Η συμφωνία-πλαίσιο για τη Γροιλανδία που συνήφθη με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα απαιτήσει από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να ενισχύσουν την ασφάλεια στην Αρκτική και τα πρώτα αποτελέσματα θα γίνουν ορατά φέτος, δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε μιλώντας στο Reuters την Πέμπτη.
Τώρα εναπόκειται στους διοικητές του ΝΑΤΟ να επεξεργαστούν τις λεπτομέρειες των πρόσθετων απαιτήσεων ασφάλειας, δήλωσε ο Ρούτε σε συνέντευξη κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνάντησης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, προσθέτοντας ότι είναι βέβαιος ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ που δεν ανήκουν στην Αρκτική θα θέλουν να συμβάλουν στην προσπάθεια.
«Θα συναντηθούμε στο ΝΑΤΟ με τους ανώτερους διοικητές μας για να καθορίσουμε τι είναι απαραίτητο», δήλωσε ο Ρούτε με αισιοδοξία, προσθέτοντας: «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι μπορούμε να το κάνουμε αυτό αρκετά γρήγορα. Σίγουρα θα ήθελα να γίνει το 2026, ελπίζω μάλιστα στις αρχές του 2026».
Ο Ρούτε δήλωσε ότι η εκμετάλλευση ορυκτών δεν συζητήθηκε κατά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Νταβός την Τετάρτη. Οι διαπραγματεύσεις για το νησί της Αρκτικής θα συνεχιστούν μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δανίας και της ίδιας της Γροιλανδίας, είπε.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ δήλωσε επίσης ότι η εντατικοποίηση των προσπαθειών στην Αρκτική δεν θα εξαντλήσει τους πόρους για την υποστήριξη της Ουκρανίας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα μέλη του ΝΑΤΟ για στρατιωτική υποστήριξη στον πόλεμο της με τη Ρωσία.
Αλλαγή στάσης από Τραμπ
Ο Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ δεν θα χρησιμοποιήσουν βία για να επιτύχουν τον στόχο του να αποκτήσουν τη Γροιλανδία και αργότερα απέσυρε την απειλή επιπλέον δασμών εναντίον ορισμένων ευρωπαίων συμμάχων της Ουάσιγκτον και μελών του ΝΑΤΟ σχετικά με το θέμα.
Όταν ρωτήθηκε αν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ μπορούν να πιστέψουν τον Τραμπ, ο Ρούτε απάντησε: «Μπορείτε πάντα να πιστεύετε τον Ντόναλντ Τραμπ».
Ο Ρούτε, στον οποίο αναφέρθηκε φωναχτά ο Τραμπ κατά της διάρκειας της ομιλίας του στο Νταβός την Τετάρτη, ρωτήθηκε επίσης πώς φαίνεται να αναδεικνύεται ως το πρόσωπο που μπορεί να οδηγήσει με τον καλύτερο τρόπο μια συζήτηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ σε θετικό αποτέλεσμα.
«Δεν έχω ιδέα. Μπορώ μόνο να σας πω ότι μου αρέσει ο τύπος, ότι σέβομαι την ηγεσία του», είπε ο Ρούτε.
Ποιες χώρες έχουν στρατιωτική παρουσία στην Αρκτική
Οκτώ χώρες έχουν εδάφη στην Αρκτική: η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Ισλανδία.
Ακολουθεί μια επισκόπηση των στρατιωτικών τους πόρων, με βάση ρεπορτάζ του Reuters και πηγές τη «Στρατιωτική Ισορροπία 2025» του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, το ΝΑΤΟ / Βόρεια Διοίκηση ΗΠΑ και την Ισλανδική κυβέρνηση.
Ρωσία
Το ήμισυ της χερσαίας έκτασης της Αρκτικής αποτελεί ρωσικό έδαφος. Από το 2005, η Μόσχα έχει επαναλειτουργήσει και εκσυγχρονίσει δεκάδες στρατιωτικές βάσεις της σοβιετικής εποχής, τόσο στην ηπειρωτική Αρκτική όσο και στα νησιά στα ανοικτά των βόρειων ακτών της.
