Συνολικά 58 ελληνικές ταινίες θα προβληθούν τόσο στο διεθνές πρόγραμμα, όσο και στο ελληνικό πανόραμα κατά την διάρκεια του φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στη Θεσσαλονίκη το Μάρτιο. Ταινίες εφ’ όλης της ύλης για το τότε, το σήμερα και ίσως το αύριο.
Κοιτάζοντας με πόνο την σύγχρονη Ελλάδα, η ταινία «Στο λύκο» των Χριστίνας Κουτσοσπύρου και Αράν Χιούζ, μιλά για τις δραματικές επιπτώσεις της κρίσης στην απομονωμένη ελληνική ύπαιθρο. Η ταινία έκανε την πρεμιέρα της στο τμήμα Forum του φεστιβάλ του Βερολίνου αποσπώντας θετικά σχόλια (δείτε θέμα του Βήματος).
Μια πιο αισιόδοξη προσέγγιση στην κρίση επιλέγει η ταινία «Living in Interesting Times» των Μάσιμο Πιτσοκάρο και Ελισάβετ Λαλουδάκη, ενώ ένας σύγχρονος έλληνας καουμπόης στη Μεσσηνία είναι ο κεντρικός ήρωας του ντοκιμαντέρ του Κίμωνα Τσακίρη «Ομορφιές και δυσκολίες (Μίτσιγκαν)». Οι παράπλευρες απώλειες της κρίσης αναδεικνύονται στα ντοκιμαντέρ «Άπληστον κέρδος} του Γιάννη Καρυπίδη και «Εξάντας: Ο θησαυρός της Κασσάνδρας» του Γιώργου Αυγερόπουλου, τα οποία πραγματεύονται την εκμετάλλευση χρυσού στα ορυχεία της Β. Χαλκιδικής.
Για κάποιους η λύση είναι να ξεφύγουν από το αστικό αδιέξοδο αναζητώντας «καταφύγιο» στην φύση. Αυτό φαίνεται στις πράξεις των ηρώων των ταινιών «Εργαστήρι αιώνων» του Βαγγέλη Ευθυμίου (Πρέσπες), «Οι αθάνατοι στο νοτιότερο άκρο της Ευρώπης» των Γιώργου Μουστάκη και Νίκου Λάμποτ (Γαύδος) και «Little Land» του Νίκου Νταγιαντά (Ικαρία). Το ντοκιμαντέρ «Σκάπετα» του Μένιου Καραγιάννη παρακολουθεί την καθημερινότητα του μοναδικού κατοίκου ενός χωριού, ενώ η ταινία «Το παλατάκι των Αορίων» του Βασίλη Παναγιωτακόπουλου εστιάζει στην αναβίωση ενός ορεινού παραδοσιακού οικισμού της Κρήτης.
Το ζήτημα της μετανάστευσης είναι εξίσου καυτό και επίκαιρο. Δυο άλλωστε από τις ταινίες που άνοιξαν χτες Πέμπτη στις αίθουσες της Αθήνας, το «Ξημέρωμα» και το «Man at sea» έχουν εμπνευστεί από αυτό. Στα ντοκιμαντέρ «Με την ψυχή στο στόμα» της Κυριακής Μάλαμα, «Η αλησμόνητος Αρετσού Κωνσταντινουπόλεως» του Γρηγόρη Οικονομίδη και «Ταξισυνειδησία –Η άγνωστη ιστορία του ελληνικού ριζοσπαστισμού» του Κώστα Βάκκα, έλληνες πρόσφυγες αφηγούνται τις συγκλονιστικές, προσωπικές ιστορίες τους από τη Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ιστορία και σύγχρονη πολιτική
Η Ιστορία διδάσκει, παρηγορεί και προβληματίζει. Το μενού του φεστιβάλ περιέχει ντοκιμαντέρ όπως το « Νεοναζί, το ολοκαύτωμα της μνήμης» του Στέλιου Κούλογλου, «Ενθύμιον Θεσσαλονίκης» του Γιώργου Μπότσου, «Γράμμος, το βουνό της ήττας» της Γιάννας Ευαγγελίδου και «Το χρονικό μιας καταστροφής» των Χρύσας Τζελέπη και Άκη Κερσανίδη. Παράλληλα, το ντοκιμαντέρ «Τραντέλλενοι» του Ηλία Ιωσηφίδη αναφέρεται στις ποντιακές μνήμες και παραδόσεις, ενώ η ταινία «Οι δρόμοι έχουν τη δική τους ιστορία-Οδός Πειραιώς» του Λεωνίδα Βαρδαρού συνενώνει το ιστορικό παρελθόν με το αστικό τοπίο.
