Το Άγιο Φως υπό το φως της αλήθειας και μιας δικαστικής απόφασης

Το Μεγάλο Σάββατο «σκύβει» πάνω από τα Ιεροσόλυμα. Χιλιάδες χέρια απλώνονται στο σκοτάδι ζητώντας φως. Μέσα στον Πανάγιο Τάφο, εκεί όπου η πέτρα διαφυλάττει τη συλλογική μνήμη, μια φλόγα γεννιέται. Ή μάλλον έτσι γαλουχηθήκαμε να πιστεύουμε.

Ο Πατριάρχης εξέρχεται με αναμμένες λαμπάδες και το πλήθος σείεται κάτω από την αδιαμφισβήτητη δύναμη της στιγμής. Δάκρυα και προσευχές. Όλοι πιστεύουν ότι είδαν κάτι που ξεπερνά τα όρια του κόσμου τούτου.

Μα η αλήθεια έχει τη δική της φλόγα. Μια φλόγα πιο ήσυχη, πιο επίμονη και εξίσου ακοίμητη, όπως αυτή που καίει στο εσωτερικό της ακοίμητης κανδήλας. Αυτή η φλόγα δεν έρχεται να σβήσει την πίστη, αλλά να την κοιτάξει κατάματα.

Ζητούμενο και ανάγκη: η ειλικρινής αναζήτηση της αλήθειας η οποία έχει εκ των προτέρων απεκδυθεί τυχόν κινήτρων προσβολής ή αντιθρησκευτικού μένους. Τουναντίον. Μπορούμε ακόμα να μιλάμε για θαύμα;

Άγιο Φως: θαύμα ή πράξη ανθρώπινη;

Η συζήτηση δεν ανοίγει για πρώτη φορά, ίσως όμως είναι η τελευταία καθώς τα στοιχεία είναι τέτοια που δεν αφήνουν περιθώριο αμφισβήτησης. Μια δικαστική απόφαση επικυρώνει ότι «δεν υφίσταται θαύμα. Με σπίρτα ή αναπτήρα ανάβει το άγιο φως» και απαλλάσσει από κάθε κατηγορία τον δημοσιογράφο Δημήτρη Αλικάκο ο οποίος έπειτα από μακρά έρευνα για την αφή του Αγίου Φωτός συνέγραψε το βιβλίο «Λύτρωση – Περί του Αγίου Φωτός» (Μάρτιος 2019).

Προς επίρρωση των παραπάνω περί απουσίας κακόβουλων κινήτρων, ο Αλικάκος δηλώνει στο ΒΗΜΑ: «Η απόφαση να σέβεται κανείς τα τεκμήρια αποτελεί πρωτίστως δείγμα ωριμότητας. Δυστυχώς, είναι πολλοί αυτοί που έχουν ταυτίσει το Άγιο Φως με την ίδια την πίστη, φτάνοντας στο σημείο να αναρωτιούνται εναγωνίως: “Άρα, δεν υπάρχει Χριστός;”. Επί αιώνες, ολόκληρες γενιές γαλουχήθηκαν και πορεύτηκαν με αυτή την πεποίθηση.

Αντιλαμβάνομαι πλήρως ότι η αποκάλυψη της αλήθειας μπορεί να φαντάζει δυσβάσταχτη, δημιουργώντας τους την ψευδαίσθηση ότι καταρρίπτεται ολόκληρη η θρησκευτική τους ταυτότητα. Από εδώ και στο εξής, οφείλουμε να συζητήσουμε το πώς θα απαλύνουμε το ψυχικό άλγος αυτών των ανθρώπων — μια ευθύνη που βαραίνει κυρίως την ίδια την Εκκλησία. Η θρησκοληψία, άλλωστε, δεν ταυτίζεται με την πίστη».

