Λένε ότι το μήλο πέφτει κάτω από την μηλιά. Elementary. Στην προκειμένη περίπτωση, όχι μόνο έπεσε κάτω από την μηλιά – η μητέρα του Μάτι Ντέλα ήταν τραγουδίστρια της τζαζ και ο πατέρας του Τζον Λιούις Νέλσον πιανίστας και τραγουδοποιός- αλλά άνθισε και δημιούργησε το δικό του δένδρο που θα μείνει για πάντα στην Ιστορία.
Ο λόγος για τον Prince Rogers Nelson, οποίος πέθανε σαν σήμερα στις 21 Απριλίου 2016, σε ηλικία 57 ετών. Τραγουδιστής, στιχουργός, μουσικός, χορευτής και ηθοποιός. Πρωτοπόρος στον ήχο της Μινεάπολης, επηρέασε την εξέλιξη διαφόρων άλλων μουσικών ειδών, συχνά θεωρούμενος ως ένας από τους σπουδαιότερους μουσικούς της εποχής του.
Τα χρόνια στη Μινεάπολη
Ο Prince, μεγάλωσε στη Μινεάπολη της Μινεσότα. Υπέγραψε δισκογραφικό συμβόλαιο με την Warner Bros. Records σε ηλικία 18 ετών και κυκλοφόρησε το πρώτο του άλμπουμ, «For You», δύο χρόνια αργότερα. Σημείωσε μεγάλη επιτυχία με τα άλμπουμ του «Dirty Mind» το 1980, «Controversy» το 1981 και το «1999» το 1982. Το 1984, ο Prince, έγινε ο πρώτος τραγουδιστής που είχε ταυτόχρονα μια ταινία, ένα άλμπουμ και ένα single που έφτασε στο νούμερο ένα στις Ηνωμένες Πολιτείες, με την ταινία «Purple Rain», το soundtrack του «Purple Rain» και το single με τις καλύτερες πωλήσεις της χρονιάς , «When Doves Cry». Το άλμπουμ, ηχογραφημένο με τη νέα του (τότε) μπάντα, τους Revolution , παρέμεινε για έξι συνεχόμενους μήνες στην κορυφή του chart Billboard 200 των Ηνωμένων Πολιτειών και κέρδισε το βραβείο Όσκαρ για την καλύτερη μουσική επένδυση.
Όταν πρίγκιπας «παρέδωσε» το στέμμα του
Μετά τη διάλυση των Revolution, ο Prince κυκλοφόρησε τον πρώτο του ανεξάρτητο διπλό δίσκο LP το 1987, «Sign o’ the Times», το οποίο θεωρείται από πολλούς το σπουδαιότερο έργο του και ένας από τους σπουδαιότερους δίσκους στη μουσική.
Το 1993, εν μέσω νομικής διαμάχης με την Warner Bros., ο Prince άλλαξε το καλλιτεχνικό του όνομα σε ένα δυσανάγνωστο σύμβολο, γνωστό στους θαυμαστές ως « Σύμβολο Αγάπης ». Αφού υπέγραψε συμβόλαιο με την Arista Records το 1998, ο Prince επανήλθε στο αρχικό του όνομα το 2000 και συνέχισε να κυκλοφορεί άλμπουμ, συμπεριλαμβανομένου του «Musicology» που βραβεύτηκε με δύο βραβεία Grammy το 2004.
Κυκλοφόρησε 39 άλμπουμ κατά τη διάρκεια της ζωής του, ενώ παράλληλα είχε στη διάθεσή του μια τεράστια ποικιλία ακυκλοφόρητου υλικού.