Εν τω μεταξύ ακόμα και η σύγχρονη πολιτική έχει προσφέρει έμπνευση στους έλληνες δημιουργούς: στο ντοκιμαντέρ «Δημοκρατία, ο δρόμος του σταυρού», ο Μάρκος Γκαστίν παρακολουθεί τέσσερις έλληνες πολιτικούς ενώ το «Ένα βήμα μπροστά» του Δημήτρη Αθυρίδη ακολουθεί τον Γιάννη Μπουτάρη πριν την εκλογή του στη δημαρχία της Θεσσαλονίκης.
Ο μανάβης, o ιερέας και οι νάνοι
Διαχρονικές, αυθεντικές αξίες ζωής που επιβιώνουν σε πείσμα των καιρών αναδεικνύονται στην ταινία «Ο μανάβης» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, ενώ τη διασύνδεση με παραδόσεις που χάνονται ανιχνεύουν οι ταινίες «Αθηνά εκ του μηδενός» του Φοίβου Κοντογιάννη και «Μαρί Ναξάκη, η τέχνη της σφακιανής δεσιάς» των Κώστα Νταντινάκη και Μαρίας Γερακάκη.
Μια τρυφερή ανθρώπινη σχέση εκτυλίσσεται με φόντο τη Νέα Ορλεάνη στο ντοκιμαντέρ «They Glow in the Dark» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη, ενώ το «Food for Love» της Μαριάννας Οικονόμου, με χιούμορ και ευαισθησία επικεντρώνεται στην ιδιαίτερη σχέση της ελληνίδας μητέρας με τα παιδιά της. Στην καθημερινότητα των νάνων στην Ισπανία διεισδύει η ταινία «Από κάτω χαμηλά» των Χριστίνας Πιτούλη και Μιγκέλ Ιλάρι, τα θρυλικά Μάταλα αναβιώνουν στο ντοκιμαντέρ «Hippie-Hippie Matala! Matala!» του Γιώργου Βαρελά, ενώ στη Θεσσαλονίκη διαδραματίζονται οι ταινίες «Πρωΐ» του Δημήτρη Βρακά, «Σπουδή μνήμης» της Τάνιας Χατζηγεωργίου και «Το μασάζ» της Λάρα Κρίστεν.
Η ζωή αλλάζει δραματικά για έναν νεαρό γιατρό που πάσχει από ανίατη ασθένεια στο ντοκιμαντέρ «Δημήτρης Παπαδούλης-Το πολλαπλό δώρο» της Στέλλας Αλισάνογλου, ενώ στην ταινία «Ες αύριον τα σπουδαία: Μια μικρή άγνωστη μαθήτρια» του Μιχάλη Λυκούδη, μια νεαρή βιολόγος διαπρέπει στο εξωτερικό. Το «Celtman» του Τζώρτζη Γρηγοράκη καταγράφει την υπερπροσπάθεια ενός αθλητή μεγάλων αποστάσεων, ενώ ο ιερέας της ταινίας «Ιχνηλατώντας: ο φάρος του κόσμου» των Κατερίνας Καραγιάννη και Δημήτρη Κιτσικούδη και το προσωπικό μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης στο «Seeds of Hope» του Γιώργου Γιούλη, προσφέρουν ελπίδα σε όσους τη χρειάζονται.
Από την Κατερίνα Γώγου στους Active Member
Σε μουσικές περιπλανήσεις στην Ελλάδα προσκαλούν οι ταινίες «OST-Original Soundtrack» του Φάνη Λογοθέτη, «Το κλεμμένο μας τσίρκο» των Χρήστου Πανάγου και Κώστα Μακρινού (θέμα οι Active Member), το «Μουσικό χωριό» του Ανδρέα Σιαδήμα και το «Camino musical: 9 dias musica galega» της Ευηρούλας Δούρου. Το ντοκιμαντέρ «Black Box» του Γεράσιμου Ρήγα που ανοίγει την ερχόμενη εβδομάδα στην Αθήνα, «εισβάλλει» στα παρασκήνια μιας θεατρικής παράστασης, οι «Φωνές από το υπόγειο» του Γιάννη Χαριτίδη καταγράφει την ελληνική underground καλλιτεχνική σκηνή της δεκαετίας του 1970, ενώ η «Οπτική γωνία: Photoville» του Νίκου Πανουτσόπουλου μυεί το θεατή στην τέχνη της φωτογραφίας.