Και συνεχίζει λέγοντας: «Το αν αναστήθηκε ο Χριστός, αν ανέστησε τον Λάζαρο ή αν θεράπευσε τον τυφλό και τον παράλυτο, αποτελεί καθαρό ζήτημα πίστης. Γιατί; Επειδή πρόκειται για γεγονότα που, σύμφωνα με τις Γραφές, συνέβησαν άπαξ πριν από 2.000 χρόνια, και εναπόκειται στον καθένα εάν θα τα αποδεχθεί ή όχι.

Όταν, όμως, ένα φαινόμενο συμβαίνει σήμερα και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο στον ίδιο ακριβώς τόπο, επιδέχεται πλέον έλεγχο. Άρα λοιπόν δεν πρόκειται για ζήτημα πίστης».

Τονίζει πως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα «ιστορικό παράδοξο». «Όπως πληροφορήθηκα από τον Αγιοταφίτη Αρχιεπίσκοπο Γεράσων, κ. Θεοφάνη, κανένας Πατέρας της Εκκλησίας δεν αναφέρει το Άγιο Φως ως θαύμα, καμία Οικουμενική Σύνοδος δεν έχει ασχοληθεί, και απουσιάζει πλήρως από την εκκλησιαστική υμνολογία και αγιογραφία.

Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ιστορικό παράδοξο: από τη μία να προβάλλεται ο ισχυρισμός ενός θαύματος έντεκα αιώνων, και από την άλλη να επικρατεί απόλυτη σιωπή και απουσία καταγραφών από την ίδια την παράδοση της Εκκλησίας.

Όταν επισκέφτηκα την πλούσια βιβλιοθήκη του πατριαρχείου Ιεροσολύμων, όσο κι αν ερεύνησα – με τη βοήθεια αγιοταφίτη- δεν βρήκα ούτε ένα βιβλίο που να αναφέρει την αφή του Αγίου Φωτός ως θαύμα».

Η άκρη του νήματος

Αυτή είναι η μία άκρη του νήματος, εκείνη που φώλιαζε για 11 αιώνες στον πυρήνα του κουβαριού. Για να φτάσουμε εκεί, οφείλουμε να ακολουθήσουμε πορεία αντίστροφη.

Ο Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, ομότιμος καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έγραψε στο ΒΗΜΑ της Κυριακής (05/04/26) μεταξύ άλλων: «Ενα ξεχωριστό ζήτημα, που στασιάζεται, είναι εάν η αφή οφείλεται σε θαύμα ή σε φυσική αιτία.

Υποστηρίζονται και οι δύο απόψεις, είναι όμως γεγονός ότι και Αρχιερείς και του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων ακόμη (όπως ο Πέτρας Κορνήλιος και ο Γεράσων Θεοφάνης) έχουν υποστηρίξει ότι το Άγιο Φως λαμβάνεται από την ακοίμητη κανδήλα που καίει πάνω στον Πανάγιο Τάφο (βλ. και Μ. Πρωτοπρεσβύτερου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Γεωργίου Τσέτση, Το Βήμα, 21.4.2006)».

Το ιστορικό κείμενο του Γεωργίου Τσέτση στο ΒΗΜΑ

Το κείμενο του Γεωργίου Τσέτση χαρακτηρίζεται πια ιστορικό. Τίτλος του «Θρύλος και πραγματικότητα για το Άγιον Φως».

Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Υπάρχει, αιώνες τώρα, διάχυτη η πεποίθηση στον ευσεβή μεν, αλλά θεολογικά και λειτουργικά απαίδευτο ορθόδοξο πιστό, που ψάχνει για “θαύματα” προκειμένου να πληρώσει το πνευματικό του κενό, ότι κατά τη διάρκεια της αφής το Άγιον Φως κατέρχεται θαυματουργικά “ουρανόθεν” για να ανάψει τη λαμπάδα του Πατριάρχου». (…)

«Η ευχή την οποία αναπέμπει ο Πατριάρχης προ της αφής μέσα στο Ιερό Κουβούκλιο είναι σαφέστατη και δεν επιδέχεται καμιά παρερμηνεία. Ο Πατριάρχης δεν προσεύχεται για την διενέργεια θαύματος.