Τα βραβεία
Στην καριέρα του πούλησε περισσότερα από 100 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως, γεγονός που τον καθιστά έναν από τους καλλιτέχνες μουσικής με τις καλύτερες πωλήσεις . Στα βραβεία του περιλαμβάνονται το Grammy President’s Merit Award, τα American Music Awards for Achievement and of Merit, το Billboard Icon Award, ένα βραβείο Όσκαρ και μια Χρυσή Σφαίρα. Εισήχθη στο Rock and Roll Hall of Fame το 2004, στο Rhythm and Blues Music Hall of Fame το 2016, στο Songwriters Hall of Fame το 2024 και δύο φορές στο Black Music & Entertainment Walk of Fame το 2022.
Η κληρονομία που δεν ξεθωρίαζει
Τα παραπάνω είναι τα «τυπικά» που συνοδεύουν, κάθε καλλιτέχνη του διαμετρήματος του Prince. Όχι ότι δεν χρειάζονται αλλά δεν είναι αυτά που μιλούν πάντα για την κληρονομιά του κάθε δημιουργού. Ο Prince, εκουσίως / ακουσίως ήταν επαναστάτης. Τόσο με την μουσική του όσο και με την εικόνα του. Απαράμιλλη η συνθετική του ευελιξία όπως και η παραγωγικότητά του – 40 στούντιο άλμπουμ (συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων άλμπουμ με soundtrack και ενός μεταθανάτιου άλμπουμ), πέντε live άλμπουμ και πολυάριθμες συλλογές – για τον αγώνα του για την ανεξαρτησία των καλλιτεχνών, από τα δεσμά των δισκογραφικών εταιρειών. Μα πάνω από όλα, έφερε την επανάσταση στη σύγχρονη ποπ συνδυάζοντας φανκ, ροκ, R&B και New Wave.
Μουσικός, ο
Το σημαντικότερο όλων είναι ότι ήξερε μουσική – από τα μέσα. Επαιζε 27 όργανα και είχε στα χέρια του, όλη την διαδικασία. Συνθέτης, στιχουργός, ερμηνευτής, παραγωγός στα άλμπουμ, μπορούσε να κινηθεί με μοναδική ευκολία από δυνατές μπαλάντες έως την aggressive rock. Εθεσε τις βάσεις για την χορευτική και ποπ μουσική μετά από την δεκαετία του ΄70, το εκφραστικό φαλτσέτο παράλληλα με το βαρύτονο εύρος του, τον έκαναν μοναδικό στην ερμηνεία, ενώ ανάμεσα στα άλλα, ήταν ένας από τους πρώτους μεγάλους καλλιτέχνες που ανέκτησε τα master ηχογραφήσεις του και πρωτοστάτησε στην απευθείας διανομή στους θαυμαστές μέσω του δικού του NPG Music Club και διαδικτυακών κυκλοφοριών άλμπουμ όπως το «Crystal Ball».
Σύμφωνα με το Billboard είναι «ο σπουδαιότερος μουσικός της γενιάς του» ενώ ο δημοσιογράφος Σάιμον Ρέινολντς τον αποκάλεσε «πολυμαθή της ποπ, που κυμαινόταν ανάμεσα στη funkadelia, το acid rock, την deep soul, schmaltz – συναισθηματική μουσική – συχνά μέσα στο ίδιο τραγούδι». Οι Los Angeles Times τον έχουν αποκαλέσει «τον πρώτο μας ποπ σταρ που αψηφά τις εύκολες κατηγορίες φυλής, είδους και εμπορικής απήχησης».
Αψήφησε τις κατατάξεις
Εκατομμύρια λέξεις έχουν γραφτεί για τον Prince, τόσο όσο ζούσε και δημιουργούσε όσο και μετά τον θάνατό του. Πιθανόν να μην σταματήσουν να γράφονται. Το έργο του δεν ήταν και δεν είναι απλά μουσικό. Είναι συνθετικά αρχιτεκτονικό. Ως κορυφαίος αρχιτέκτονας της φανκ, της ροκ, της R&B και της ποπ και υπογράμμιζε την ικανότητά του να αψηφά τις ταμπέλες. Ανήσυχα ευέλικτος και ακραία πειραματικός, το πρώιμο έργο του συνέδεε την ντίσκο και τη συνθετική φανκ ενώ η γόνιμη μεσοπρόθεσμη μουσική του συγχώνευε τη ροκ, τη σόουλ, την R&B και τη συνθεσάιζερ ποπ.
