Οι παλαιότεροι εξ ημών θα θυμούνται ασφαλώς τα συνθήματα που δονούσαν την ατμόσφαιρα στη χώρα μας μετά την πτώση της χούντας και για αρκετά χρόνια αργότερα: «Εξω οι βάσεις του θανάτου!» και «Εξω οι Αμερικάνοι!». Ηταν η εποχή που δοκιμάζονταν σοβαρά οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, καθώς είχε επικρατήσει η εντύπωση ότι οι ΗΠΑ είχαν στηρίξει τη Χούντα των συνταγματαρχών, με αποτέλεσμα να ξεκινήσουν λίγα χρόνια αργότερα οι περιώνυμες διαπραγματεύσεις για την υπογραφή της συμφωνίας για την απομάκρυνση των βάσεων. Τα έζησα όλα αυτά πολύ έντονα, καθώς εκείνη την περίοδο μου έλαχε ο κλήρος να αναλάβω το διπλωματικό και στρατιωτικό ρεπορτάζ στο «Βήμα» και διαπιστώνω τώρα ότι αν ήταν τότε πρόεδρος των ΗΠΑ ο περιώνυμος Τραμπ, θα είχαμε αποφύγει όλη αυτή την αναταραχή, καθώς είναι αυτός που ζητάει πλέον να αποσύρει πάνω από 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία και να κλείσουν και κάποιες βάσεις, και όχι μόνον εκεί.
Γνωστό είναι πάντως ότι οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται σε τροχιά επιδείνωσης ήδη από την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ, με απειλές για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ και από τις βάσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, λόγω της άρνησης των Ευρωπαίων να ακολουθήσουν τη μονομερή απόφασή του να επιτεθεί μαζί με το Ισραήλ στο Ιράν. Με τα γνωστά αποτελέσματα που τον υποχρεώνουν τώρα να ανακρούσει πρύμναν, εν όψει κυρίως των ενδιάμεσων εκλογών στο Κογκρέσο τον ερχόμενο Νοέμβριο και την εντυπωσιακή πτώση που σημειώνει σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις.
Και είναι η πρόσφατη οργή του Γερμανού καγκελάριου απέναντι στην αμερικανική επέμβαση στη Μέση Ανατολή που ήλθε να κάνει το ποτήρι να ξεχειλίσει. Σφραγίζοντας έτσι εντυπωσιακά το γνωστό διατλαντικό ρήγμα που εδώ και καιρό είχε δημιουργηθεί, θέτοντας παράλληλα το καίριο ερώτημα για το πού μπορεί να οδηγηθεί τώρα η πολυσυζητημένη ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας. Και αν αυτή θα πρέπει να ενταχθεί στο σύνολο του αμυντικού συστήματος του ΝΑΤΟ, ή αν θα πρέπει να καταλήξει σε μια αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη.
Προς το παρόν πάντως δε φαίνεται να μπορούν οι Ευρωπαίοι εταίροι να καταλήξουν σε μια κοινή απόφαση. Και γι’ αυτό αναλαμβάνονται επιμέρους πρωτοβουλίες, όπως κυρίως η λεγόμενη «πρωτοβουλία των προθύμων», με όσους συμφωνούν να εντάσσονται σε αυτές.
Τώρα η Γαλλία με τη Βρετανία (η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, δε μετέχει στην ΕΕ, αλλά φαίνεται ότι το έχει μετανιώσει) προτείνουν να συσταθεί μια ναυτική δύναμη η οποία όταν σταματήσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις να αναλάβει τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Πρόταση με την οποία συμφωνεί και η Ελλάδα, ενώ αναβιώνει τώρα και η Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα. Ενα διακυβερνητικό φόρουμ για πολιτικές και στρατηγικές συζητήσεις σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης, που ιδρύθηκε το 2022 με πρόταση του Μακρόν και συγκεντρώνει 44 ευρωπαϊκές και μη χώρες. Το οποίο με τη συμμετοχή και του Καναδά συζήτησε και πάλι την περασμένη εβδομάδα, στο Γερεβάν της Αρμενίας, για την ενεργειακή και αμυντική ανεξαρτησία της Ευρώπης. Αλλά διαπιστώθηκε ότι η συζήτηση για αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ την περίοδο αυτή είναι μάλλον πρόωρη. Ολα πάντως φαίνεται ότι θα εξαρτηθούν τελικά και πάλι από τις επόμενες κινήσεις του Τραμπ, που αλλάζει γνώμη τρεις φορές την ημέρα.
