Σε επικίνδυνο παιχνίδι με τον χρόνο, υπό την απειλή της χρεοκοπίας και της πιστωτικής ασφυξίας, εξελίσσεται ο χειρισμός του ελληνικού ζητήματος, καθώς η κυβέρνηση εμφανίζεται να απορρίπτει τις προτάσεις των δανειστών και να συζητεί μόνο το δικό της σχέδιο.
Παρά το γεγονός ότι για μια σειρά λόγους (χρονικό περιθώριο αποφάσεων από ξένα κοινοβούλια, εκπνοή προθεσμιών επόμενων δόσεων κ.τ.λ.) η καταληκτική ημερομηνία θεωρείται η 14η Ιουνίου, ο Αλ. Τσίπρας δήλωσε στη Βουλή την Παρασκευή ότι «χρονικό όριο για εμάς στη διαπραγμάτευση δεν υπάρχει». Την άποψη αυτή δεν συμμερίζονται οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Στο «σημείο μηδέν»
Η διαδικασία της διαπραγμάτευσης έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί (σύμφωνα με πληροφορίες, οι συνεδριάσεις του Brussels Group τερματίστηκαν την προηγούμενη εβδομάδα) και υπό αυτές τις συνθήκες η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα βρίσκεται πολύ κοντά στο «σημείο μηδέν».
Επειτα από την ανταλλαγή των προτάσεων της Αθήνας και των δανειστών την προηγούμενη εβδομάδα και την κοινοποίησή τους διά δημοσιευμάτων, αφενός του Tagesspiegel και αφετέρου του
www.tovima.gr, ο Πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με το δίλημμα που κάποιοι προέβλεπαν ήδη από τα μέσα του προηγούμενου Δεκεμβρίου, όταν και δρομολογήθηκαν οι πολιτικές εξελίξεις: η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, σε συνθήκες ύφεσης, δημοσιονομικής και χρηματοδοτικής ασφυξίας και στην ουσία ένα βήμα πριν από την κήρυξη πτώχευσης, καλείται να επιλέξει μεταξύ ενός σκληρού πακέτου μέτρων (των δικών της προτάσεων), που από τους δανειστές θεωρείται ανεπαρκές, και ενός σκληρότερου (αυτού της τρόικας), το οποίο προδιαγράφει μια συνέχιση της πορείας των προηγούμενων ετών, με δυσμενέστερους όρους και περιορισμένες δυνατότητες πολιτικής διαχείρισης.
Σε αυτό το κλίμα το διάστημα των αμέσως επόμενων ημερών έχει ήδη διαμηνυθεί ότι θα είναι το κρισιμότερο των τελευταίων ετών και πάντως του διαστήματος που ακολούθησε τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου.
Σύμφωνα με τα όσα αποκαλύπτονται στις συζητήσεις με υπουργούς και βουλευτές της κυβέρνησης, η προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στις δυνατότητες πολιτικής διαχείρισης των όσων έπονται.
Αυτός ήταν και ο βασικός λόγος για τον οποίο ο κ. Τσίπρας επέλεξε να εμφανιστεί στη Βουλή την προηγούμενη Παρασκευή, όπου, όπως έγινε φανερό, ελάχιστες νέες πληροφορίες παρείχε για το σχέδιο της κυβέρνησής του. Αντιθέτως, σε μια επανάληψη των αντίστοιχων περιόδων της «μνημονιακής» περιόδου, ο Πρωθυπουργός εμφανίστηκε να ζητεί τη συμβολή και στήριξη της αντιπολίτευσης (μείζονος και ελάσσονος) και να καταλήγει μόνος ενώπιον της απόφασης: συμβιβασμός σε ένα επώδυνο σχέδιο, ουσιαστικά εκτάκτου ανάγκης, ή πορεία προς τη χρεοκοπία και εξελίξεις άλλου τύπου.
Νέα πενταμερής
Η επόμενη και δυσκολότερη φάση για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ξεκινά ήδη από τη Δευτέρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ έχει καλέσει και πάλι σε πενταμερή συνάντηση στο Βερολίνο τον πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, τον πρόεδρο της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και τους επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ και Μάριο Ντράγκι με θέμα συζήτησης το ελληνικό ζήτημα. Θα είναι άλλη μία συνάντηση από την οποία θα απουσιάζει εκπρόσωπος της Ελλάδας, κάτι που κρίνεται ως σαφής ένδειξη του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζεται η ελληνική κυβέρνηση.