Στυλίστας στο έργο του, γνωστός για το εκκεντρικό του στυλ και την επιδεικτική του ικανότητα ως ερμηνευτής. Έγινε γνωστός ως σύμβολο του σεξ για την ανδρόγυνη, άμορφη περσόνα του αψηφώντας τα φυλετικά στερεότυπα. Η δε ανδρόγυνη εμφάνισή του έχει συγκριθεί με εκείνη του Λιτλ Ρίτσαρντ, του Μαρκ Μπόλαν, και του Ντέιβιντ Μπόουι.
Αυθεντικός rock ‘n’ roll σταρ -ό,τι και αν σημαίνει ο ρόλος πια – πολύ σοφά το Rolling Stone, τον κατέταξε στο Νο. 27 στη λίστα με τους 100 Μεγαλύτερους Καλλιτέχνες, «τους καλλιτέχνες με τη μεγαλύτερη επιρροή της εποχής της ροκ εν ρολ». Το 2023, τον κατέταξε στο Νο. 16 στη λίστα του με τους 200 Μεγαλύτερους Τραγουδιστές Όλων των Εποχών. Το 2003, η λίστα του Rolling Stone με τα 500 καλύτερα άλμπουμ όλων των εποχών περιελάμβανε το «Purple Rain» στο Νο. 72, το «Sign o’ the Times» στο Νο. 93, το «1999» στο Νο. 163 και το «Dirty Mind» στο Νο. 204.
Από τα καλύτερα κομπλιμέντα στον καλλιτέχνη είναι να σε αναγνωρίζουν ως επιρροή τους και έμπνευσή τους. Στην προκειμένη περίπτωση το έχουν κάνει μεταξύ άλλων οι Beyoncé, Justin Timberlake, Bruno Mars, Rihanna, Alicia Keys, Usher, the Weeknd, Lady Gaga, Lorde, Marilyn Manson, Lenny Kravitz, Snoop Dogg, Dua Lipa, Beck ενώ Bono των U2 θεωρούσε τον Prince ως έναν από τους «αγαπημένους του συνθέτες του εικοστού αιώνα».
Οι επιρροές
Το σημαντικό για το συνθετικό έργο του Prince είναι ότι είχε ευρύ φάσμα επιρροών. Μεταξύ αυτών οι Ike Turner, James Brown, George Clinton, Joni Mitchell, Duke Ellington, Jimi Hendrix, Beatles, Chuck Berry, David Bowie, Earth, Wind & Fire, Mick Jagger, Rick James, Jerry Lee Lewis, Little Richard, Curtis Mayfield, Elvis Presley, Carlos Santana Stevie Wonder.
Ετερόκλητοι καλλιτέχνες. Ο καθένας με την δική του κουλτούρα, το δικό του στυλ και άποψη, αφομοιώθηκαν ουσιαστικά από τον Αμερικανό δημιουργό, φιλτραρίστηκαν και αποδόθηκαν με άκρως πρωτότυπο τρόπο στην μουσική Ιστορία. Το να διακρίνουμε στον Prince την κληρονομιά του Miles Davis, είναι εκ των ων ουκ άνευ. Και οι δυο ήταν τόσο διαφορετικοί και τόσο ίδιοι. Ο Davis είχε δηλώσει ότι τον θεωρούσε ως απόκοσμο μείγμα των James Brown, Jimi Hendrix, Marvin Gaye, Sly Stone, Little Richard, Duke Ellington και Charlie Chaplin. Ίσως η καλύτερη περιγραφή για τον Prince Rogers Nelson. Τυχεροί όσοι βρέθηκαν τον Δεκέμβριο του 1987 σε φιλανθρωπική εκδήλωση στο Πέισλι Παρκ και τους είδαν να εμφανίζονται μαζί στην σκηνή.
