Ειδικό πολιτικό και θεσμικό βάρος προσλαμβάνει η απόφαση του δικαστηρίου για τις υποκλοπές, καθώς η έρευνα ανοίγει εκ νέου για τις παράνομες παρακολουθήσεις, θέτοντας την κυβέρνηση ενώπιον νέων δεδομένων, σε μια υπόθεση που είχε κλείσει, προκαλώντας, τότε, έντονες επικρίσεις και πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Η απόφαση του δικαστηρίου που παράγει εκ των πραγμάτων πολιτικές και δικαστικές συνέπειες εκτιμάται ως εξαιρετικά σημαντική, καθώς η έρευνα για τις παράνομες παρακολουθήσεις ανοίγει και πάλι, ενάμιση περίπου χρόνο από τότε (Αύγουστος του 2024) που έκλεισε με πόρισμα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, πόρισμα που προκάλεσε έντονες πολιτικές επικρίσεις.
Η νέα έρευνα που αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, και ουδείς μπορεί να προβλέψει τι αποκαλύψεις θα ακολουθήσουν, πέραν των δικαστικών ενεργειών που δρομολογεί, παράγει πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση που θεωρούσε την υπόθεση παρελθόν, ενώ επαναφέρει τις σφοδρές επικρίσεις που δέχθηκε η Δικαιοσύνη σε σχέση με τους χειρισμούς της σε ό,τι αφορά την αρχειοθέτηση του συνόλου σχεδόν της υπόθεσης, πέραν εκείνου του τμήματος που έμεινε εκτός από το πόρισμα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου και οδηγήθηκε σε δίκη και τελικά σε καταδίκη τεσσάρων ιδιωτών.
Παράλληλα ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος κίνησε τη διαδικασία διερεύνησης με προσωπική προσφυγή στη Δικαιοσύνη και επέμεινε ως το τέλος στις δικαστικές διαδικασίες, εμφανίζεται – και είναι φυσικό – δικαιωμένος από τις εξελίξεις, ενώ ζητά ήδη εκ νέου πολιτική συζήτηση για το θέμα, με έμφαση στις νέες έρευνες που δρομολογούνται, προσδοκώντας σε αυτονόητα πολιτικά οφέλη, που προκύπτουν από την προχθεσινή δικαστική κρίση αλλά και τις εξελίξεις που κινούνται πλέον με αφορμή την απόφαση του δικαστηρίου.
Νέα δεδομένα
Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, προκειμένου να καταδειχθεί η σημαντικότητα αυτής της δικαστικής κρίσης.
Το δικαστήριο με την απόφασή του, υιοθετώντας συγκεκριμένη και λεπτομερή πρόταση του εισαγγελέα, έστειλε για περαιτέρω έρευνα συγκεκριμένα πρόσωπα για συγκεκριμένα στοιχεία που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της δίκης, χωρίς να έχουν ερευνηθεί προηγούμενα στάδια κατά τη μακρά διαδικασία δικαστικών ερευνών που κατέληξαν στο λεγόμενο πόρισμα Ζήση, δηλαδή στην αρχειοθέτηση της υπόθεσης από τον επίτιμο πλέον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αχιλλέα Ζήση.
Πέραν του ότι ο «Φάκελος Υποκλοπές» ανοίγει και πάλι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο, η απόφαση του δικαστηρίου να ερευνηθεί για συγκεκριμένα πρόσωπα αδίκημα απόπειρας κατασκοπείας εκτιμάται ως εξαιρετικά σημαντική παράμετρος της δικαστικής απόφασης για τις υποκλοπές. Πρακτικά, όπως εξηγούσαν στο «Βήμα» νομικοί που έχουν γνώση της υπόθεσης, η έρευνα για την εν λόγω κατηγορία όχι μόνο αναβαθμίζει τη δικαστική διερεύνησή της, έστω κι αν η κατασκοπεία, κατά την απόφαση, περιγράφεται ως πλημμέλημα, αλλά προσδίδει στην όλη υπόθεση πολιτικά χαρακτηριστικά, που ως τώρα δεν είχαν αναδειχθεί. Η διερεύνηση αδικήματος κατασκοπείας εκτιμάται ότι θα αποτελέσει αντικείμενο των πολιτικών προσεγγίσεων που έχουν ήδη προκύψει από την απόφαση, καθώς πολλοί από τους παρακολουθουμένους κατείχαν σημαντικά κυβερνητικά ή άλλα πόστα.
