Η άφιξη σε ισραηλινή βάση αμερικανικών μαχητικών F-22 δεν είναι απλά η πρώτη φορά που κάτι τέτοιο λαμβάνει χώρα, στην επιχειρησιακή ιστορία του αεροσκάφους, όπως έγραψε και ο χθεσινός «Βηματοδότης». Εν γένει το ζήτημα στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ από έδαφος του Ισραήλ αποτελεί ιδιαίτερα «ευαίσθητο» θέμα. Πολλοί στο αμερικάνικο Πεντάγωνο, οι οποίοι δεν βρίσκονται στον στενό κύκλο των αποφάσεων αναφορικά με το Ιράν, αλλά και στρατηγικοί αναλυτές προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν γιατί το πιο σύγχρονο αεροσκάφος των ΗΠΑ προσγειώνεται στο Ισραήλ – και γιατί τώρα.
«Η επιχειρησιακή αξιοποίηση αεροσκαφών από ισραηλινές βάσεις συμβαίνει για πρώτη φορά», ανέφερε χθες στη Wall Street Journal ο Ντένις Ρος, πρώην ανώτατος αξιωματούχος των ΗΠΑ, με θητεία σε κυβερνήσεις τόσο των Ρεπουμπλικάνων όσο και των Δημοκρατικών.
Οι πιθανές εξηγήσεις
Μια εξήγηση είναι η άρνηση πολλών χωρών να επιτρέψουν αυτή τη φορά τη χρήση του εναέριου χώρου τους για πλήγματα εναντίον του Ιράν. Μια άλλη εξήγηση είναι ο φόβος πως οι βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν έχουν εξελιχθεί τόσο πολύ που το Ισραήλ χρειάζεται μια επιπλέον “ομπρέλα” προστασίας. Αυτή των F-22.
Το σίγουρο είναι πως η (προγραμματισμένη καθώς οι σχεδιασμοί αλλάζουν ανά ημέρα) άφιξη τουλάχιστον 23 F-22 (ήδη έφτασαν τα πρώτα 11) στην περιοχή αποτελεί προάγγελο εξελίξεων, ειδικά αν οι διαπραγματεύσεις στην Γενεύη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν αποφέρουν αποτέλεσμα. Διαπραγματεύσεις στις οποίες οι ΗΠΑ επικεντρώνονται στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι ΗΠΑ επιθυμούν αυτό να λυθεί δια παντός. Ωστόσο το Ισραήλ διατηρεί επιφυλάξεις επιθυμώντας και την καταστροφή ή τον δραστικό περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν.
Ο ρόλος των F-22
Πέραν την δυνατότητας των F-22 να πλήξουν στόχους χωρίς να γίνουν αντιληπτά, ο πρωταρχικός τους στόχος είναι η προστασία των βομβαρδιστικών B-2 τα οποία ήταν αυτά που έπληξαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν πέρυσι το καλοκαίρι στην επιχείρηση Midnight Hammer επί παραδείγματι.
Επιφυλάξεις από το Πεντάγωνο
Σε κάθε περίπτωση, πηγές του αμερικάνικου πενταγώνου σημείωναν στο «B» – υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω του ότι δεν έχουν έγκριση να μεταφέρουν επίσημα εσωτερικές διεργασίες εντός του αμερικανικού ΥΠΕΘΑ – πως «μπορεί τα αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη και πλοία να φαίνονται πολλά αλλά είμαστε επιφυλακτικοί αν αυτά αρκούν για επιχειρήσεις μακράς διάρκειας (άνω των 5-6 ημερών)».
Σε ρεπορτάζ της η Washinton Post επιβεβαιώνει αυτή την αυτοσυγκράτηση που διέγνωσε και το «Β» σε επικοινωνία με ανώτατους Αμερικανούς στρατιωτικούς. Η αμερικανική εφημερίδα αναφέρει χαρακτηριστικά πως ο πτέραρχος Νταν Κέιν, Α/ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ, εξέφρασε τις ανησυχίες του σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα με τον Τραμπ και τους κορυφαίους συνεργάτες του, σύμφωνα με πηγές της εφημερίδας. Προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας επιχείρηση κατά του Ιράν θα αντιμετωπίσει σοβαρές προκλήσεις, καθώς τα αμερικανικά αποθέματα πυρομαχικών έχουν μειωθεί σημαντικά λόγω της συνεχιζόμενης στήριξης της Ουάσιγκτον προς το Ισραήλ και την Ουκρανία.
