Δεν είναι πολλοί αυτοί που γνωρίζουν ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά. Και ειδικά αν ο πρώην πρωθυπουργός έχει στην τρέχουσα συγκυρία τη διάθεση και τις δυνάμεις να κατέλθει ξανά στον σκληρό στίβο της πολιτικής. Το αντίκρισμά του, πάντως, σε δημοσκοπικό επίπεδο δεν είναι ενθαρρυντικό- άλλωστε σαν να έχουν μαζευτεί πολλοί όχι μόνο στα δεξιά, αλλά και εντός της ίδιας της Νέας Δημοκρατίας.
Επιπλέον, δεν γνωρίζω αν και σε τι βαθμό οι εθνικές ανησυχίες του κ. Σαμαρά πιάνουν πλέον τόπο στον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων του κόμματος που έχει διαμορφωθεί την τελευταία δεκαετία υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ειδικά η τελευταία παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού μοιάζει κάπως άστοχη- αταίριαστη με τη διεθνή συνθήκη και τις σχεδόν υποχρεωτικές προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, προκειμένου η χώρα να βαδίσει σχετικά ασφαλώς σε ένα εξαιρετικά ρευστό, έως και επικίνδυνο, γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ο κ. Σαμαράς ουσιαστικά καταγγέλλει τη σύμβαση της Ελλάδας με τη Chevron. «Προστέθηκαν την τελευταία στιγμή όροι που υποδηλώνουν, εμμέσως πλην σαφώς, τη δυνητική εκχώρηση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων», γράφει ο ίδιος, αναρωτώμενος μάλιστα «συμβιβάζονται αυτοί οι όροι της σύμβασης με τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης περί μιας συμφωνίας ψήφου εμπιστοσύνης στις ελληνικές θέσεις;».
Όσον αφορά το επικοινωνιακό μέρος, που είναι και η βασική στόχευση του πρώην πρωθυπουργού, αυτό που εκτιμούν οι περισσότεροι είναι ότι ειδικά οι ενεργειακές συμφωνίες με την Exxon Mobil και τη Chevron λειτουργούν υπέρ της προσπάθειας συσπείρωσης ευρύτερα του κεντροδεξιού ακροατηρίου. Ανεξαρτήτως του ιδεολογικού προσήμου και εν γένει της διάθεσης του πολιτικού συστήματος έναντι της διοίκησης και του τρόπου που ασκεί ο Τραμπ εξωτερική πολιτική, η παρουσία δύο αμερικανικών κολοσσών στο χώρο της ενέργειας μόνο θετικά προσλαμβάνεται, ειδικά σε μια εποχή που όλα είναι «στον αέρα».
Ο στόχος του πρώην πρωθυπουργού
Είναι φανερό ότι ο Αντώνης Σαμαράς αισθάνεται βαθύτατα θιγμένος, καθώς θεωρεί ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν σεβάστηκε την ιδιότητα αλλά και όσα ο ίδιος θεωρεί ότι έχει προσφέρει πρωτίστως στη χώρα, δευτερευόντως στη Νέα Δημοκρατία, καλούμενος να κυβερνήσει εν μέσω μνημονίων και έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Εξίσου φανερό ότι θα πράξει ό,τι περνά από το χέρι του για να ψαλιδίσει την εκλογική επιρροή του Κυριάκου Μητσοτάκη στις επερχόμενες εκλογές. Είτε ως αρχηγός κόμματος, είτε παρεμβαίνοντας και ρίχνοντας νερό στο μύλο του κ. Βελόπουλου ή και της κ. Καρυστιανού.
Διότι αυτό που αφορά επί της ουσίας τον πρώην πρωθυπουργό είναι να έχει το μερίδιο που του αναλογεί στην επόμενη μέρα της Νέας Δημοκρατίας, ανεξαρτήτως του πότε και με ποιον τρόπο αυτή θα ξημερώσει.
Η αντιπαράθεση Μητσοτάκη-Σαμαρά
Πέραν, όμως, του αέναου πολιτικού και εσωκομματικού παιγνίου, αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι η αντιπαράθεση του Μητσοτάκη με τον Σαμαρά, η οποία παρεμπιπτόντως φαίνεται να περνάει σε άλλο επίπεδο καθώς ο νυν πρωθυπουργός χρησιμοποίησε εξαιρετικά σκληρούς χαρακτηρισμούς έναντι του πρώην- γίνεται αφορμή για μια εποικοδομητική συζήτηση περί των εθνικών θεμάτων.