Ξεχωριστές προσωπικότητες της καλλιτεχνικής ζωής γοητεύουν το θεατή, μέσα από τα ντοκιμαντέρ «Μια ζωή σαν σινεμά-Ντίνος Κατσουρίδης» της Ισαβέλλας Μαυράκη, «Anaparastasis: Η ζωή και το έργο του Γιάννη Χρήστου (1926-1970)» του Κωνσταντίνου Ζουλιάτη, «Για την αποκατάσταση του μαύρου. Κατερίνα Γώγου» του Αντώνη Μποσκοΐτη, «Σταύρος Κουγιουμτζής «Μια καληνύχτα πες μου»» του Τηλέμαχου Κοεμτζόπουλου, «Welcome to the Show (Η μουσική κληρονομιά του Παύλου Σιδηρόπουλου)» των Αλέξη Πόνσε και Κώστα Πλιάκου, «Άννα Βιχ –Φωτογράφος» του Σταύρου Καπλανίδη κ.α.
Στους εφήβους, τέλος, εστιάζει η ταινία School-tube του Λευτέρη Χαρίτου, ενώ το βλέμμα στο μέλλον μέσα από τα social media στρέφει το ντοκιμαντέρ «Ακολούθησέ με. Εξερευνώντας το twitter» του Μανώλη Ανδριωτάκη.
Το συμβαίνει στην Αγορά;
Εφέτος, η Αγορά Ντοκιμαντέρ του 15ου ΦΝΘ φιλοξενεί 8 ελληνικές ταινίες στο τμήμα Docs in Progress και 3 ελληνικές ταινίες στο Docs in Τhessaloniki / EDN Pitching Forum 2013.
Αναλυτικότερα,, οι ελληνικές ταινίες που συμμετέχουν στο τμήμα Docs in Progress είναι:
«Αιγαίου Οδύσσεια», σκηνοθεσία / παραγωγή: Όμηρος Ευαγγελινός –Aegean Odyssey Films, Ελλάδα / ΗΠΑ
«Είναι καιρός για ήρωες», σκηνοθεσία: Άγγελος Κοβότσος, Καλλιόπη Λεγάκη, παραγωγή: Μαρία Γεντέκου –Portolanos Films, ΗΠΑ / Γαλλία / Ελλάδα
«Μάνα», σκηνοθεσία / παραγωγή: Βάλερι Κοντάκος –Exile Films, Ελλάδα
«Μια οικογενειακή υπόθεση», σκηνοθεσία: Αγγελική Αριστομενοπούλου, παραγωγή: Ρέα Αποστολίδου, Γιούρι Αβέρωφ –Anemon Production, Ελλάδα
«Στοργή στο λαό», σκηνοθεσία: Βασίλης Δούβλης, παραγωγή: Πάνος Κουάνης, Άρης Φατούρος – Βουλή Τηλεόραση, Ελλάδα
«Η τέχνη της κρίσης», σκηνοθεσία: Κατερίνα Πατρώνη, παραγωγή: Κυριάκος Χατζημιχαηλίδης –T-Short, Συμπαραγωγή: ΕΡΤ, Ελλάδα
«My Friend Larry Gus», σκηνοθεσία: Βασίλης Κατσούπης, παραγωγή: Γιώργος Καρναβάς –Filmiki Productions, Ελλάδα
«Yusef’s Song», σκηνοθεσία / παραγωγή: Κώστας Πλιάκος –Wide-angle, Ελλάδα / Λιβύη
Οι ελληνικές συμμετοχές του Docs in Thessaloniki / EDN Pitching Forum 2013 είναι οι εξής:
«Agora», σκηνοθεσία: Γιώργος Αυγερόπουλος, Παραγωγή: Αναστασία Σκουμπρή – Small Planet Productions, Ελλάδα
«Hope on the line», σκηνοθεσία / Παραγωγή: Αλέξανδρος Παπανικολάου & Έμιλυ Γιαννούκου, Persona Production, Γαλλία
«Playing with fire», σκηνοθεσία: Αννέτα Παπαθανασίου, Παραγωγή: Φωτεινή Οικονομοπούλου, Modiano S.A., Ελλάδα