Η Ρωσία διατηρεί υψηλή κατάσταση ετοιμότητας στο πυρηνικό της κέντρο δοκιμών στη Νόβαγια Ζεμλία, ένα αρκτικό αρχιπέλαγος, αν και δεν έχει πραγματοποιήσει δοκιμή που να περιλαμβάνει πυρηνική έκρηξη από το 1990. Τον περασμένο Οκτώβριο, πραγματοποίησε δοκιμαστική εκτόξευση του πυρηνοκίνητου πυραύλου κρουζ Burevestnik από τη Νόβαγια Ζεμλία.
Στην ευρωπαϊκή Αρκτική, η χερσόνησος Κόλα φιλοξενεί περίπου τα δύο τρίτα των πυρηνικών δυνατοτήτων δεύτερης επίθεσης της Ρωσίας – την ικανότητά της να απαντήσει σε μια πυρηνική επίθεση με τη δική της – σύμφωνα με τον Mathieu Boulegue, ανώτερο συνεργάτη του Διατλαντικού Προγράμματος Άμυνας και Ασφάλειας στο Κέντρο Ανάλυσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής.
Η περιοχή φιλοξενεί επίσης τον Βόρειο Στόλο της Ρωσίας, με έδρα το Σεβερομόρσκ, ο οποίος χειρίζεται έξι από τα 12 πυρηνικά υποβρύχια της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών. Τα άλλα έξι χειρίζεται ο Στόλος του Ειρηνικού με έδρα το Βλαδιβοστόκ.
Ο μόνος τρόπος για τον Βόρειο Στόλο να έχει πρόσβαση στον Βόρειο Ατλαντικό είναι μέσω της Θάλασσας του Μπάρεντς, μεταξύ του νορβηγικού αρχιπελάγους Σβάλμπαρντ και της βόρειας ακτής της Ευρώπης. Η διατήρηση αυτής της πρόσβασης είναι επομένως απαραίτητη για τη Μόσχα.
ΗΠΑ- Καναδάς
Από το 1957, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς έχουν αναπτύξει αμυντική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών πυραύλων, μέσω της Βορειοαμερικανικής Διοίκησης Αεροδιαστημικής Άμυνας, γνωστής ως NORAD.
Μάλιστα εκσυγχρονίζουν την NORAD, σύμφωνα με το IISS: Ο Καναδάς προμηθεύεται δύο συστήματα ραντάρ πέρα από τον ορίζοντα που καλύπτουν τις αρκτικές και πολικές προσεγγίσεις, με το πρώτο να αναμένεται να φτάσει σε αρχική επιχειρησιακή ικανότητα έως το 2028.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί να αναπτύξει ένα νέο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας, που ονομάζεται Golden Dome, για το οποίο λέει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας.
Η Ουάσινγκτον διαθέτει τη Διαστημική Βάση Πιτουφίκ στη βόρεια Γροιλανδία βάσει αμυντικής συμφωνίας με τη Δανία. Κατά τα άλλα, οι περισσότερες από τις αρκτικές δυνάμεις της βρίσκονται σε οκτώ βάσεις στην Αλάσκα και αριθμούν περίπου 22.000 στρατιωτικούς, σύμφωνα με το IISS και τη Βόρεια Διοίκηση των ΗΠΑ.
Ο Καναδάς διαθέτει πέντε βάσεις στην Αρκτική, συμπεριλαμβανομένου του Alert, ενός σταθμού πληροφοριών σημάτων στο νησί Έλσμερ, που είναι ο βορειότερος μόνιμα κατοικημένος οικισμός στον κόσμο.