Η συλλογή από κιθάρες
Ο Prince ήταν επίσης γνωστός για την κομψή και φανταχτερή συλλογή κιθαρών του, η οποία αποτελούνταν από 121 κιθάρες. Σε αυτές περιλαμβάνονταν οι Cloud Guitars του, οι οποίες παραγγέλθηκαν και κυκλοφόρησαν σε χρωματιστές εκδόσεις λευκού, κίτρινου και μοβ. Η λευκή έκδοση εμφανίζεται εμφανώς στην ταινία «Purple Rain» και στο βίντεο κλιπ «Raspberry Beret».
Άλλες αξιοσημείωτες κιθάρες είναι οι κιθάρες Love Symbol, οι οποίες σχεδιάστηκαν στα χρώματα του χρυσού και του μοβ. Η κιθάρα που χρησιμοποιήθηκε για το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής καριέρας ήταν η κιθάρα HS Anderson Madcat, ένα αντίγραφο Telecaster που δημιουργήθηκε από τον Hohner. Αρκετές εκδόσεις της κιθάρας χρησιμοποιήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του – επειδή μία δωρίσθηκε για φιλανθρωπικούς σκοπούς, ενώ μία ή περισσότερες κλάπηκαν.
Μια άλλη κιθάρα που χρησιμοποιήθηκε κυρίως στα τελευταία του χρόνια ήταν η Vox HDC-77 , την οποία του σύστησε η Ida Kristine Nielsen, μέλος των 3rdeyegirl . Ο Prince χρησιμοποίησε τόσο μια έκδοση Blackburst όσο και μια έκδοση White Ivory. Δύο άλλες αξιοσημείωτες κιθάρες είναι η G1 Purple Special και το ασπρόμαυρο μπάσο Gus G3 Prince, οι οποίες θα γίνονταν οι δύο τελευταίες κιθάρες που κατασκευάστηκαν ποτέ για αυτόν.
Μεταξύ άλλων ο Prince, υιοθέτησε γρήγορα την τεχνολογία στη μουσική του, κάνοντας πρωτοποριακή χρήση ντραμς όπως το Linn LM-1 στα άλμπουμ του στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα εφέ στούντιο. Αξιοποίησε του ήχους συνθεσάιζερ νέας γενιάς στην υπηρεσία του groove, θέτοντας τα θεμέλια για τη φανκ μουσική μετά τη δεκαετία του ’70.
Λίγοι καλλιτέχνες μπορούν να ισχυριστούν ότι έχουν συμπεριλάβει την μεταδοτική φανκ, την καυτή ροκ, την ψυχωμένη R&B και την εκθαμβωτική, μελωδική ποπ σε όλη τη διάρκεια μιας ολόκληρης καριέρας. Ο Prince το έκανε αυτό μόνο με το αριστούργημα του 1987, «Sign O’ The Times».
Αυτοδίδακτος μουσικός θαύμα (που έπαιζε κιθάρα, πιάνο, ντραμς, μπάσο, σαξόφωνο και άλλα) ήταν πηγή δημιουργικότητας, πειραματισμού και… πολλαπλασιασμού από την αρχή της διαδρομής του. Υπογράφοντας το πρώτο του δισκογραφικό συμβόλαιο στα τέλη της εφηβείας του, λέγεται ότι ήταν / είναι ο νεότερος καλλιτέχνης στην ιστορία της Warner Bros. με πλήρη καλλιτεχνικό έλεγχο, στο έργο του.