Απλώς “αναμιμνήσκεται” της θυσίας και της τριημέρου Αναστάσεως του Χριστού και απευθυνόμενος σ’ Αυτόν λέγει: “εκ του επί τούτον τον φωτο φόρον σου Τάφον εκκαιομένου φωτός ευλαβώς λαμβάνοντες, διαδι- δόαμεν τοις πιστεύουσιν εις σε το αληθινόν φως, και δεόμεθά σου όπως αναδείξης αυτό αγιασμού δώρον…”.

Πράγμα το οποίο σημαίνει ότι ο Πατριάρχης ανάβει την λαμπάδα του από την ακοίμητη κανδήλα που βρίσκεται πάνω στον Πανάγιο Τάφο.

Όπως ακριβώς πράττει ο κάθε Πατριάρχης και ο κάθε κληρικός την μέρα της Λαμπρής, όταν παίρνει Φως Χριστού από την ακοίμητη κανδήλα που βρίσκεται υπεράνω τής συμβολίζουσας τον Τάφο του Κυρίου Αγίας Τράπεζας».

Ο Τσέτσης κάνει επίσης αναφορά στη μεταφορά του Αγίου Φωτός στη χώρα με τιμές αρχηγού κράτους από το 2001, με ένα διάλειμμα «σεμνά, χωρίς τιμές αρχηγού κράτους» λόγω πανδημίας μεταξύ 2020-2022.

Επισημαίνει ο Τσέτσης: «Επέστη όμως καιρός να τερματισθεί ο διασυρμός των Θείων. Είναι δε σόλοικο και το να αποδίδει κανείς “τιμές ααρχηγού κράτους” στον Άγιον Φως, το οποίο προέρχεται από τον Τάφο Εκείνου που δήλωσε ότι “η Βασιλεία η εμή ουκ εστίν εκ του κόσμου τούτου”».

Κανονικά θα πραγματοποιηθεί, εν μέσω μιας εύθραυστης εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή, το Μεγάλο Σάββατο η μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα.

Θα παραληφθεί από την ελληνική αποστολή στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα και θα μεταφερθεί στην Ελλάδα υπό αυστηρότατη αστυνομική επιτήρηση.

Από την Αθήνα το Άγιο Φως θα μεταφερθεί σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου, με προγραμματισμένες αλλά και έκτακτες, ειδικές πτήσεις της Aegean και της Olympic Air.

Ο Γιάννης Λοβέρδος, υφυπουργός Εξωτερικών, δήλωσε: «Ασφαλώς τα πράγματα είναι δύσκολα. Εμείς έχουμε κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να γίνει κανονικά η μεταφορά, όπως και πέρσι, όπως και τα προηγούμενα χρόνια. Ενημερώσαμε τις ισραηλινές αρχές ότι το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου το πρωί στις 7 η ώρα θα ξεκινήσει το αεροπλάνο από την αεροπορική βάση στην Ελευσίνα».

«Πώς ανάβει το Άγιο Φως στα Ιεροσόλυμα;»

Δώδεκα χρόνια μετά από αυτό το κείμενο, ο Αλικάκος αποφασίζει να ερευνήσει ένα ερώτημα που έκαιγε μέσα του από παιδί: «πώς ανάβει το Άγιο Φως στα Ιεροσόλυμα». Η έμφυτη εφηβική τάση για αμφισβήτηση προσέκρουσε στα λόγια του ιερέα πατέρα του.

«Από κει που το ανάβω κι εγώ –και κάθε ιερέας– το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου». Τον είχε δει πολλές φορές να το ανάβει από το καντήλι πίσω από την Αγία Τράπεζα αφού δεν υπήρχε χρονιά που να μην βρισκόταν δίπλα του, στο ιερό του ναού.

Η απάντηση του πατέρα του συνοδεύτηκε από μια πολύ συγκεκριμένη ανάμνηση. Πριν ανάψει τη λαμπάδα του από το καντήλι, τραβούσε πάντα την κουρτίνα του ιερού για να μην βλέπουν οι εκκλησιαζόμενοι.