Νότια του Αρκτικού Κύκλου, ο Καναδάς διαθέτει μια βάση στο Γέλοουναϊφ στα Βορειοδυτικά Εδάφη, η οποία φιλοξενεί μια ομάδα περιπολίας δασοφυλάκων και μια αεροπορική βάση.
Ο Καναδάς κατασκευάζει μια εγκατάσταση στο νησί Μπάφιν για τον ανεφοδιασμό πλοίων περιπολίας ανοιχτής θάλασσας – αν και το έργο έχει υποστεί πολλές καθυστερήσεις. Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις υπάρχουσες λιμενικές εγκαταστάσεις στο Νόουμ της Αλάσκας, σύμφωνα με το IISS.
Δανία
Η Κοινή Αρκτική Διοίκηση (JAC) της Δανίας, με έδρα την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, Νουούκ, αριθμεί περίπου 150 στρατιωτικούς και πολιτικούς.
Η JAC είναι επίσης παρούσα στην αεροπορική βάση Kangerlussuaq, καθώς και σε τέσσερις μικρότερους στρατιωτικούς σταθμούς στην ανατολική και βορειοανατολική Γροιλανδία. Η JAC έχει έναν αξιωματικό σύνδεσμο στο Pituffik.
Η περιπολία με έλκηθρο σκύλων Sirius – την οποία χλευάζει ο Τραμπ – είναι μια στρατιωτική μονάδα που διεξάγει αναγνώριση μεγάλης εμβέλειας στις ακραίες συνθήκες της βορειοανατολικής Γροιλανδίας.
Σουηδία και Φινλανδία
Η Σουηδία δεν έχει βάσεις βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, αλλά έχει μια αεροπορική βάση στη Λουλέα, στη βόρεια ακτή του Βοθνικού Κόλπου, και μια στρατιωτική βάση με δύο συντάγματα στο Μπόντεν, περίπου 40 χιλιόμετρα στην ενδοχώρα.
Η Φινλανδία διαθέτει αεροπορική βάση στο Ροβανιέμι, στον Αρκτικό Κύκλο, και μια βάση της Ταξιαρχίας Γιάγκερ βορειότερα στη φινλανδική Λαπωνία.
Από την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, οι δύο χώρες έχουν ενσωματώσει τους στρατούς τους με την υπόλοιπη συμμαχία.
Νορβηγία
Η Νορβηγία είναι ο παρατηρητής του ΝΑΤΟ για μια τεράστια θαλάσσια περιοχή περίπου 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων (770.000 τετραγωνικών μιλίων) του Βόρειου Ατλαντικού, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής.
Πολλές από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της βρίσκονται πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο. Διαθέτει τέσσερις αεροπορικές βάσεις, συμπεριλαμβανομένης μίας για τα νέα μαχητικά αεροσκάφη F-35, δύο ναυτικές βάσεις, μια σειρά από στρατιωτικές βάσεις και ένα κέντρο υποδοχής για τους συμμάχους του ΝΑΤΟ που έρχονται για ενίσχυση σε περίπτωση επίθεσης.
Δεν υπάρχουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Σβάλμπαρντ, το Αρκτικό αρχιπέλαγος της Νορβηγίας.
Ισλανδία
Το νησί του Βόρειου Ατλαντικού είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά δεν διαθέτει στρατό, μόνο υπηρεσία ακτοφυλακής.
Φιλοξενεί αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας P-8A Poseidon του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σε εκ περιτροπής ανάπτυξη, με έδρα την αεροπορική βάση Κέφλαβικ, κοντά στο Ρέικιαβικ.
Τα μαχητικά αεροσκάφη του ΝΑΤΟ εναλλάσσονται περιοδικά στο Κέφλαβικ για να διατηρούν ασφαλή τον ισλανδικό εναέριο χώρο. Η ανάπτυξη διαρκεί συνήθως δύο έως τρεις εβδομάδες, τρεις φορές τον χρόνο.
Πηγή: ot.gr