Παράλληλα, σε συσκέψεις στο Πεντάγωνο αυτόν τον μήνα, ο Κέιν έθεσε επίσης ζητήματα σχετικά με την κλίμακα μιας ενδεχόμενης εκστρατείας κατά του Ιράν, την εγγενή πολυπλοκότητά της και την πιθανότητα αμερικανικών απωλειών, σύμφωνα με άλλη πηγή. Ο στρατηγός τόνισε ότι οποιαδήποτε επιχείρηση θα καθίστατο ακόμη πιο δύσκολη λόγω της έλλειψης υποστήριξης από συμμάχους, ανέφερε το ίδιο πρόσωπο, το οποίο – όπως και άλλοι – μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας (στην Washington Post) προκειμένου να συζητήσει ιδιωτικές συνομιλίες.
Παράλληλα, έκθεση του Center for Strategic and International Studies (CSIS) της 20ης Φεβρουαρίου σημειώνει πως «αυτή την στιγμή (σ.σ. 20/2), 292 πλοία μάχης συγκροτούν το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ [σ.σ. συνολικά] – εκ των οποίων 233 είναι εν ενεργεία πολεμικά πλοία και 59 πλοία υποστήριξης. Τα περισσότερα βρίσκονται σε λιμάνι ή σε φάση συντήρησης και εκπαίδευσης, με λιγότερο από το ένα πέμπτο της δύναμης να επιχειρεί στη θάλασσα.
Συνολικά, 49 πλοία του ναυτικού βρίσκονται εν πλω εκτελώντας επιχειρήσεις, εκ των οποίων τα 20 επιχειρούν στη Μέση Ανατολή ή πέριξ αυτής (18 πολεμικά και 2 επιμελητείας). Με απλά λόγια, το 41% των πλοίων που είναι διαθέσιμα και έτοιμα για στρατιωτικές επιχειρήσεις βρίσκεται στη Μέση Ανατολή».
Αυτό μπορεί να ακούγεται εντυπωσιακό αλλά η διακλαδικότητα παίζει ρόλο και για αυτό η έκθεση σημειώνει και κάτι άλλο: πως «(η δύναμη κρούσης στην Μέση Ανατολή) δεν περιλαμβάνει πεζοναύτες, δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων (SOF) για επιδρομές ή χερσαίες επιχειρήσεις, ούτε την απαραίτητη υλικοτεχνική υποστήριξη για μια παρατεταμένη αεροπορική εκστρατεία. Επιπλέον, είναι σαφώς μικρότερη δύναμη σε σύγκριση με εκείνη που χρησιμοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες το 1991 και το 2003 εναντίον του Ιράκ, στο πλαίσιο ευρείας κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων και αλλαγής καθεστώτος».
Το «Β» διατηρεί υπό καθημερινή, στενή παρακολούθηση τις κινήσεις των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, κινήσεις που τις τελευταίες ημέρες έχουν αυξηθεί δραματικά. Το αεροπλανοφόρο Gerald Ford αναχώρησε χθες από την Σούδα με προορισμό το Ισραήλ όπου θα παραμείνει για πολύ λίγο διάστημα. Σε ερώτηση του «Β» προς πηγές του 6ου στόλου για τις επόμενες κινήσεις του, η απάντηση ήταν πως «το πεδίο επιχειρήσεων (AO) του [σ.σ. του αεροπλανοφόρου] δεν είναι ανακοινώσιμο».
Με άλλα λόγια, αν μετά το Ισραήλ το Ford επιστρέψει σε διεθνή ύδατα μεταξύ Ισραήλ – Κρήτης ή χρησιμοποιήσει το Στενό του Σουέζ για να κινηθεί προς τον περσικό κόλπο είναι άγνωστο.
Τέλος, παρά το γεγονός πως – όπως ήδη αναφέρθηκε – χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία έχουν διαμηνύσει στον Ντόναλντ Τραμπ πως δεν θα επιτρέψουν την χρήση του εναέριου τους χώρου για επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, αυτό δεν είναι εντελώς ξεκάθαρο, τουλάχιστον όσον αφορά την Σαουδική Αραβία και τι η χώρα εννοεί με τον όρο «επιχειρήσεις». Είναι ενδεικτικό πως αυτή την στιγμή, στην μεγαλύτερη αεροπορική της βάση, την Prince Sultan, σταθμεύουν δεκάδες τάνκερ και πολλά αεροσκάφη επιμελητείας και ηλεκτρονικού πολέμου αλλά – και αυτό ίσως είναι η «κόκκινη γραμμή» – όχι μαχητικά αεροσκάφη.
Το αν αυτό αλλάξει θα φανεί τις επόμενες ώρες. Το βέβαιο είναι πως οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ δεν μπορούν να διατηρήσουν αυτό τον ρυθμό (tempo) ετοιμότητας και επανατοποθέτησης εναέριων, επίγειων (όπως συστοιχίες THAAD) και ναυτικών μέσων για μεγάλο διάστημα χωρίς να υπάρξει ένας ξεκάθαρος σχεδιασμός για το που – και αν – αυτά θα χρησιμοποιηθούν αλλά, το πιο σημαντικό, πότε.