12 Απριλίου 2018, το πρώτο τηλεφώνημα στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

Τη 12η Απριλίου του 2018, ημέρα Πέμπτη, λίγες μέρες μετά την Κυριακή του Πάσχα έκανε το πρώτο -από τα δεκάδες που θα ακολουθούσαν- τηλεφώνημα προς την αρχιγραμματεία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων προκειμένου να ξεκινήσει η συστηματική του έρευνα για την αφή του Αγίου Φωτός, η οποία θα οδηγούσε τελικά στην έκδοση του βιβλίου του «Λύτρωση – Περί του Αγίου Φωτός».

Αναζητούσε το τηλέφωνο του Αρχιεπισκόπου Πέτρας Κορνήλιου. Ήταν ο Αγιοταφίτης που το 2001 είχε μιλήσει στη εκπομπή «Γκρίζες ζώνες» του MEGA και είχε πει ότι το Άγιο Φως «είναι φυσικό φως το οποίον ανάβεται από την ακοίμητο κανδήλα, η οποία φυλάσσεται στο Σκευοφυλάκιο του Ναού της Αναστάσεως».

Τον συνέδεσαν με τον Γέροντα Αρχιγραμματέα του Πατριαρχείου, Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντίνης, Αρίσταρχο. Από το 1962 στα Ιεροσόλυμα. Υποψήφιος, και εκείνος, για τον Πατριαρχικό θρόνο, τόσο το 2001, όσο και το 2005.

Στην άλλη γραμμή, λοιπόν, του τηλεφώνου ήταν ένας παραλίγο Πατριάρχης. Κυρίως όμως ήταν ο άνθρωπος με την μεγαλύτερη εξουσία στο Πατριαρχείο, μετά τον Πατριάρχη Θεόφιλο Γ’.

Ο Δημήτρης Αλικάκος αναφέρει στο βιβλίο τη δυσκολία που είχε να κάνει την «απαγορευμένη» ερώτηση. «”Το καντήλι μπαίνει μέσα στον Πανάγιο Τάφο αναμμένο ή σβηστό;”. Ήταν τόσο μεγάλης διάρκειας η σιγή εκ μέρους του που νόμισα ότι κόπηκε η γραμμή. “Με ακούτε;” “Το πρώτο’, απάντησε χαμηλόφωνα».

Η διαγραφή της λέξης «θαύμα»

Ο Αρίσταρχος αναφέρει: «Το Πατριαρχείο τηρεί μια προσεκτική στάση στο θέμα του Αγίου Φωτός. Όπως θα δείτε αν μπείτε στην ιστοσελίδα μας, δεν κάνουμε λόγο για “θαύμα του Αγίου Φωτός”…».

Κι όμως η λέξη ήταν εκεί. Ο Αλικάκος το επισημαίνει. «Μα πώς είναι δυνατόν. Πού το γράφει αυτό; Να μου το στείλετε».

«Μετὰ τὸ πέρας τῆς εὐχῆς τοποθετεῖ τὸ βαμβάκιον εἰς τὸν Πανάγιον Τάφον καὶ μὲ θαυμαστὸν τρόπον ἀνάβει». Λίγες ημέρες αργότερα και με τη σύμφωνη γνώμη του Πατριάρχη το αναρτημένο κείμενο αντικαθίσταται.

«ο δέ Πατριάρχης ἐκδυθείς τήν Ἀρχιερατικήν στολήν πλήν τοῦ στιχαρίου καί τοῦ ἐπιτραχηλίου εἰσέρχεται εἰς τόν Πανάγιον Τάφον καί μετά φόβου καί κατανύξεως κλίνας τά γόνατα προσεύχεται καί ἀναγινώσκων τήν εὐχήν δέεται, ἵνα τό ἐκ τοῦ Παναγίου Τάφου διανεμηθησόμενον ἅγιον φῶς εἴη τοῖς μετ’ εὐλαβείας λαμβάνουσι χάριτος παρεκτικόν».

