μπορούσε να εφαρμόσει το επόμενο διάστημα ως ανάχωμα στην ακρίβεια που πλήττει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Μέχρι στιγμής, τα «πυρομαχικά» της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες προσδιορίζονται, για το τρέχον έτος, σε περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ. Από την άλλη, το κόστος των παροχών που αναμένεται να ανακοινωθούν αρχές φθινοπώρου και θα αφορούν το 2027 εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Το πακέτο της ΔΕΘ
Ολα τα παραπάνω βέβαια θα ισχύσουν εφόσον δε χειροτερέψουν τα πράγματα στη Μέση Ανατολή και όντως βρεθεί οριστική λύση το επόμενο διάστημα, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου επιστρέψουν κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, ο τουρισμός στην Ελλάδα φέρει τα ίδια ή και περισσότερα έσοδα σε σύγκριση με το περυσινό έτος, που ήταν χρονιά-ρεκόρ τόσο σε αφίξεις όσο και σε εισπράξεις, και φυσικά τα φορολογικά έσοδα του κράτους συνεχίσουν να φέρνουν υπερ-πλεονάσματα.
Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει όλα να αναθεωρηθούν προς τα κάτω, επηρεάζοντας φυσικά και το πακέτο της ΔΕΘ ή όποια άλλη παροχή σκοπεύει να ανακοινώσει η κυβέρνηση. Μάλιστα δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι, όποια μέτρα και αν ανακοινωθούν, το βέβαιο είναι ότι μέρος αυτών θα τα έχει προλάβει ο πληθωρισμός πριν καταλήξουν στην τσέπη των πολιτών.
Αλλωστε το ίδιο έγινε σε μεγάλο βαθμό το 2025, χωρίς να υπάρχουν η αναταραχή και οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Στην Εκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα, αναφέρεται ότι συνολικά για το 2025 το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 5,3% κατά μέσο όρο, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα κατέγραψε αύξηση κατά 1,8% εξαιτίας του πληθωρισμού.
Εδώ και δύο μήνες, που βρίσκεται σε εξέλιξη ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει το 4% και κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να προβλέψει πού θα καταλήξει. Αυτό, πρακτικά, σημαίνει ότι για μία ακόμη χρονιά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ψαλιδίζεται από τις αυξήσεις στις τιμές.
Τα 200 εκατ. ευρώ που βρίσκονται στη φαρέτρα του υπουργείου Οικονομικών για το 2026 εκτιμάται ότι θα διοχετευθούν στους κατόχους ΙΧ αυτοκινήτων και μοτοσικλετών με τη μορφή του fuel pass, εφόσον εξακολουθήσουν οι τιμές της βενζίνης να βρίσκονται στα επίπεδα των 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το βέβαιο είναι ότι θα συνεχιστεί η επιδότηση στην αντλία στο diesel κίνησης κατά 20 λεπτά, όχι μόνο για τον Μάιο, που άλλωστε έχει αποφασιστεί, αλλά και για τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού. Επίσης, δεν αποκλείεται μέρος των 200 εκατ. ευρώ να δοθούν με τη μορφή market pass για την αγορά προϊόντων από σοτπερμάρκετ, ενώ αν ανέβουν και οι τιμές στο ρεύμα υπάρχει πάντα η προσωρινή λύση του power pass.
Οι στόχοι
Αυτά τα μέτρα συζητούνται για το 2026. Στη ΔΕΘ, και εφόσον φθάσουμε εκεί με γεμάτα ταμεία και περιορισμένες έκτακτες και μη δαπάνες, τότε το πλεόνασμα του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ θα κατευθυνθεί σε μία σειρά από μέτρα που στόχο θα έχουν να ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις στις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες, τους ιδιοκτήτες ακινήτων που εισπράττουν ενοίκια και να ενισχύσουν τους συνταξιούχους. Για τους μισθωτούς δεν αναμένεται κάτι εντυπωσιακό, γιατί οι πολλές αλλαγές ανακοινώθηκαν στην περασμένη ΔΕΘ και ήδη έχουν αρχίσει από τις αρχές του τρέχοντος έτους να εφαρμόζονται σταδιακά όσον αφορά τη μείωση της φορολογίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος της Κυριακής», η κυβέρνηση στοχεύει στο να ελαφρύνει τη φορολογία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αφαιρώντας τον ετήσιο βραχνά του τέλους επιτηδεύματος. Ο συγκεκριμένος κεφαλικός φόρος ανέρχεται σε 1.000 ευρώ ετησίως και επιβαρύνει όλα τα νομικά πρόσωπα στην Ελλάδα ανεξαρτήτως νομικής μορφής (ΑΕ, ΕΕ, ΟΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ κ.λπ.), ενώ επιχειρήσεις που διατηρούν και υποκαταστήματα επιβαρύνονται με επιπλέον 600 ευρώ. Τα νομικά πρόσωπα που συνεχίζουν να πληρώνουν τέλος επιτηδεύματος (για επαγγελματίες έχει καταργηθεί) ξεπερνούν τις 250.000 και για την πλειονότητα των επιχειρήσεων το ποσό των 1.000 είναι μία σημαντική επιβάρυνση.
Οι συντελεστές
Για μείωση του συντελεστή φορολογίας των επιχειρήσεων από το 22% στο 20% ούτε λόγος προς το παρόν, αν και κάποιοι στο υπουργείο Οικονομικών έχουν αρχίσει να το σιγοψιθυρίζουν δειλά-δειλά. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα προχωρήσει η κυβέρνηση σε μείωση της προκαταβολής φόρου, που αποτελεί μεγάλο «αγκάθι» για χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ εξετάζονται και νέες παρεμβάσεις στον υπολογισμού του ελάχιστου εισοδήματος των επαγγελματιών που προκύπτει μέσω του τεκμαρτού προσδιορισμού.
Αναφορικά με την προκαταβολή φόρου, εξετάζεται να πέσει στο 40% ή και παρακάτω, από 55% που ισχύει για τα φυσικά πρόσωπα – ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ για τα νομικά πρόσωπα (ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ, ΟΕ, ΕΕ) από 80% που είναι σήμερα εκτιμάται ότι θα μειωθεί κάτω από 60%. Εκεί που δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι είναι στην προκαταβολή φόρου που επιβάλλεται στις τράπεζες και σήμερα ανέρχεται στο 100% του φόρου που προκύπτει βάσει των κερδών του προηγούμενου έτους.
Πάντως, τα μέτρα που θα αποφασιστούν και θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2026 μπορεί να βασίζονται στις αντοχές της οικονομίας, αλλά το σίγουρο είναι ότι θα επηρεαστούν σημαντικά από τον χρόνο εκλογών και την εικόνα που θα εμφανίζει η κυβέρνηση στις δημοσκοπήσεις.