Πέραν της κατασκοπείας, και άλλες πτυχές με πολιτικό ενδιαφέρον μπαίνουν εκ νέου σε έρευνα μετά την απόφαση, μεταξύ των οποίων και εκείνη που αφορά συμπεριφορές συγκάλυψης κατά την κοινοβουλευτική έρευνα για τις υποκλοπές, καθώς μάρτυρας στη δίκη αποκάλυψε πως οι ερωτήσεις που θα δεχόταν από κυβερνητικούς βουλευτές στη Βουλή ήταν εκ των προτέρων γνωστές σε αυτόν, όπως και οι απαντήσεις που όφειλε να δώσει. Και το σκέλος αυτό περιλαμβάνεται σε εκείνα που ανοίγουν εκ νέου προς έρευνα με τη δικαστική απόφαση.
Η νέα έρευνα κατά την απόφαση θα εστιαστεί στην παρακολούθηση μέσω μιας κάρτας του προέδρου του ΠαΣοΚ Νίκου Ανδρουλάκη και άλλων προσώπων, καθώς από τη δίκη προέκυψαν νέα δεδομένα για τον κάτοχο αυτής της κάρτας από όπου εστάλησαν μολυσμένα μηνύματα, χωρίς ωστόσο παρά τις συντονισμένες προσπάθειες εισαγγελέα και προέδρου στη δίκη ο κάτοχος της κάρτας να δώσει πειστικές απαντήσεις.
Βαριές ποινές
Και πάμε τώρα στην ποινική μεταχείριση των τεσσάρων κατηγορουμένων.
Η απόφαση για τις υποκλοπές καθορίστηκε και από τις βαρύτατες ποινές που επιβλήθηκαν στους κατηγορουμένους, αν και δικάστηκαν και καταδικάστηκαν για πλημμελήματα. Το δικαστήριο έσπασε το φράγμα των πέντε χρόνων φυλάκισης που ορίζεται για τα πλημμελήματα, καθώς αναβάθμισε επί το βαρύτερο τις κατηγορίες σε βάρος τους για παραβάσεις της νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα και για παραβιάσεις του απορρήτου των επικοινωνιών.
Οι ποινές των οκτώ χρόνων κάθειρξης που επιβλήθηκαν στους τέσσερις ορίστηκαν από το δικαστήριο να εκτιθούν στο σύνολό τους. Δηλαδή να μείνουν οι κατηγορούμενοι οκτώ χρόνια στη φυλακή. Ούτε μία ημέρα λιγότερο. Ωστόσο το δικαστήριο έδωσε αναστολή στην έκτιση της ποινής τους μέχρι το Εφετείο, κάτι που σημαίνει ότι και οι τέσσερις καταδικασθέντες, αν στο Εφετείο έχουν την ίδια ποινή, θα μείνουν στη φυλακή για οκτώ ολόκληρα χρόνια.
Στο σημείο αυτό η δικαστική απόφαση, όπως σχολίαζαν παράγοντες της δίκης στο «Βήμα», με τις βαριές ποινές να επικρέμανται επί των κατηγορουμένων, ίσως διευκολύνει την περαιτέρω έρευνα της υπόθεσης, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τις επόμενες εβδομάδες.
Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση για τις υποκλοπές, πέραν των πολιτικών θεμάτων που ανοίγει, θέτει και πάλι στο πολιτικό παρόν μια σημαντική από θεσμικής και πολιτικής πλευράς υπόθεση, που είχε κλείσει από τη Δικαιοσύνη σε ανώτατο βαθμό (Εισαγγελία του Αρείου Πάγου) με χειρισμούς που είχαν επικριθεί.
Ωστόσο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το γεγονός ότι η ίδια η Δικαιοσύνη, και μάλιστα σε επίπεδο πρώτου βαθμού, δηλαδή εισαγγελέας Πρωτοδικών και πρωτοδίκης (Μονομελές Δικαστήριο), ήταν που καταδίκασε αυστηρά τους κατηγορουμένους που ενώπιον της Δικαιοσύνης δικάστηκαν, ανοίγοντας και πάλι τον φάκελο των ερευνών, βρίσκοντας τους τρόπους και τα στοιχεία να ξεκινήσει και πάλι έρευνα, το εύρος της οποίας και η έκταση δεν μπορούν σε αυτό το στάδιο να προσδιοριστούν…