«Με έναν αναπτήρα, τι άλλο»

Ακολουθούν ταξίδια στα Ιεροσόλυμα, δημοσιογραφική έρευνα, συνομιλίες, στοιχεία και μαρτυρίες μπροστά σε ανοιχτές κάμερες και μικρόφωνα. Για την οικονομία του χρόνου θα πάμε απευθείας στην πιο σημαντική, αυτή που αποτέλεσε και το «έρεισμα» για τις δικαστικές διαμάχες που θα ακολουθούσαν. Ο Αλικάκος συναντά τον σκευοφύλακα του Παναγίου Τάφου, Αρχιεπίσκοπο Ιεραπόλεως Ισίδωρο.

Η συζήτηση κινείται γύρω από την έρευνα του πρώτου για τον τρόπο που ανάβει η το Άγιο Φως.

Παραθέτω κάποια αποσπάσματα από το βιβλίο με την παραδοχή του Ισίδωρου ότι εκείνος ανάβει την κανδήλα «με έναν αναπτήρα».

«Πριν όμως από αυτό, μου είπε και κάτι άλλο: “Πριν μπω εγώ, το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, οι φύλακες του Παναγίου Τάφου μπαίνουν και βάζουν στο χώρο αυτό το δικό τους σβηστό καντήλι”.

Πρώτη φορά άκουγα κάτι τέτοιο. Όσο κι αν έψαξα αργότερα σε διάφορες πηγές, δεν βρήκα καμία σχετική αναφορά.

“Άρα δύο τα καντήλια, Σεβασμιότατε! Το ένα σβηστό. Το άλλο;” Ήμουν σίγουρος ότι η απάντηση θα ήταν η ίδια με εκείνη του αρχιγραμματέα Αρίσταρχου. Λάθεψα.
“Σβηστό κι αυτό”».

(…)

«”Αλήθεια, εσείς πιστεύετε ότι τα κεριά του Πατριάρχη ανάβουν ως εκ θαύματος;”, τον ρώτησα στο τέλος της ξενάγησης. “Ναι, το πιστεύω”, απάντησε μπροστά στην κάμερά μου.

Λίγο αργότερα όμως, όταν πήγαμε στο γραφείο του, μου προκάλεσε έκπληξη η ακόλουθη δήλωσή του: “Η ευχή του Αγίου Φωτός μιλάει καθαρά για καθαγιασμό του Φωτός, και όχι για επίκληση θαύματος. Όπως ακριβώς καθαγιάζεται το ύδωρ στα Θεοφάνια.

Από θεολογικής άποψης δύναται να αμφισβητηθεί το “θαύμα”. Αυτά τα λόγια του -πάλι μπροστά στην κάμερα- με μπέρδεψαν. Αν μπορούσε να αμφισβητηθεί από θεολογική σκοπιά, τότε γιατί μίλησε με βεβαιότητα για θαύμα;

Ήταν η ώρα να κάνω την “απαγορευμένη ερώτηση”: “Πείτε μου, παρακαλώ, έχετε βρει την απάντηση στο ερώτημα πώς ανάβει το Άγιο Φως;” Η απάντησή του ήταν κοφτή: “Όχι, δεν την έχω βρει”».

(…)

«”Ακούστε. Το καντήλι μπαίνει σβηστό από μένα, όλος ο κόσμος το βλέπει μέσα από την τηλεόρασή του. Όμως όταν ο Πατριάρχης εισέρχεται στον Πανάγιο Τάφο το βρίσκει αναμμένο…” Ήθελε να συνεχίσει, αλλά τον διέκοψα – τόση ήταν η ένταση που ένιωθα. “Πώς είναι δυνατόν; Πώς μπορεί και γίνεται αυτό; Ποιος το ανάβει;” Τη δυνατή φωνή μου διαδέχτηκε ένας σχεδόν ψίθυρος:

“Εγώ το ανάβω…”. Τον διέκοψα πάλι με την πιο ανόητη ερώτηση που μπορεί να κάνει άνθρωπος: “Πώς; Με ποιον τρόπο;” Η απάντηση είχε τόνο συντριβής: “Με έναν αναπτήρα, τι άλλο”».