Από την έκβαση αυτής της συζήτησης εκτιμάται ότι θα κριθεί η τύχη της χώρας για το αμέσως προσεχές διάστημα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων και στελεχών της αντιπολίτευσης, από τη συνάντηση αυτή δύο ενδεχόμενα μπορούν να αναμένονται.
Το χειρότερο από αυτά είναι η επιμονή στο κείμενο που έχει ήδη δοθεί στην ελληνική κυβέρνηση και το καλύτερο να αφαιρεθούν από αυτό μερικά επί μέρους και άκρως προβληματικά στοιχεία, όπως η κατάργηση του ΕΚΑΣ και η επιβολή υψηλών συντελεστών ΦΠΑ στην ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε έναν από τους ελάχιστους υπαινιγμούς του κατά την ομιλία του στη Βουλή ως προς τι πρόκειται να αποδεχθεί ως συμβιβαστική λύση ο κ. Τσίπρας ανέφερε:
«Δεν μπορούσα να φανταστώ πως οι πολιτικοί και όχι οι τεχνοκράτες δεν θα μπορούσαν να κατανοήσουν ότι μετά τα πέντε καταστροφικά χρόνια της σκληρής λιτότητας του Μνημονίου θα μπορούσε να βρεθεί έλληνας βουλευτής να ψηφίσει την κατάργηση τους ΕΚΑΣ στους χαμηλοσυνταξιούχους και την αύξηση 10 μονάδων στον ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα». Η αναφορά αυτή θεωρείται πως περιγράφει και την ετοιμότητα αποδοχής ενός σχεδίου από το οποίο θα αφαιρεθούν τα συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία δεν είχαν εμφανιστεί στο παρελθόν.
Κρίσιμη συνεδρίαση της ΕΚΤ
Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού της κυβέρνησης με τη σκληρή πραγματικότητα είναι η συνεδρίαση της ερχόμενης εβδομάδας του ΔΣ της ΕΚΤ, όπου βάσει προαναγγελίας του Μάριο Ντράγκι θα εξεταστεί το ενδεχόμενο «κουρέματος» της αξίας των ομολόγων που έχουν καταθέσει ως εχέγγυα οι ελληνικές τράπεζες στη Φρανκφούρτη προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε έκτακτες ενέσεις ρευστότητας μέσω του ELA. Από τους διεθνείς παρατηρητές η συγκεκριμένη συνεδρίαση θεωρείται η κρισιμότερη των τελευταίων μηνών για τις εξελίξεις στην Ελλάδα καθώς θα καθορίσει εν πολλοίς το πόσο πλησιάζει η επιβολή ελέγχων κεφαλαίου στις ελληνικές τράπεζες.
Αισιοδοξία προς τα έξω, γκρίνιες από μέσα Απέναντι σε ένα δυσμενές διεθνές πεδίο οι διαθέσεις της κυβέρνησης είναι ασαφείς. Ο κ. Τσίπρας δήλωσε μεν αργά το βράδυ της Παρασκευής στη Βουλή ότι «παρά το μεγάλο πισωγύρισμα, πεποίθησή μου είναι ότι τώρα είμαστε περισσότερο κοντά παρά ποτέ (στην υπογραφή συμφωνίας)», όμως το εσωκομματικό σκηνικό δεν δικαιολογεί την αισιοδοξία. Κατά κάποιους και με βάση μια διαφορετική προσέγγιση, αυτός ήταν και ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο απευθύνθηκε στη Βουλή. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, η κίνηση αυτή ήταν και αντικείμενο συζήτησης στις τηλεδιασκέψεις Τσίπρα – Μέρκελ – Ολάντ προκειμένου να εμφανιστεί ο Πρωθυπουργός πρόθυμος να αποδεχθεί κοινοβουλευτικά στηρίγματα από την αντιπολίτευση σε περίπτωση που υπάρξουν αντιδράσεις και διαρροές από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η διαχείριση ενός ενδεχόμενου εσωκομματικού ρήγματος είναι μία από τις μεγάλες εκκρεμότητες των επομένων ημερών. Βουλευτές της Αριστερής Πτέρυγας δεν αποδέχονται ούτε καν την πρόταση των 47 σελίδων της ελληνικής κυβέρνησης. Θέτουν ζητήματα για μια σειρά προτάσεις, από την αύξηση του ΦΠΑ ως τις ιδιωτικοποιήσεις και τη διαγραφή του χρέους, τη στιγμή που η κυβέρνηση συζητεί διάφορες εκδοχές, όπως π.χ. τις παραμετρικές παρεμβάσεις στην αναχρηματοδότηση του χρέους, κάτι που η Αριστερή Πτέρυγα δεν αποδέχεται καν ως βάση συζήτησης.