Αυτό που ξεχώρισε σήμερα στην εισήγηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Υπουργικό Συμβούλιο είναι ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα «δεν είναι υπόθεση ιδιωτικών συμβάσεων, είναι ζήτημα τήρησης του Διεθνούς Δικαίου και μόνο». Αυτό, βεβαίως, το ορθό και μετρημένο ο πρωθυπουργός θα έπρεπε να το είχε διευκρινίσει στους υπουργούς, τους βουλευτές και τους έτερους δημοσιολογούντες που εδώ και καιρό υποστηρίζουν ότι η παρουσία της Chevron στα νότια της Κρήτης επιβεβαιώνει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο και μάλιστα σε μια περιοχή για τμήμα της οποίας ερίζουν τόσο η Τουρκία, όσο κυρίως και η Λιβύη.
Η πραγματικότητα είναι ότι η Chevron κινείται με βάση τη μέση γραμμή που έχει χαραχθεί το 2011 με το νόμο Μανιάτη- και αποτυπώθηκε στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό- την οποία όμως δεν αναγνωρίζουν ούτε η Άγκυρα, ούτε ο δορυφόρος της, η Τρίπολη. Εξ ου και οι ανησυχίες του Σαμαρά, ο οποίος παραλλήλως έψεξε την κυβέρνηση και για τους πανηγυρισμούς που περιεγράφηκαν παραπάνω. Τι υποστηρίζει δηλαδή ο πρώην πρωθυπουργός; Ότι αν και εφόσον έρθει συμφωνία με τη Λιβύη ίσως η υπάρχουσα μέση γραμμή να ανέβει λίγο βορειότερα και άρα να αλλάξουν και τα εξωτερικά όρια των οικοπέδων «Κρήτη- 1» και «Κρήτη-2».
Το εν λόγω ενδεχόμενο, βεβαίως, λίγο πολύ στη σφαίρα του φαντασιακού. Κι αυτό διότι πρώτον η Chevron, καθώς γνωρίζει τις γεωπολιτικές ευαισθησίες της περιοχής δεν θα φτάσει να ερευνά τόσο νότια. Και δεύτερον και κυριότερο, συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Αθήνας- Τρίπολης επίσης ανήκει στο χώρο του φαντασιακού. Ο κ. Μητσοτάκης θύμισε βεβαίως στο Υπουργικό Συμβούλιο ότι η χώρα βρίσκεται ξανά σε διαπραγματεύσεις με τους Λίβυους.
Η συνάντηση
Πράγματι, ο πρώτος γύρος των τεχνικών συζητήσεων πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον περασμένο Σεπτέμβριο, αλλά ακόμα αναμένεται να οριστεί το πότε θα ταξιδέψει η ελληνική αποστολή στη Λιβύη προκειμένου να πραγματοποιηθεί η δεύτερη συνάντηση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ έως πρότινος αναζητούνταν ημερομηνίες, εντός Ιανουάριου- Φεβρουαρίου, χωρίς όμως προς ώρας επιτυχία.
Το πρόβλημα βέβαια δεν είναι το πότε. Το πρόβλημα είναι ότι όπως διαμήνυσε ο πρωθυπουργός της μεταβατικής κυβέρνησης Αμπντούλ Χαμίτ Ντιμπεϊμπά στον Γιώργο Γεραπετρίτη πέρσι το καλοκαίρι, η Τρίπολη δεν πρόκειται να αποσύρει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς αυτό αποτελεί νόμο του κράτους. Η Αθήνα απ’ την άλλη πλευρά έχει διαμηνύσει ότι με το εν λόγω σύμφωνο στο τραπέζι, άρα με την πλήρη υιοθέτηση του συνόλου των ανυπόστατων τουρκικών επιχειρημάτων περί του τρόπου χάραξης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ουσιαστική πρόοδος δεν πρόκειται να υπάρξει.
Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι Ελλάδα και Λιβύη είχαν φθάσει το 2009- 2010 αρκετά κοντά σε συμφωνία, με εκατέρωθεν συμβιβασμούς. Η πτώση του Καντάφι έστειλε τις διαπραγματεύσεις στις ελληνικές καλένδες. Κι όπως συνηθίζουν να λένε έμπειροι και μετριοπαθείς πολιτικοί και πανεπιστημιακοί σε τέτοιες περιπτώσεις. κάθε χαμένη συμφωνία, είναι μια χαμένη ευκαιρία, καθώς όσο περνούν τα χρόνια το γεωπολιτικό περιβάλλον μεταβάλλεται, κατά κύριο λόγο όχι υπέρ των ελληνικών συμφερόντων.
Κάπως έτσι φτάσαμε στη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τον Αύγουστο του 2020, υπό την ασφυκτική πίεση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Μια συμφωνία, οι όροι της οποίας θα είχαν χαρακτηριστεί υπό φυσιολογικές συνθήκες (δηλαδή προ του τουρκολιβυκού) έως και προδοτική. Μπορεί, λοιπόν, τα εθνικά θέματα να είναι διαχρονικά πρόσφορο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, όμως δεν είναι κάθε εποχή ίδια. Και αυτό είναι κάτι που ειδικά ο κ. Σαμαράς θα έπρεπε να το γνωρίζει.