Αδιαμφισβήτητες μαρτυρίες

Ο Μητροπολίτης Πέτρας, Κορνήλιος, ο αρχαιότερος της Αγιοταφικής Αδελφότητας, ο άνθρωπος που μπήκε στον Πανάγιο Τάφο για να βγάλει το Φως το 2001 –ως τοποτηρητής του θρόνου, καθώς η θέση ήταν κενή για αρκετούς μήνες μετά τον θάνατο του Πατριάρχη Διόδωρου τον Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους– αποκάλυψε για πρώτη φορά με κάθε λεπτομέρεια πώς ανάβουν τα κεριά του Πατριάρχη.

«Ο κόσμος δεν είναι μορφωμένος και πολλά πράγματα δεν μπορεί να τα εννοήσει. Και αν προσπαθήσεις να του τα αναλύσεις, σε αποκαλεί άθεο. Το άγιο φως ανάβει με φυσικό τρόπο από αναμμένη κανδήλα. Δεν υπάρχει θαύμα».

Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Ασκάλωνος, Νικηφόρος, ο οποίος είχε διατελέσει για τέσσερα χρόνια (1984-1988) σκευοφύλακας του Ναού της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα, ανέφερε στον Αλικάκο: «Το 1985, την πρώτη χρονιά που ήμουν σκευοφύλακας.

Δεν ήξερα όμως ότι έπρεπε να έχω και φωτιά μαζί μου για να την ανάψω μέσα στον Πανάγιο Τάφο. Θα την άφηνα σβηστή και θα έβγαινα έξω. Αλλά με συνάντησε στη διαδρομή ο δραγουμάνος του Πατριαρχείου, ο Αρχιεπίσκοπος Ελευθερουπόλεως Χριστόδουλος, και με ρώτησε: “Έχεις σπίρτα;” Του λέω, “τι να τα κάνω τα σπίρτα;” Μου απαντά: “Και πώς θα ανάψεις το καντήλι;” “Θα ανάψω το καντήλι;…” “Ναι”, μου λέει, “βέβαια, μην είσαι χαζός, πάρε τα σπίρτα”. Μου έδωσε σπίρτα εκείνος και έτσι άναψα το καντήλι».

Τέλος, ο Αγιοταφίτης Αρχιεπίσκοπος Γεράσων, κ. Θεοφάνης (ο οποίος έδωσε και ένορκη κατάθεση στο δικαστήριο που θα ακολουθούσε το 2024 με κατηγορούμενο τον δημοσιογράφο), κατά τη διάρκεια ξενάγησης στον ναό της Αναστάσεως (στην οποία ήταν παρών ο Αλικάκος με τη δημοσιογραφική ιδιότητά του), λίγα μέτρα από το Ιερό Κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου, είπε:

«Δεν κατέρχεται κανένα φως από τον ουρανό, είναι φυσικό φως που ανάβεται από την κανδήλα και καθαγιάζεται. Είναι καιρός να το καταλάβει ο λαός. Πρέπει να γίνει κάποτε μια επίσημη δήλωση εκ μέρους του Πατριαρχείου, που να λέει την αλήθεια για το πώς ανάβει το Άγιο Φως».

Το χρονικό της δικαστικής διαμάχης και η απόφαση

Η έκδοση του βιβλίου πυροδότησε αλυσιδωτές αντιδράσεις. Στον Αλικάκο και τον εκδοτικό οίκο επιδόθηκαν εξώδικα από τον αρχιγραμματέα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων αρχιεπίσκοπο Αρίσταρχο και τον σκευοφύλακα του Παναγίου Τάφου αρχιεπίσκοπο Ισίδωρο.

Ακολούθησε μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση, παραβίαση απορρήτου προφορικής συνομιλίας και παραβίαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και αγωγή του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων.