Ο Prince λειτούργησε ως εικονοκλάστης που αρνήθηκε να συμμορφωθεί με τις αντιλήψεις της δυτικής κοινωνίας για την αρρενωπότητα και τους κανόνες των φύλων. «Είμαι μαύρος ή λευκός; Είμαι ετεροφυλόφιλος ή ομοφυλόφιλος;» ρώτησε ο Πρινς στο κομμάτι του «Controversy» . «Δεν είμαι γυναίκα. Δεν είμαι άντρας. Είμαι κάτι που δεν θα καταλάβεις ποτέ», τραγούδησε στο «I Would Die 4 U».
Τα πολλαπλά είδωλα του Prince
Αμφισβήτησε τα έμφυλα πρότυπα και υπερασπίστηκε την ποικιλομορφία. Αν και τα τελευταία χρόνια της ζωής του, αποκήρυξε την προηγούμενη υπερ-σέξι περσόνα του και έκανε σχόλια κατά των ομοφυλοφίλων και των γάμων τους. Οι δηλώσεις αυτές διαψεύστηκαν από το μάνατζμέντ του. Παρά τις διφορούμενες, αντιφατικές και εξελισσόμενες προσωπικές του πεποιθήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, ο Prince θεωρείται συχνά queer είδωλο από τους θαυμαστές του για την επιρροή του στη μουσική, τη μόδα και τον πολιτισμό.
Πριν δέκα χρόνια η Suzanne Moore, δημοσιογράφος της εφημερίδας Guardian, είχε υπογράψει άρθρο με τον εξής τίτλο : «Ο Prince δεν έγραψε για το σεξ. Ήταν το σεξ» ο δε υπότιτλος σημείωνε: «Ο τρόπος με τον οποίο ο μουσικός έπαιζε με το θηλυκό στοιχείο και το χρησιμοποιούσε, τον έκανε έναν σαγηνευτικό θραύστη των ορίων, στον οποίο η φανκ, η βρωμιά και η πίστη συνδυάζονταν».
Στο δε άρθρο μεταξύ άλλων σημείωνε : Πολλά έχουν ειπωθεί για τη σεξουαλική του αμφισημία, η οποία άνοιξε νέους δρόμους για τόσους άλλους καλλιτέχνες. Αλλά ο Prince έκανε κάτι διεστραμμένο σε κάθε επίπεδο, σπρώχνοντας κάθε συμβιβασμό φυλής ή φύλου πέρα από τα όριά του. Αυτή η queerness ήταν η αρχή, όχι το τελικό σημείο της επιθυμίας. Αυτό που ήταν ανατρεπτικό ήταν ότι δεν είχε πραγματικά σημασία πώς τα κατάφερνες – αρκεί να το έκανες.
Η ικανότητά του να ενσαρκώνει το θηλυκό, να το αξιοποιεί, να παίζει με αυτό – θεωρώ ότι η λέξη ανδρόγυνο είναι απολύτως λάθος για αυτόν – τον έκανε απίστευτα σαγηνευτικό. Να ένας άντρας που τραγουδούσε για τη γυναικεία επιθυμία με έναν τρόπο που οι γυναίκες καταλάβαιναν. Η απόλυτη αλαζονεία του ήταν πάντα παρούσα παράλληλα με την προθυμία του να αντικειμενοποιηθεί: ένας εκπληκτικός συνδυασμός. (…) Έγραψε, επίσης, για τη ζοφερή πλευρά των σχέσεων και την κρίση του AIDS. Για τον Prince, το σεξ μπορεί να μην σώσει την ψυχή σου. Μόνο ο Θεός μπορούσε να το κάνει αυτό».
Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Prince συνεχίζει να είναι παρών με το έργο του. Και το τελευταίο είναι δύσκολο να σβήσει εύκολα. Παραμένει σημαντικός πολιτιστικός πυλώνας στην ιστορία του rock n roll αλλά και στοίχημα για τις επόμενες γενιές των καλλιτεχνών. Ποιος θα πατήσει στην κληρονομιά του για να προχωρήσει το έργο του, βήματα μπροστά.
