Η αιφνιδιαστική στρατιωτική δράση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν έχει προκαλέσει χάος στις αερομεταφορές, με χιλιάδες πτήσεις να ακυρώνονται ή να εκτρέπονται και ταξιδιώτες να παραμένουν εγκλωβισμένοι.
Γιατί έχουν διαταραχθεί οι πτήσεις;
Τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν το Σαββατοκύριακο προκάλεσαν άμεσο κλείσιμο εναέριου χώρου σε μεγάλο τμήμα της Μέσης Ανατολής, με συνέπεια ένα ντόμινο ακυρώσεων και εκτροπών πτήσεων παγκοσμίως.
Σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων αερομεταφορών Cirium, περίπου 3.000 πτήσεις έχουν ακυρωθεί από το Σάββατο, ενώ περισσότερες από 40 αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία τις πρώτες ώρες μετά την έναρξη των επιθέσεων. Οι ιρανικές αντεπιθέσεις επιτείνουν την αστάθεια και επηρεάζουν διαρκώς νέες περιοχές.
Κομβικά αεροδρόμια όπως το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι στο Ντουμπάι, το Τελ Αβίβ και η Ντόχα στο Ντόχα βρέθηκαν στο επίκεντρο των περιορισμών. Το Ντουμπάι αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους αεροπορικούς κόμβους, γεγονός που σημαίνει ότι δεν επηρεάζονται μόνο οι τοπικές πτήσεις αλλά και χιλιάδες επιβάτες με ανταποκρίσεις προς Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία και Αμερική.
Αποτέλεσμα είναι ταξιδιώτες να έχουν εγκλωβιστεί ακόμη και σε προορισμούς τόσο μακρινούς όσο η Αυστραλία, η Βραζιλία ή οι Μαλδίβες, καθώς οι αεροπορικές αλυσίδες έχουν «σπάσει» σε πολλά σημεία ταυτόχρονα.
Πότε θα μπορέσουν οι επιβάτες να επιστρέψουν;
Η απάντηση παραμένει ασαφής. Οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο συνεχίζονται και οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να αναδιατάξουν τον στόλο τους, που βρίσκεται διασκορπισμένος σε διαφορετικές ηπείρους.
Τα υπερμεγέθη Airbus A380 της Etihad, για παράδειγμα, βρίσκονται σε πόλεις όπως Λονδίνο, Παρίσι, Τορόντο και Σιγκαπούρη, ενώ ορισμένα παραμένουν καθηλωμένα στη βάση της εταιρείας στο Αμπού Ντάμπι. Αντίστοιχα, η Qatar Airways διαθέτει αεροσκάφη A380 στη Ντόχα αλλά και σε Σίδνεϊ και Μπανγκόκ, γεγονός που καθιστά την επανεκκίνηση των δρομολογίων σύνθετη επιχείρηση συντονισμού.
Η ισραηλινή El Al ανέστειλε την πώληση εισιτηρίων και δηλώνει ότι προτεραιότητά της τις επόμενες εβδομάδες είναι η επιστροφή όσων ήδη διαθέτουν εισιτήρια.
Οι περισσότερες αεροπορικές έχουν εκδώσει ταξιδιωτικές διευκολύνσεις (waivers), επιτρέποντας αλλαγές χωρίς επιπλέον χρέωση για συγκεκριμένους προορισμούς. Παράλληλα, θεωρείται πιθανό να προστεθούν έκτακτες πτήσεις όταν ανοίξει εκ νέου ο εναέριος χώρος, ώστε να απορροφηθεί η αυξημένη ζήτηση.
Τι μπορούν να κάνουν οι Έλληνες ταξιδιώτες;
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ενεργοποίησε συνολικά δέκα τηλεφωνικές γραμμές εκτάκτου ανάγκης για προξενική αρωγή σε Έλληνες πολίτες που επηρεάζονται από την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Οι πολίτες μπορούν να καλούν στο +30 2103685730, ενώ παραμένουν διαθέσιμες και οι γραμμές +30 2103681000, +30 2103681730 και +30 2103681350.
Για όσους βρίσκονται ειδικά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν ενεργοποιηθεί τρεις επιπλέον γραμμές στο +30 2103685700.
Οι αρχές συνιστούν συνεχή επικοινωνία με την αεροπορική εταιρεία και το ταξιδιωτικό γραφείο, καθώς οι εξελίξεις μεταβάλλονται ώρα με την ώρα.
Καλύπτει η ταξιδιωτική ασφάλιση τέτοιες περιπτώσεις;
Οι τυπικές ταξιδιωτικές ασφαλίσεις σπάνια καλύπτουν γεγονότα που έχουν ήδη συμβεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη κατά τη στιγμή αγοράς του συμβολαίου, είτε πρόκειται για στρατιωτική σύγκρουση είτε για φυσική καταστροφή.
Η μόνη επιλογή που παρέχει ευελιξία ακύρωσης ανεξαρτήτως αιτίας είναι τα συμβόλαια τύπου “cancel anytime”, τα οποία όμως είναι ακριβότερα και πρέπει να έχουν αγοραστεί πριν από την εκδήλωση της κρίσης.
Στην παρούσα συγκυρία, η επιστροφή των ταξιδιωτών εξαρτάται κυρίως από την αποκατάσταση της ασφάλειας στον εναέριο χώρο και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των αεροπορικών εταιρειών. Μέχρι τότε, η διεθνής αεροπορική κυκλοφορία λειτουργεί σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε τρεις ηπείρους.