Μια ψυχοφθόρα διαδικασία εκκινείται. Στις 27 Μαρτίου 2024, ανακοινώθηκε ότι το δικαστήριο απέρριψε τις αγωγές τους στο σημαντικό σκέλος που εξέτασε, και που αφορούσε την κατηγορία της συκοφαντικής δυσφήμησης.

Συγκεκριμένα, το δικαστήριο έκρινε ότι το επίμαχο βίντεο στο οποίο ο Αρχιεπίσκοπος Ισίδωρος εμφανίζεται να αποκαλύπτει τον τρόπο αφής του Αγίου Φωτός κατά την τελετή του Μ.Σαββάτου είναι αληθές. Τα δύο καντήλια ανάβουν μέσα στον Τάφο από το χέρι του εκάστοτε Σκευοφύλακα.

Δύο ημέρες αργότερα (29/03), ο δημοσιογράφος αθωώθηκε ομόφωνα και στο ποινικό δικαστήριο.

Δύο χρόνια αργότερα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών εκδίδει την τελευταία απόφαση μιας σειράς δικών. Από το σύνολο του αποδεικτικού υλικού, το δικαστήριο απέρριψε τα περί παραποίησης και αλλοίωσης των λεγομένων και κρυφής καταγραφής.

Δεν στοιχειοθετήθηκε συκοφαντική δυσφήμηση καθώς οι επίμαχες εκφράσεις του βιβλίου «ψέμα», «απάτη», «θρησκευτικός τσαρλατανισμός» δεν απευθύνονταν προσωπικά στον αρχιεπίσκοπο Αρίσταρχο αλλά σε ένα φαινόμενο και σε μια πρακτική.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Αλικάκος: «Η δικαστής αφού απέρριψε όλους τους ισχυρισμούς του ενάγοντος, προχώρησε ένα (μεγάλο) βήμα παραπέρα: “Δεν υφίσταται θαύμα. Με σπίρτα ή αναπτήρα ανάβει το άγιο φως”».

Ο δημοσιογράφος επισημαίνει εμφατικά στο ΒΗΜA: «Σέβομαι απόλυτα την πίστη του κάθε ανθρώπου και το δικαίωμά του να βρίσκει στη θρησκεία ένα πνευματικό λιμάνι, μια γωνιά γαλήνης. Άλλο, όμως, ο σεβασμός στην προσωπική πίστη και άλλο η διαιώνιση ενός ψεύδους.

Η παρουσίαση του Αγίου Φωτός ως υπερφυσικού γεγονότος συνιστά μορφή εξαπάτησης. Αλίμονο αν κάποιος δηλώνει Ορθόδοξος Χριστιανός και δεν υπηρετεί, πάνω από όλα, την αλήθεια. Πλέον, το ζήτημα δεν είναι θέμα προσωπικής άποψης και debate, όπως παλιά. Υπάρχει δικαστική απόφαση: το Άγιο Φως ανάβει με ανθρώπινη παρέμβαση».

Περί πίστεως

Στο Κατά Ιωάννην (κεφ. Δ΄) διαβάζουμε τη συζήτηση του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα, η οποία τον ρωτάει πού πρέπει να λατρεύεται ο Θεός. «Ο Θεός είναι πνεύμα, δι’ αυτό και δεν περιορίζεται εις τόπους».

Είναι άραγε η κοινωνία μας αρκούντως ώριμη ώστε να δεχθεί την απομυθοποίηση του «θαύματος» του Αγίου Φωτός; Το ερώτημα θα παραμείνει ρητορικό, δηλώνοντας αδυναμία ως προς την απάντησή του.

Με βεβαιότητα μπορώ όμως να πω ότι στο μυαλό και στην καρδιά μου η μοναδική προϋπόθεση της επαφής του ανθρώπου με τον Θεό δεν είναι άλλη από τη βαθιά πίστη και εσωτερική αφοσίωσή του σ’ αυτόν.

Καλή Ανάσταση.